૨૫ વર્ષમાં સોનું ૨૬૦૦% મોંઘુ થયું: ૧ લાખનું રોકાણ ૨૭ લાખ થયું
આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે રોકાણકારોની સલામત રોકાણ તરીકે સોનાની માંગ વધી
મુંબઇ તા.૧: ભારતમાં છેલ્લા અઢી દાયકામાં સોનાના ભાવમાં ઐતિહાસિક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ૨૦૦૦ માં ૧૦ ગ્રામ ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ માત્ર ૪,૪૦૦ રૂપિયા હતો, આજે ૨૦૨૫ માં, તે જ ભાવ ૧,૨૦,૦૦૦ રૂપિયાની નજીક પહોંચી ગયો છે. આનો અર્થ એ છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન સોનું આશરે ૨,૬૦૦ ટકા મોંઘુ થયું છે. જો આપણે ભાવ વધારાની પેટર્ન જોઈએ તો, ૨૦૦૦ થી ૨૦૦૪ સુધી ગતિ ધીમી હતી, પરંતુ ૨૦૦૮ ની વૈશ્વિક મંદી પછી તીવ્ર ઉછાળો આવ્યો. આ એવો સમય હતો જ્યારે આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે રોકાણકારો દ્વારા સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોનાની માંગમાં વધારો થયો હતો.
ભારતમાં સોનાની માંગ લાંબા સમયથી પરંપરાઓ અને લગ્નો સાથે સંકળાયેલી રહી છે, પરંતુ ૨૦૦૮ પછી, સોનું રોકાણકારો માટે સલામત આશ્રયસ્થાન બની ગયું. ત્યારબાદ, COVID-૧૯ રોગચાળા દરમિયાન, જ્યારે વિશ્વ સ્થગિત થઈ ગયું હતું અને નાણાકીય બજારો ડગમગી રહ્યા હતા, ત્યારે સોનું એકમાત્ર એવી સંપત્તિ હતી જેણે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખ્યો હતો.
જો કોઈએ ૨૦૦૦ માં રૂા.૧ લાખનું સોનું ખરીદ્યું હોત,
૨૦૦૦ માં, રૂા.૧ લાખ = રૂા.૧૦૦,૦૦૦ ૪,૪૦૦ = આશરે ૨૨.૭૨ તોલા (૧૦ ગ્રામ યુનિટ) સોનું ખરીદી શકાયું હોત.
૨૦૨૫ માં આજે જેટલું સોનું = રૂા.૨૨.૭૨ સ ૧,૨૦,૦૦૦ = રૂા.૨૭,૨૬,૪૦૦
આનો અર્થ એ થયો કે ?૧ લાખનું રોકાણ ૨૫ વર્ષમાં આશરે ?૨૭.૨૬ લાખ થઈ ગયું હોત.
સોનાના ભાવમાં સતત વધારો થવાના ઘણા મહત્વપૂર્ણ કારણો છે. સૌથી મોટી અસર રૂપિયા અને અમેરિકન ડોલર વચ્ચેના વિનિમય દરની છે. જ્યારે રૂપિયો મજબૂત થાય છે, ત્યારે સોનું પ્રમાણમાં સસ્તું થાય છે, જ્યારે નબળો રૂપિયો ભાવમાં વધારો કરે છે. આ જ કારણ છે કે ડોલરની ચાલ ભારતીય બજારમાં સોનાના ભાવને સીધી રીતે નક્કી કરે છે. વૈશ્વિક સોના બજારમાં વલણો પણ ભારતમાં ભાવ પર ઊંડી અસર કરે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, વિદેશી વેપાર અને રોકાણ પ્રવાહ જેવા પરિબળો ભારતીય બજારને પ્રભાવિત કરે છે.
સરકારી નીતિઓ અને નિયમો પણ સોનાના ભાવને પ્રભાવિત કરે છે. આયાત જકાત, કસ્ટમ નિયમો અને કરવેરા જેવી નીતિઓ સોનાના પુરવઠા અને માંગ પર સીધી અસર કરે છે. જ્યારે સરકાર આયાત જકાતમાં વધારો કરે છે, ત્યારે સ્થાનિક બજારમાં સોનું વધુ મોંઘું થાય છે, જ્યારે ડિસ્કાઉન્ટ તેની કિંમત ઘટાડી શકે છે.
વ્યાજ દરનું સ્તર પણ સોનાની માંગને અસર કરે છે. ઊંચા વ્યાજ દરો દરમિયાન, લોકો સોનાને બદલે બેંકોમાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે, જેના કારણે સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. તેનાથી વિપરીત, જ્યારે વ્યાજ દરો ઘટે છે, ત્યારે સોનાની માંગ વધે છે, જેના કારણે ભાવ વધે છે.
ભારતીય સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ પણ સોનાના ભાવમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તહેવારો અને લગ્નો દરમિયાન સોનાની માંગમાં તીવ્ર વધારો થાય છે, જેનાથી ભાવ પર દબાણ આવે છે. આ જ કારણ છે કે ખાસ પ્રસંગોએ દર વર્ષે સોનાના ભાવ અચાનક વધે છે, અને આ વલણ ચાલુ રહે છે.
(9:45 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
