ટોક્યો: ૪ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૫: જાપાનમાં શાસક લિબરલ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (LDP)ના નેતા તરીકે સાના તાકાચીની પસંદગી સાથે, તેઓ દેશના પ્રથમ મહિલા વડા પ્રધાન બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે. આ કાચની છત તોડ્યા બાદ, તાકાચીએ એક મોટું અને સાહસિક વચન આપ્યું છે: રાજકારણમાં જાપાનના વિશાળ *લિંગ તફાવત (Gender Gap)*ને ઘટાડવા અને કેબિનેટમાં મહિલાઓની સંખ્યાને સામાજિક રીતે પ્રગતિશીલ નોર્ડિક દેશોની સમકક્ષ બનાવવી.

જો કે, તાકાચીની સામે એક મોટો પડકાર છે. તેમના પક્ષે ભૂતકાળમાં જે વચનો પૂરા કરવામાં સંઘર્ષ કર્યો છે, તે વચનોને હવે તાકાચીએ પાળવાના છે.

લિંગ સમાનતામાં જાપાનની દયનીય સ્થિતિ
જાપાન G7 દેશોમાં સૌથી મોટો લિંગ તફાવત ધરાવે છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમના તાજેતરના ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ રિપોર્ટમાં જાપાન ૧૪૮ દેશોમાંથી ૧૧૮મા ક્રમે છે.

તાકાચીએ વચન આપ્યું છે કે તેઓ મહિલાઓના પ્રતિનિધિત્વ સાથે "નોર્ડિક દેશો કરતાં ખાસ ઓછું નહીં" તેવું મંત્રીમંડળ બનાવશે. નોર્ડિક સરકારોમાં ડેનમાર્કમાં ૩૬% થી લઈને ફિનલેન્ડમાં ૬૧% સુધી મહિલા મંત્રીઓ હોય છે.

સમસ્યા: આઉટગોઇંગ PM શિગેરુ ઇશિબાની કેબિનેટમાં માત્ર ૧૦% મહિલાઓ હતી. LDP પાસે બંને ગૃહોમાં માત્ર ૧૩% મહિલા ધારાસભ્યો છે, જે ૨૦૩૩ સુધીમાં પક્ષના ૩૦% ના લક્ષ્યથી ઘણું ઓછું છે.

તાકાચીના રૂઢિચુસ્ત વિચારોથી વિવાદ
ટોક્યો યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર તોહકો તનાકાએ જણાવ્યું કે માત્ર એક મહિલા નેતાના ઉદયથી રાજકારણમાં મહિલાઓની સ્થિતિમાં ધરખમ સુધારો નહીં થાય. તાકાચીના કેટલાક રૂઢિચુસ્ત વલણો તેમના મહિલા સમર્થનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે:

અટકનો મુદ્દો: તાકાચીએ કાનૂની પ્રતિબંધોનો બચાવ કર્યો છે કે પરિણીત યુગલોએ એક જ અટકનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. વ્યવહારમાં આનો અર્થ એ છે કે પત્નીઓ તેમના પતિનું નામ અપનાવે છે, જે ટીકાકારોના મતે મહિલાઓની કારકિર્દીને અસર કરે છે. રૂઢિચુસ્તો આ કાયદાને કૌટુંબિક એકતા માટે અનિવાર્ય માને છે.

ભૂતપૂર્વ PM શિન્ઝો આબેએ તેમની "સ્ત્રીઓમિક્સ" પહેલ દ્વારા મહિલાઓને કાર્યબળમાં ખેંચી હતી, પરંતુ નેતૃત્વની ભૂમિકાઓમાં પ્રગતિ ખૂબ ધીમી રહી છે. જાપાનની સરકારે સમાજમાં ઓછામાં ઓછા ૩૦% નેતૃત્વ પદો પર મહિલાઓ રાખવાની સમયમર્યાદા પણ ૨૦૨૦ થી લંબાવીને ૨૦૩૦ કરી દીધી છે.

તાકાચી સામે હવે પડકાર છે કે તેઓ તેમના રૂઢિચુસ્ત પક્ષ અને દેશની પરંપરાઓ વચ્ચે સંતુલન જાળવીને ખરેખર લિંગ સમાનતા લાવી શકે છે કે કેમ.