પટણા:  બિહારની રાજનીતિમાં હવે માત્ર શબ્દો જ નહીં, પણ ભાવનાત્મક સંદેશાઓ પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારના એકસાથે આવેલા નિવેદનોએ રાજકીય ગલિયારામાં હલચલ મચાવી દીધી છે. રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે આ માત્ર સંયોગ નથી, પરંતુ NDAની *'વિજેતા ફોર્મ્યુલા'*ની ઊંડી વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે.

બે દિવસમાં બે મોટા સંદેશાઓ
આ વ્યૂહરચના બે મુખ્ય નિવેદનો પર કેન્દ્રિત છે:

પીએમ મોદીનો 'હમ દો ભાઈ' સંદેશ (૨૭ સપ્ટેમ્બર): જીવિકા દીદી બહેનોના બેંક ખાતામાં ₹૧૦,૦૦૦ ટ્રાન્સફર કરતી વખતે, પીએમ મોદીએ કહ્યું હતું કે, "તમારા બે ભાઈઓ, નરેન્દ્ર અને નીતિશ જી, તમારા માટે કામ કરી રહ્યા છે."
નીતિશ કુમારનું 'ભટકવું નહીં' નિવેદન (૨૯ સપ્ટેમ્બર): નીતિશ કુમારે ફરી એકવાર ભારપૂર્વક કહ્યું કે, "અમે હવે અહીં અને ત્યાં જઈશું નહીં... જે લોકો શરૂઆતમાં અમારી સાથે હતા તેઓ ભવિષ્યમાં પણ અમારી સાથે રહેશે."

વ્યૂહરચના: મહિલા મતદારો અને NDAની એકતા
રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે, પીએમ મોદીના 'હમ દો ભાઈ' નિવેદનના ચાર મુખ્ય રાજકીય અર્થો છે:

મહિલા મતદાર બેંકને લક્ષ્ય: બિહારમાં મહિલાઓનું મતદાન સતત પુરૂષો કરતાં વધારે રહ્યું છે. પોતાને અને નીતિશ કુમારને મહિલાઓના 'ભાઈ' તરીકે રજૂ કરવાથી એક ભાવનાત્મક જોડાણ સ્થાપિત થાય છે અને મહિલા મતદારોમાં *'રક્ષણ અને પરિવાર'*ની ભાવના જાગે છે.

નીતિશ કુમારની સ્થિતિ મજબૂત: વારંવાર પક્ષ બદલવાને કારણે વિપક્ષ દ્વારા નીતિશ કુમારની ટીકા કરવામાં આવે છે. પીએમ મોદીનું જાહેરમાં તેમને 'ભાઈ' કહીને સમર્થન આપવું, તેમની વિશ્વસનીયતાને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ છે.

NDAની એકતાનો દેખાવ: ભૂતકાળમાં ભાજપ અને જેડીયુ વચ્ચે 'મોટો ભાઈ-નાનો ભાઈ' કોણ તે અંગે વિવાદ રહ્યો છે. પીએમ મોદીએ નીતિશ કુમારને સમાન દરજ્જો આપીને ગઠબંધનની એકતા અને સહિયારા નેતૃત્વનું મજબૂત ચિત્ર રજૂ કર્યું છે.

વિપક્ષ પર આડકતરો હુમલો: આ સંદેશ દ્વારા NDA પોતાને એક 'કાર્ય કરતો પરિવાર' તરીકે રજૂ કરે છે, જ્યારે વિપક્ષને સત્તા સંઘર્ષમાં ફસાયેલા તરીકે દર્શાવે છે.

નીતિશ કુમારનું *"હવે ભૂલથી પણ ભટકીશું નહીં"*નું નિવેદન પીએમ મોદીના સંદેશને મજબૂત કરે છે અને NDAની કાયમી ભાગીદારી પર અંતિમ મહોર લગાવે છે. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે આ સંયુક્ત ભાવનાત્મક અને વ્યૂહાત્મક સંદેશ બિહારની ચૂંટણીમાં NDA માટે શક્તિશાળી 'મત એકત્રીકરણ મંત્ર' સાબિત થઈ શકે છે.