<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 27th September 2025

નોમિની બદલાયા છતાં અલગ રહેતી પત્‍ની ફેમિલી પેન્‍શન માટે હકદાર

બોમ્‍બે હાઈકોર્ટનો મહત્‍વપૂર્ણ નિર્ણયઃ છૂટાછેડાની કાર્યવાહી અને વ્‍યભિચારના અપ્રમાણિત આરોપો છતાં, મૃતક સરકારી કર્મચારીની અલગ રહેતી પત્‍ની અને બે બાળકો ફેમિલી પેન્‍શન મેળવવા માટે હકદાર છે. કોર્ટે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે નોમિનેશન બદલવાથી પત્‍નીના અધિકારો સમાપ્ત થતા નથી

 

મુંબઈ તા.૨૭: એક મહત્‍વપૂર્ણ નિર્ણયમાં બોમ્‍બે હાઈકોર્ટની ઔરંગાબાદ બેન્‍ચે ઠરાવ્‍યું છે કે અલગ રહેતી પત્‍ની અને તેના બે બાળકો મૃતક સરકારી કર્મચારીનું ફેમિલી પેન્‍શન અને અન્‍ય અંતિમ લાભો મેળવવા માટે હકદાર છે, ભલે મૃત્‍યુ પહેલાં છૂટાછેડાની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી હતી અને પત્‍ની સામે વ્‍યભિચારના આરોપો મૂકવામાં આવ્‍યા હતા, જે સાબિત થયા ન હતા.

જસ્‍ટિસ મનીષ પિટાલે અને વાય.જી. ખોબરાગડેની બેન્‍ચે એક અલગ રહેતી પત્‍ની અને તેના બે બાળકો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે આ ચુકાદો આપ્‍યો હતો.

અરજદાર મહિલા અને તેના પતિના લગ્ન ૧૯૯૭માં થયા હતા. મહિલાના પતિ, જે એક સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં એસોસિયેટ પ્રોફેસર છે, તેમની નિમણૂક ૨૦૦૯માં થઈ હતી. જોકે, દંપતીના સંબંધોમાં ખટાશ આવી અને ૨૦૧૧માં પતિએ તેની સામે છૂટાછેડાની કાર્યવાહી શરૂ કરી. દંપતી વચ્‍ચે મતભેદોને કારણે કેસ કોર્ટમાં પેન્‍ડિંગ હતો.

વૈવાહિક વિવાદ વચ્‍ચે, પતિએ એકપક્ષીય રીતે કૌટુંબિક પેન્‍શન લાભાર્થીઓના નોમિની વિગતો બદલી નાખી. તેણે તેની પત્‍નીને બદલે તેના ભાઈને નોમિની તરીકે નિયુક્‍ત કર્યા. જોકે, પ્રોફેસરે તેના બે પુત્રોના નામ નોમિની તરીકે જાળવી રાખ્‍યા.

૨૦૧૮માં પતિના મૃત્‍યુ પછી, તેની અલગ રહેતી પત્‍ની અને બાળકોએ પેન્‍શન દાવા માટે અરજી કરી. પતિની માતા અને ભાઈએ દાવાનો વિરોધ કર્યો, નોમિનેશન ફોર્મનો ઉલ્‍લેખ કર્યો, જેમાં પત્‍નીનું નામ કાઢી નાખવામાં આવ્‍યું હતું અને તેના મૃત્‍યુના લગભગ ચાર વર્ષ પહેલાં ભાઈનું નામ ઉમેરાયું હતું.

મૃતકની માતા અને ભાઈએ છૂટાછેડાની કાર્યવાહી શરૂ કરવા અને પત્‍ની સામે વ્‍યભિચારના આરોપોનો ઉલ્‍લેખ કર્યો. જોકે, અરજદારની પત્‍ની અને બાળકોનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરતા વકીલ યશોદીપ દેશમુખે મહારાષ્ટ્ર સિવિલ સર્વિસીસ (પેન્‍શન) નિયમો (MCSR) ના નિયમ ૧૧૫ અને તેના પેટા-નિયમ (૧) (i) નો ઉલ્‍લેખ કર્યો.

આ નિયમ મુજબ, જો કોઈ સરકારી કર્મચારીનો પરિવાર હોય, તો અન્‍ય કોઈ વ્‍યક્‍તિના પક્ષમાં નોમિનેશન કરી શકાતું નથી, પરંતુ તે ફક્‍ત પરિવારના સભ્‍યો માટે જ હોવું જોઈએ.

બેન્‍ચે MCSR ના નિયમ ૧૧૬ હેઠળ પરિવારની વ્‍યાખ્‍યાનો અભ્‍યાસ કર્યો અને શોધી કાઢ્‍યું કે તેમાં ફક્‍ત પત્‍ની અને બાળકોનો સમાવેશ થાય છે.

કોર્ટે એ પણ અવલોકન કર્યું કે, નિયમો અનુસાર, અરજદારની પત્‍નીને ફક્‍ત ત્‍યારે જ લાભો નકારી શકાય છે જો તેણી વ્‍યભિચારના આધારે તેના પતિથી કાયદેસર રીતે છૂટાછેડા લીધેલી હોય અથવા વ્‍યભિચાર માટે દોષિત ઠેરવવામાં આવી હોય.

બેન્‍ચે તેના ચુકાદામાં નોંધ્‍યું હતું કે આ કિસ્‍સામાં, પત્‍ની પર ફક્‍ત વૈવાહિક કાર્યવાહીમાં વ્‍યભિચારનો આરોપ મૂકવામાં આવ્‍યો હતો, પરંતુ કાર્યવાહી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં કર્મચારી (પતિ)નું મૃત્‍યુ થયું હતું. કોર્ટે સ્‍પષ્ટ કર્યું કે પત્‍ની સામે વ્‍યભિચારના આરોપ અંગે કોઈપણ સક્ષમ ન્‍યાયિક સત્તા દ્વારા કોઈ અંતિમ નિષ્‍કર્ષ નથી.

બોમ્‍બે હાઈકોર્ટે રાજ્‍ય સરકારને આઠ અઠવાડિયામાં બાકી રકમ ચૂકવવાનો આદેશ આપ્‍યો હતો, જો કોઈ વિલંબ થાય તો ૯% વાર્ષિક વ્‍યાજ લાગુ પડશે. તેણે માસિક કૌટુંબિક પેન્‍શન તાત્‍કાલિક શરૂ કરવાનો પણ આદેશ આપ્‍યો હતો.(૩૮.૧૪)

(9:49 AM IST)