નવી દિલ્‍હી, તા.૧: અમેરિકા H-1B અને L-1 વિઝા નિયમો કડક બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ત્રણ અમેરિકન સેનેટરોએ વિઝા નિયમોમાં દેખાતી ખામીઓને દૂર કરવા માટે બિલ રજૂ કર્યા છે, જેનો હેતુ અમેરિકન કામદારોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે. આ ફેરફારોની ભારતીય IT કંપનીઓ પર સૌથી વધુ અસર થવાની અપેક્ષા છે, જે આ વિઝા પર ખૂબ નિર્ભર છે.

આ ફેરફારોનો જણાવેલ હેતુ અમેરિકન કામદારોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો અને વિદેશી કામદારોના દુરુપયોગને રોકવાનો છે. આની નોંધપાત્ર અસર પડી શકે છે, ખાસ કરીને ભારતીય ત્‍વ્‍ કંપનીઓ પર, જે આ વિઝા પર ખૂબ નિર્ભર છે.

સેનેટ ન્‍યાયતંત્ર સમિતિના ટોચના રિપબ્‍લિકન સેનેટર ચક ગ્રાસલી (આયોવા) અને ડેમોક્રેટ સેનેટર ડિક ડર્બિન (ઇલિનોઇસ) એ એક બિલ રજૂ કર્યું છે જે લઘુત્તમ વેતન અને ભરતી ધોરણો વધારવા, જાહેર નોકરીની પોસ્‍ટિંગને ફરજિયાત બનાવવા અને વિઝા પાત્રતાને કડક બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.

ગ્રાસલીએ જણાવ્‍યું હતું કે H-1B અને L-1 વિઝાનો હેતુ કંપનીઓને એવી પ્રતિભાઓને આકર્ષિત કરવાની મંજૂરી આપવાનો હતો જે યુનાઇટેડ સ્‍ટેટ્‍સમાં ઉપલબ્‍ધ નથી, પરંતુ ઘણા નોકરીદાતાઓ તેમનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે અને સસ્‍તા વિદેશી કામદારોને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે.

ડર્બિને સમજાવ્‍યું કે ઘણી મોટી કંપનીઓ હજારો અમેરિકન કર્મચારીઓને કાઢી રહી છે અને ઓછા વેતન અને નબળી પરિસ્‍થિતિઓ ધરાવતા વિદેશી કામદારો માટે વિઝા અરજીઓ ફાઇલ કરી રહી છે.

તેમનો દલીલ છે કે આ અમેરિકન કામદારો માટે અન્‍યાયી છે અને તૂટેલી ઇમિગ્રેશન સિસ્‍ટમને સુધારવાની જરૂર છે. આ બિલ ૨૦૦૭ માં પ્રસ્‍તાવિત કાયદાથી પ્રેરિત છે, જેને સેનેટર ટોમી ટયુબરવિલે (અલાબામા), રિચાર્ડ બ્‍લુમેન્‍થલ (કનેક્‍ટિકટ) અને સ્‍વતંત્ર સેનેટર બર્ની સેન્‍ડર્સ (વર્મોન્‍ટ) દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્‍યું હતું.

રિપબ્‍લિકન સેનેટર ટોમ કોટન (અરકાનસાસ) એ એક અલગ બિલ રજૂ કર્યું છે. તે યુનિવર્સિટીઓ, સંશોધન સંસ્‍થાઓ અને બિનનફાકારક સંસ્‍થાઓને અમર્યાદિત વિદેશી કામદારોને નોકરી પર રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂકવા પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરે છે. કોટન દલીલ કરે છે કે યુનિવર્સિટીઓ જાગળત અને અમેરિકન વિરોધી પ્રોફેસરો લાવવા માટે આ વિઝાનો દુરુપયોગ કરી રહી છે, જેને બંધ કરવી જોઈએ.

H-1B વિઝાનો ઉપયોગ મુખ્‍યત્‍વે ભારત અને ચીનમાંથી કુશળ કામદારોને લાવવા માટે થાય છે. રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે ગયા મહિને આ વિઝા માટેની અરજી ફી વર્તમાન $૨૧૫ થી વધારીને $૧૦૦,૦૦૦ કરી હતી.

તે વર્તમાન લોટરી સિસ્‍ટમને દૂર કરવાનો અને પગાર-આધારિત પસંદગી પ્રક્રિયા લાગુ કરવાનો પણ પ્રસ્‍તાવ મૂકે છે. આ હેઠળ, સૌથી વધુ પગાર ($૧૬૨,૫૨૮ વાર્ષિક) મેળવનારા કામદારોને ચાર લોટરી ટિકિટ મળશે, જ્‍યારે નીચલા સ્‍તરના કામદારોને ઓછા મળશે.

આ ફેરફાર ભારત માટે ચિંતાજનક છે, કારણ કે યુએસ નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન સેવાઓના ડેટા અનુસાર, ૭૧ ટકા H-1B વિઝા ભારતીયોને આપવામાં આવે છે.

TCS, ઇન્‍ફોસિસ અને વિપ્રો જેવી ભારતીય IT કંપનીઓ આ વિઝા પર ભારે નિર્ભર છે. નવા નિયમોથી આ કંપનીઓને અબજો રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શકે છે અને તેમને ભારતમાં નોકરીઓ પાછી લાવવા અથવા ભરતી ઘટાડવાની ફરજ પડી શકે છે. (રર.૧૭)