લેહ : લદ્દાખના લેહ શહેરમાં ત્રણ દિવસથી કર્ફ્યુ ચાલુ છે. હિંસા પછી પહેલીવાર, રહેવાસીઓને  ચાર કલાકની રાહત મળી. NSA હેઠળ સોનમ વાંગચુકની ધરપકડ અને તેમના પાકિસ્તાન કનેક્શનની તપાસથી પરિસ્થિતિ વધુ વિસ્ફોટક બની છે.

લદ્દાખના હિંસાગ્રસ્ત લેહ શહેરમાં શનિવારે ત્રણ દિવસમાં પહેલી વાર કર્ફ્યુમાં છૂટછાટ આપવામાં આવી. જૂના શહેર અને નવા વિસ્તારોમાં બપોરે તબક્કાવાર ચાર કલાક માટે છૂટછાટ લંબાવવામાં આવી. પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળોની હાજરીમાં, લોકો આવશ્યક વસ્તુઓ ખરીદવા અને ATM માંથી રોકડ ઉપાડવા માટે કતારોમાં ઉભા જોવા મળ્યા. આ સમય દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના નોંધાઈ નથી.

પોલીસ મહાનિર્દેશક એસડી સિંહ જામવાલે જણાવ્યું હતું કે જૂના શહેરમાં બપોરે 1 વાગ્યાથી 3 વાગ્યા સુધી અને નવા વિસ્તારોમાં બપોરે 3:30 વાગ્યાથી 5:30 વાગ્યા સુધી છૂટછાટ આપવામાં આવી હતી. રાજભવન ખાતે લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર કવિન્દર ગુપ્તાની અધ્યક્ષતામાં ઉચ્ચ સ્તરીય સુરક્ષા સમીક્ષા બેઠક બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. બુધવારે લેહ એપેક્સ બોડી દ્વારા બોલાવવામાં આવેલા બંધ દરમિયાન અંધાધૂંધી ફાટી નીકળતાં હિંસા શરૂ થઈ હતી.

લદ્દાખમાં રાજ્યનો દરજ્જો અને બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિના અમલીકરણની માંગ માટે બંધનું એલાન આપવામાં આવ્યું હતું. પરિસ્થિતિ ઝડપથી વણસી ગઈ, જેના પરિણામે ચાર લોકોનાં મોત થયા અને 90 થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા. ત્યારબાદ સમગ્ર શહેરમાં કર્ફ્યુ લાદવામાં આવ્યો. મોડી રાત્રે, વહીવટીતંત્રે જણાવ્યું હતું કે સોનમ વાંગચુકના ભડકાઉ ભાષણો અને નેપાળ ચળવળ જેવા બનાવોએ હિંસા માટેનું કારણ બનાવ્યું હતું.

પોલીસ મહાનિર્દેશકે  જણાવ્યું હતું કે સોનમ વાંગચુક હિંસાનો મુખ્ય સૂત્રધાર હતો. પાકિસ્તાન સાથે તેના સંબંધોની તપાસ ચાલી રહી છે. ગયા મહિને, સરહદ પારથી સોનમ વાંગચુકની આગેવાની હેઠળના વિરોધ પ્રદર્શનોના વીડિયો મોકલવા બદલ એક પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્ટની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. વાંગચુકની વિદેશ યાત્રાઓ પણ શંકાસ્પદ છે. તેમણે પાકિસ્તાનમાં ધ ડોનના એક કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો અને

તેમણે બાંગ્લાદેશની પણ મુલાકાત લીધી હતી. પોલીસ વડાએ જણાવ્યું હતું કે વિદેશી ભંડોળ અને FCRA ઉલ્લંઘન માટે તેમની સામે પણ તપાસ ચાલી રહી છે. વાંગચુકે કેન્દ્ર સરકાર અને લદ્દાખના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચેની વાતચીતમાં વિક્ષેપ પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. 25 સપ્ટેમ્બરે એક અનૌપચારિક બેઠક યોજાવાની હતી, પરંતુ એક દિવસ પહેલા જ ભડકાઉ વીડિયો અને નિવેદનો સામે આવ્યા હતા, જેના કારણે હિંસા ભડકી હતી.

લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર કવિન્દર ગુપ્તાએ હિંસાને વિદેશી કાવતરા સાથે જોડી હતી, જેમાં જણાવ્યું હતું કે ત્રણ નેપાળી નાગરિકો ગોળીબારથી ઘાયલ મળી આવ્યા હતા. અન્ય બાહ્ય તત્વોની સંડોવણીની પણ તપાસ ચાલી રહી છે. પોલીસે અત્યાર સુધીમાં 50 થી વધુ લોકોની અટકાયત કરી છે, જેમાં મુખ્ય ગુનેગારો પૈકી અડધો ડઝનનો સમાવેશ થાય છે. એક સ્થાનિક કાઉન્સિલર પર હિંસા ભડકાવવાનો પણ આરોપ છે. તેમની શોધ ચાલુ છે.

એક પોલીસ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે સોનમ વાંગચુકના ભડકાઉ ભાષણો અને ભ્રામક વીડિયોના કારણે સંસ્થાઓ, ઇમારતો અને વાહનો સળગી ગયા હતા. પોલીસ અધિકારીઓ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો અને પરિસ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર થઈ ગઈ હતી. જો વાંગચુકે વાતચીતની ઓફર સ્વીકારી હોત અને ભૂખ હડતાળ સમાપ્ત કરી હોત તો હિંસા ટાળી શકાઈ હોત. જોકે, તેમણે તેમ ન કર્યું અને આંદોલન ચાલુ રહ્યું.

લદ્દાખ પોલીસ વડાએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે સોનમ વાંગચુકના કાર્યોથી શહેરમાં પરિસ્થિતિ વધુ બગડે નહીં તે માટે તેમને બાહ્ય જેલમાં રાખવામાં આવ્યા છે. વહીવટીતંત્રનો દાવો છે કે NSA હેઠળ તેમની અટકાયત લેહમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે ઇરાદાપૂર્વકનું પગલું હતું. દરમિયાન, હિંસામાં જીવ ગુમાવનારા ચાર લોકોના અંતિમ સંસ્કાર માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.