નવી દિલ્હી : ગત રવિવાર 5 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ ઈરાનની સંસદે તેના રાષ્ટ્રીય ચલણ, રિયાલમાંથી ચાર શૂન્ય દૂર કરવાનો બિલ પસાર કર્યો. હાલમાં, એક યુએસ ડોલર 1,150,000 ઈરાની રિયાલ બરાબર છે. ઈરાની રિયાલમાંથી ચાર શૂન્ય દૂર કરવાનો અર્થ એ થશે કે એક યુએસ ડોલર હવે ૧૧૫ ઈરાની રિયાલ બરાબર થશે (Iran Currency News). ઈરાને નાણાકીય અને બેંકિંગ કાયદામાં સુધારો કરતું બિલ પસાર કર્યું, જેમાં 144 મતો તરફેણમાં અને 108 મતો વિરુદ્ધમાં પડ્યા.

આ નિર્ણયનો હેતુ નાણાકીય વ્યવહારોને સરળ બનાવવા અને વધતી જતી ફુગાવાને ધ્યાનમાં રાખીને બેંકનોટની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવાનો છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, આ સુધારામાં નાણાકીય અને બેંકિંગ કાયદામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં રિયાલને 10,000 હાલના રિયાલની બરાબર વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યો છે અને એક નવું પેટા-એકમ, કિરન અથવા ઘેરન રજૂ કરવામાં આવ્યું છે, જે રિયાલના સોમા ભાગ જેટલું છે.
નવા નિયમ હેઠળ, સંક્રમણ સમયગાળા દરમિયાન જૂના અને નવા બંને રિયાલ મહત્તમ ત્રણ વર્ષ સુધી ચલણમાં રહેશે. સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈરાન (CBI)એ અમલમાં આવ્યાના બે વર્ષની અંદર કાર્યકારી પ્રક્રિયાઓ સ્થાપિત કરવાની અને સત્તાવાર મીડિયા દ્વારા આ ફેરફારની રજૂઆતની જાહેરમાં જાહેરાત કરવાની જરૂર પડશે

• ઈરાનની ચલણ રિયાલ તરીકે ઓળખાતી રહેશે અને ચાર શૂન્ય દૂર કરવાનો નિર્ણય રાતોરાત લાગુ કરવામાં આવશે નહીં.
• ચાર શૂન્ય દૂર કરવાથી રિયાલ એકમ ઘટશે. હાલમાં 1,000,000 રિયાલમાં ખરીદેલી વસ્તુ પછીથી 100 રિયાલમાં ઉપલબ્ધ થશે, કારણ કે ચાર શૂન્ય દૂર કરવામાં આવશે.
• ચાર શૂન્ય દૂર કરવાથી સંખ્યાઓ નાની થશે અને વ્યવહારોના નાણાકીય એકમને સમજવામાં સરળતા રહેશે. આ ખરીદી અને નાણાકીય આયોજનને સરળ બનાવશે.
• આ નિર્ણય ફક્ત ચલણ એકમમાં ફેરફાર કરશે, તેનું વાસ્તવિક મૂલ્ય નહીં. આનો અર્થ એ છે કે વાસ્તવિક મૂલ્ય એ જ રહેશે.
• આ ઉપરાંત કોમ્પ્યુટર અને મોબાઇલ એપ્લિકેશન્સમાં સંખ્યાઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાને કારણે ગણતરીઓ ઓછી થશે.

ઈરાની સંસદે મે 2020માં સત્તાવાર ચલણને તોમાનમાં બદલવા માટેના બિલને મંજૂરી આપ્યાના પાંચ વર્ષ પછી આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જે 10,000 રિયાલની સમકક્ષ છે. ઈરાનમાં ઊંચા ફુગાવાને કારણે બેંકનોટની ઉપયોગિતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.

સમાન પડકારોનો સામનો કરતા, વેનેઝુએલાએ ઓક્ટોબર 2021માં તેના ચલણમાંથી છ શૂન્ય દૂર કર્યા હતા.