નવી દિલ્હી. જોધપુરમાં એક બાર બીયર બિલ પર 20% વધારાની ફી વસૂલ કરી રહ્યું છે. આ વધારાની ફી 'ગાય સેસ' તરીકે વસૂલવામાં આવી હતી. રાજસ્થાને ગાયો અને ગૌશાળાઓને ટેકો આપવા માટે 'ગાય ટેક્સ' લાદ્યો છે. બીયર બિલની એક નકલ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહી છે.
બિલ બતાવે છે કે 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ જોધપુરના પાર્ક પ્લાઝામાં જેફ્રીસ બારમાં એક ગ્રાહકે મકાઈના ભજિયા અને છ બીયરનો ઓર્ડર આપ્યો હતો. કુલ ઓર્ડરની કિંમત ₹2,650 હતી, અને GST, VAT અને 20% ગાય સેસ પછી, કુલ બિલ ₹3,262 થયું.
વાયરલ બિલને કારણે ઘણા વપરાશકર્તાઓ આ પગલા પાછળના તર્ક પર પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે. જો કે, સરકાર અને હોટલ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે સેસ 2018 માં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારથી દારૂના વેચાણ પર વસૂલવામાં આવે છે.
હોટેલ મેનેજર નિખિલ પ્રેમે NDTV ને જણાવ્યું હતું કે 'ગાય સેસ' કોઈ નવો કર નથી. તેઓ 2018 થી દારૂના વેચાણ પર સેસ વસૂલ કરી રહ્યા છે અને ગાયના રક્ષણ અને પ્રમોશન માટે તેને ઓનલાઈન જમા કરાવી રહ્યા છે.
તેમણે કહ્યું કે આ 2018 થી સરકારી સૂચના દ્વારા લાગુ કરવામાં આવ્યું છે. દર વખતે જ્યારે અમે 20% VAT વસૂલીએ છીએ, ત્યારે અમે VAT રકમ પર 20% ગાય સેસ પણ વસૂલીએ છીએ, જે આ કિસ્સામાં લગભગ 24% હશે. આ ફક્ત બીયર અને દારૂ પર લાગુ પડે છે. મોટાભાગની હોટલો તેને ફક્ત સરચાર્જ કહે છે, પરંતુ અમે તેને ગાય સેસ કહીએ છીએ. અમે આ રકમ સરકારી પોર્ટલ પર ગાય સંરક્ષણ અને પ્રમોશન સેસ તરીકે જમા કરીએ છીએ.
પ્રેમે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ સેસ ફક્ત દારૂના વેચાણ પર વસૂલવામાં આવતા VAT પર વસૂલવામાં આવે છે. ખાદ્ય પદાર્થો GST ને આધીન છે, VAT ને આધીન નથી.
રાજસ્થાનના નાણા સચિવ (મહેસૂલ) કુમાર પાલ ગૌતમે સમજાવ્યું કે જ્યારે પણ બિલ પર VAT વસૂલવામાં આવે છે, ત્યારે ગાય સેસ સરચાર્જ તરીકે વસૂલવામાં આવે છે.
જ્યારે કોઈ ગ્રાહક તેમના ટેબલ પર દારૂનો ઓર્ડર આપે છે, ત્યારે કિંમત સામાન્ય રીતે MRP કરતા વધારે હોય છે અને તેથી VAT ને આધીન હોય છે. સરચાર્જ વસૂલવામાં આવે છે, જેના પરિણામે ગ્રાહક વધુ ચૂકવણી કરે છે. આ સરચાર્જને રાજસ્થાનમાં 'ગાય સેસ' કહેવામાં આવે છે.
નાણા સચિવે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "જો કોઈ રેસ્ટોરન્ટ કે બાર દારૂની બોટલ માટે વધારાનો ચાર્જ વસૂલ કરે છે, તો તેમણે VAT ચૂકવવો પડશે કારણ કે દારૂનું વેચાણ VATને આધીન છે, અને ગાય પર ઉપકર પણ વસૂલવામાં આવે છે."
22 જૂન, 2018 ના રોજ, તત્કાલીન વસુંધરા રાજે સરકારે રાજસ્થાન મૂલ્યવર્ધિત કર અધિનિયમ, 2003 હેઠળ ડીલરો દ્વારા વેચાતા વિદેશી દારૂ, ભારતીય બનાવટના વિદેશી દારૂ, દેશી દારૂ અને બીયર પર 20% સરચાર્જ લાદ્યો હતો. આ સરચાર્જ ગાય સંરક્ષણ અને સુરક્ષા ભંડોળમાં જમા કરવામાં આવે છે.
અગાઉ, રાજેના કાર્યકાળ દરમિયાન, આ સરચાર્જ 10% હતો. તત્કાલીન મુખ્યમંત્રીએ 2018 માં ગાય આશ્રયસ્થાનોને ટેકો આપવા અને ગાય સંરક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ ઉપકર દારૂ પર લાગુ કર્યો હતો. અશોક ગેહલોતની આગેવાની હેઠળની કોંગ્રેસ સરકારે આ ઉપકર ચાલુ રાખ્યો.
રાજસ્થાન સરકાર ગાયો માટે અનુદાન અને સબસિડી પાછળ ૨૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુ ખર્ચ કરે છે, જેમાંથી ૬૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુ ગૌશાળાઓમાં જાય છે. જોકે, નાણા મંત્રાલયના સૂત્રો કહે છે કે ગાય સંરક્ષણ માટે સંપૂર્ણપણે ગૌ સેસ દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડી શકાતું નથી, પરંતુ તેના માટે સરકારી અનુદાન અને ખર્ચની પણ જરૂર પડે છે.