<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 30th September 2025

રવિવારથી હવામાન બદલાશે : કડકડતી ઠંડીની મોસમ શરૂ થશે : રજાઇ - સ્‍વેટર તૈયાર રાખજો

આ વર્ષે ગાત્રો થીજાવતી ઠંડી પડવાની આગાહી

નવી દિલ્‍હી, તા.૩૦: આ વર્ષે દેશના મોટાભાગના ભાગોમાં ખાસ કરીને દિલ્‍હી, એનસીઆર અને ઉત્તર ભારતના હિમાલયના પ્રદેશોમાં હાડ થીજાવતી ઠંડી પડવાની આગાહી છે. હવામાન નિષ્‍ણાતોના મતે પેસિફિક મહાસાગરમાં લા નીનાની સ્‍થિતિ વિકસી રહી છે. તે ઓક્‍ટોબરથી ડિસેમ્‍બર સુધી રહેવાની ધારણા છે. આ ઘટના વૈશ્વિક હવામાન પેટર્નને અસર કરી શકે છે, જેનાથી સામાન્‍ય કરતાં ઓછા તાપમાન અને શીત લહેરનું જોખમ વધી શકે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના ડિરેક્‍ટર જનરલ એમ. મહાપાત્રાના મતે, આગામી થોડા મહિનામાં લા નીનાની સ્‍થિતિ સ્‍થાપિત થવાની ધારણા છે. અમે ટૂંક સમયમાં ચોમાસા પછીની ઋતુ માટે તાપમાનની આગાહીઓ જાહેર કરીશું.

લા નીના એક કુદરતી આબોહવાની ઘટના છે જે વિષુવવળત્તીય પ્રશાંત મહાસાગરના મધ્‍ય અને પૂર્વીય ભાગોમાં સમુદ્ર સપાટીના તાપમાનમાં વ્‍યાપક ઠંડકનું કારણ બને છે. આ ઉષ્‍ણકટિબંધીય વાતાવરણીય પરિભ્રમણમાં ફેરફાર કરે છે, જે પવન, દબાણ અને વરસાદની પેટર્નને અસર કરે છે. તે અલ નીનો (ગરમ થતા મહાસાગરો) ની વિપરીત અસર ઉત્‍પન્ન કરે છે, ખાસ કરીને ઉષ્‍ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં. યુએસ નેશનલ ઓસેનિક એન્‍ડ એટમોસ્‍ફેરિક એડમિનિસ્‍ટ્રેશન (NOAA) એ ગયા અઠવાડિયે એક આગાહી જાહેર કરી હતી કે ઓક્‍ટોબરપ્રડિસેમ્‍બરમાં લા નીનાના વિકાસની ૭૧ ટકા શકયતા છે. આ પછી, ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૫ થી ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધી સંભાવના ૫૪ ટકા છે. ગયા વર્ષે ડિસેમ્‍બરમાં નબળું લા નીના ઉભરી આવ્‍યું હતું, પરંતુ તે ટકી શકયું નહીં. પૂર્વપ્રમધ્‍ય અને મધ્‍ય પ્રશાંતમાં સમુદ્ર સપાટીનું તાપમાન ડિસેમ્‍બર ૨૦૨૪ થી ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ સુધી સરેરાશ કરતાં ઓછું રહ્યું.

ઉત્તર ભારત માટે, લા નીનાનો અર્થ સામાન્‍ય કરતાં વધુ ઠંડો શિયાળો હોઈ શકે છે. હિન્‍દુસ્‍તાન ટાઈમ્‍સે સ્‍કાયમેટ વેધરના ઉપપ્રમુખ (આબોહવા અને હવામાનશાષા) મહેશ પાલાવતને ટાંકીને જણાવ્‍યું હતું કે, આપણે એમ કહી શકતા નથી કે શિયાળો કઠોર રહેશે, પરંતુ તે થોડો ઠંડો હોઈ શકે છે. લા નીના અને કઠોર શિયાળા વચ્‍ચે કોઈ મજબૂત સંબંધ નથી, પરંતુ શિયાળો ગરમ રહેશે નહીં, અને તાપમાન મોટે ભાગે સામાન્‍ય કરતા ઓછું રહેશે.

તાજેતરના વર્ષોમાં, લા નીનાએ ઉત્તર ભારતમાં શીત લહેરોને તીવ્ર બનાવી છે, જેના કારણે દિલ્‍હી-એનસીઆરમાં લઘુત્તમ તાપમાન સરેરાશથી ૨-૩ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ ઓછું થઈ ગયું છે. જોકે, પળથ્‍વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયના ભૂતપૂર્વ સચિવ, એમ. રાજીવને ચેતવણી આપી હતી કે લા નીનાની અસરો હંમેશા અનુમાનિત નથી. તેમણે કહ્યું કે જ્‍યારે લા નીના સાથે ઠંડી શિયાળો આવવાની અપેક્ષા છે, ત્‍યારે આ ઠંડકની અસર ગ્‍લોબલ ર્વોમિંગથી થઈ રહી છે. ગ્‍લોબલ ર્વોમિંગ હાલમાં અલ નીનો અને લા નીનાની અસરોને સરભર કરી રહ્યું છે.

લા નીના સામાન્‍ય રીતે ગ્રહને ઠંડુ કરે છે, પરંતુ પશ્‍ચિમી વિક્ષેપોની આવળત્તિમાં વધારો કરે છે અને વાતાવરણીય પરિભ્રમણમાં ફેરફાર કરે છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠન (ષ્‍પ્‍બ્‍) એ પણ ચેતવણી આપી છે કે માનવ-પ્રેરિત આબોહવા સંકટ વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો કરી રહ્યું છે, જે લા નીના જેવી આત્‍યંતિક હવામાન ઘટનાઓને વધારી રહ્યું છે. હાલમાં, ઉત્તર-પશ્‍ચિમ ભારતના ઘણા ભાગોમાં રાત્રિનું તાપમાન સામાન્‍ય કરતા ૩-૫ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ વધારે છે, જે ૪ ઓક્‍ટોબર સુધી ચાલુ રહી શકે છે. ૪ ઓક્‍ટોબરથી પશ્‍ચિમી વિક્ષેપ હિમાલય પ્રદેશને અસર કરી શકે છે, જેના કારણે વહેલો વરસાદ અને હિમવર્ષા થઈ શકે છે. નિષ્‍ણાતોના મતે, લા નીના ૨૦૨૫-૨૬ ના શિયાળાને દાયકાઓમાં સૌથી ઠંડો બનાવી શકે છે, ખાસ કરીને દિલ્‍હી, ગુરુગ્રામ, નોઈડા અને ફરીદાબાદ જેવા વિસ્‍તારોમાં. આનાથી ખેતી પર અસર થશે, જ્‍યાં રવિ પાક ઠંડીથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે, પરંતુ ચોમાસું મજબૂત થવાની સંભાવના છે.

(10:28 AM IST)