મુઝફ્‌ફરાબાદ, તા.૨: પાકિસ્‍તાન અધિકળત કાશ્‍મીર (પીઓકે) માં છેલ્લા ત્રણ દિવસથી ચાલી રહેલા મોટા વિરોધ પ્રદર્શનો હિંસક બન્‍યા છે. પાકિસ્‍તાની સુરક્ષા દળો દ્વારા કરવામાં આવેલા ગોળીબારમાં અત્‍યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા ૧૨ નાગરિકો માર્યા ગયા છે, જ્‍યારે ૨૦૦ થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. ઘાયલોમાંથી ઘણાની હાલત ગંભીર હોવાનું જાણવા મળે છે. સ્‍થાનિક મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, સુરક્ષા દળોએ પ્રદર્શનકારીઓને વિખેરવા માટે ગોળીઓ અને ટીયર ગેસના શેલ છોડ્‍યા. માર્યા ગયેલા નાગરિકોમાંથી પાંચ મુઝફ્‌ફરાબાદના, પાંચ ધીરકોટના અને બે દાદિયાલના હોવાનું કહેવાય છે. અથડામણમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ પોલીસકર્મીઓ પણ માર્યા ગયા હતા.

સરકાર દ્વારા મૂળભૂત માંગણીઓ પૂરી કરવામાં નિષ્‍ફળતાથી વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા હતા, પરંતુ હવે તે પાકિસ્‍તાની સેનાના અતિરેક સામે વ્‍યાપક વિરોધમાં ફેરવાઈ ગયા છે. સ્‍થાનિક લોકો આ પ્રદેશમાં સંસાધનોનું સતત શોષણ અને લૂંટ ચાલુ હોવાનો આરોપ લગાવે છે, જ્‍યારે મૂળભૂત સુવિધાઓનો પણ અભાવ છે.

હિંસામાં ઘાયલ થયેલા મોટાભાગના લોકોને ગોળી વાગી હતી. ઘણી હોસ્‍પિટલો ભીડભાડવાળી છે, અને આરોગ્‍યસંભાળ સુવિધાઓનો અભાવ પરિસ્‍થિતિને વધુ ખરાબ કરી રહ્યો છે. વિશ્‍લેષકો કહે છે કે આ વિરોધ તાજેતરના વર્ષોમાં પીઓકેમાં સૌથી મોટો જાહેર વિરોધ છે, જે ખુલ્લેઆમ પાકિસ્‍તાની વહીવટ અને સૈન્‍ય સામે રોષ વ્‍યક્‍ત કરે છે.

જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીર યુનાઇટેડ આવામી એક્‍શન કમિટી (AAC) ની આગેવાની હેઠળ ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોએ અશાંત પ્રદેશમાં જનજીવન ઠપ્‍પ કરી દીધું છે. આંદોલનના કેન્‍દ્રમાં પાકિસ્‍તાનમાં રહેતા કાશ્‍મીરી શરણાર્થીઓ માટે અનામત પીઓકેમાં ૧૨ વિધાનસભા બેઠકો રદ કરવાની માંગ છે. ૨૯ સપ્‍ટેમ્‍બરથી વિરોધ શરૂ થયા ત્‍યારથી બજારો, દુકાનો અને સ્‍થાનિક વ્‍યવસાયો બંધ છે. મોબાઇલ, ઇન્‍ટરનેટ અને લેન્‍ડલાઇન સેવાઓ પણ સંપૂર્ણપણે બંધ છે. દરમિયાન, યુનાઇટેડ કાશ્‍મીર પીપલ્‍સ નેશનલ પાર્ટી (UKPNP) ના પ્રવક્‍તા નાસિર અઝીઝ ખાને સંયુક્‍ત રાષ્‍ટ્ર (UN) અને આંતરરાષ્‍ટ્રીય સમુદાયને તાત્‍કાલિક હસ્‍તક્ષેપ માટે અપીલ કરી છે.