નવી દિલ્‍હીઃ  સંસદીય અને વિધાનસભા ચૂંટણી લડવા માટેની લઘુત્તમ ઉંમર 25 વર્ષ છે. પંચાયત અને સ્થાનિક ચૂંટણીઓની જેમ તેને ઘટાડીને 21 વર્ષ કરવાની સંસદીય સ્થાયી સમિતિની ભલામણ સાથે ચૂંટણી પંચ અસંમત છે. જ્યારે ચૂંટણી પંચને આ બાબતે સમિતિનો અહેવાલ મળ્યો, ત્યારે તેણે સમિતિને એક સરળ અભિપ્રાય સાથે જવાબ આપ્યો કે તે ચૂંટણી લડવા માટેની ઉંમર ઘટાડવાના પક્ષમાં નથી. આનું કારણ એ છે કે જો 18 વર્ષની ઉંમરે મતદાન થાય તો પણ, યુવાનોમાં સંસદીય અથવા વિધાનસભા પદ જેવા મહત્વપૂર્ણ પદની જવાબદારીઓને સમજવા અને સંભાળવા માટે પરિપક્વતા હોતી નથી.
સંસદીય સ્થાયી સમિતિનું નેતૃત્વ હાલમાં ભાજપના સાંસદ બ્રિજલાલ કરી રહ્યા છે. સમિતિના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વાતાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને અને લોકશાહી પ્રક્રિયાઓમાં અદ્યતન અને નવીન વિચારસરણી ધરાવતા યુવાનોનો પરિચય કરાવવા માટે, દેશે ચૂંટણી લડવા માટેની લઘુત્તમ ઉંમર 25 થી ઘટાડીને 21 વર્ષ કરવા પર ગંભીરતાથી પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે આ ફેરફાર લાગુ કર્યા પછી, દેશભરમાં ઓછામાં ઓછા 80 મિલિયન વધુ યુવાનો ચૂંટણી લડવા માટેના વય માપદંડોને પૂર્ણ કરવા માટે લાયક બનશે.
કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલયને પરામર્શ માટે મોકલવામાં આવેલા પોતાના અહેવાલમાં, સ્થાયી સમિતિએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ દરખાસ્ત પર યુવા સંગઠનો, બંધારણીય નિષ્ણાતો અને સામાજિક અને નાગરિક સમાજ સંગઠનોના હિસ્સેદારોને સામેલ કરીને વિવિધ વિભાગો વચ્ચે વ્યાપક ચર્ચા થવી જોઈએ અને તેમનો અભિપ્રાય મેળવવો જોઈએ. નોંધનીય છે કે 2023 માં પણ ચૂંટણી લડવા માટેની ઉંમર 25 થી ઘટાડીને 18 વર્ષ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.
ઓગસ્ટ 2023 માં, સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ વિધાનસભા અને લોકસભા ચૂંટણી લડવા માટેની લઘુત્તમ ઉંમર 25 થી ઘટાડીને 18 વર્ષ કરવાની ભલામણ કરી હતી. સમિતિએ આ ભલામણ પશ્ચિમી દેશો જેમ કે કેનેડા, બ્રિટન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડની જેમ કરી છે, જ્યાં મતદાન અને ચૂંટણી લડવાની ઉંમર સમાન છે. હાલમાં, ભારતમાં કુલ મતદારો લગભગ એક અબજ છે, જે 990 મિલિયનથી વધુ મતદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આમાંથી, 197.4 મિલિયન મતદારો 20 થી 29 વર્ષની વયના છે, જ્યારે તેમાંથી 80 મિલિયન 21 થી 25 વર્ષની વયના છે. દેશભરમાં 18 થી 19 વર્ષની વયના 18.4 મિલિયન મતદારો છે.