નવી દિલ્હી : આજની મોંઘવારીમાં સારો પગાર કમાતા હોવા છતાં બેંક ખાતું ખાલી રહેવાની સમસ્યા લગભગ 90% લોકોને સતાવે છે. ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (CA) અભિષેક વાલિયાએ તાજેતરમાં એક એવા ક્લાયન્ટની વાર્તા શેર કરી, જે છેલ્લા પાંચ વર્ષથી દર મહિને ₹80,000 કમાતો હતો, છતાં તેની નેટવર્થ (Net Worth) શૂન્ય હતી. આ વાર્તા એ જ ભૂલ તરફ ધ્યાન દોરે છે જે મોટાભાગના લોકો કરે છે.

સારી કમાણી છતાં બચત કેમ નથી?
ક્લાયન્ટનો ખર્ચ સામાન્ય જણાતો હતો: ભાડું, કરિયાણા, EMI અને સપ્તાહના અંતે થોડો આનંદ. તેમ છતાં, દર મહિને પૈસા ખૂટતા હતા. CA વાલિયાના મતે, આ સમસ્યા આવકની નહીં, પરંતુ ખર્ચના સંચાલનની હતી.

વ્યક્તિ જેમ જેમ વધુ કમાણી કરે છે, તેમ તેમ તેના ખર્ચમાં પણ વધારો થતો જાય છે:

₹5,000 નો વધારો એટલે નવા સબ્સ્ક્રિપ્શન્સ ઉમેરવા.

₹10,000 નો વધારો એટલે નવું ગેજેટ ખરીદવું.

આ ધીમો પણ સ્થિર ખર્ચનો વધારો 'લાઈફસ્ટાઈલ ક્રીપ' (Lifestyle Creep) તરીકે ઓળખાય છે, જે તમારી બચતને ચૂપચાપ ખાઈ જાય છે. મોટાભાગના લોકો આ ભૂલને ઓળખી શકતા નથી, જેના કારણે સારી કમાણી હોવા છતાં તેઓ આર્થિક રીતે મજબૂત બની શકતા નથી.

ભૂલ કેવી રીતે સુધારી: 6 મહિનામાં ₹1.9 લાખની બચત
CA વાલિયાએ આ ક્લાયન્ટ માટે એક સરળ અને કડક સિસ્ટમ લાગુ કરી:

1. ઓટોમેટિક રોકાણ: પગાર મળતાની સાથે જ 30% રકમ આપોઆપ SIP (સિસ્ટમેટિક ઈન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન) અને ઇમરજન્સી ફંડમાં ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવી.

2. ખર્ચનું વિભાજન: આવશ્યક ખર્ચ માટે ડેબિટ કાર્ડ અને શોખના ખર્ચ માટે ક્રેડિટ કાર્ડ નક્કી કરવામાં આવ્યા.

3. માસિક સમીક્ષા: પૈસા ક્યાં બિનજરૂરી રીતે ખર્ચાઈ રહ્યા છે તે ઓળખવા માટે દર મહિને ખર્ચની ફરજિયાત સમીક્ષા શરૂ કરાઈ.

આના પરિણામો માત્ર છ મહિનામાં જોવા મળ્યા – પગાર વધારા વિના પણ, ક્લાયન્ટ ₹1.9 લાખની બચત કરવામાં સફળ રહ્યો.

સ્માર્ટ મની ગેમ પ્લાન 2025
CA નીતિન કૌશિકના મતે, 2025 સુધીમાં, દરેક પગારદાર વ્યક્તિએ 'સ્માર્ટ મની ગેમ પ્લાન' અપનાવવો આવશ્યક છે:

• 50% પર જીવવું: તમારા અડધા પગાર પર જીવવાનો પ્રયાસ કરો અને બાકીનાનું સમજદારીપૂર્વક રોકાણ કરો.

• વૈવિધ્યકરણ (Diversification): મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, સોનું, નિવૃત્તિ યોજનાઓ, સ્ટોક્સ અથવા ક્રિપ્ટોમાં રોકાણ કરો, પરંતુ સમજદારીપૂર્વક.

• સુરક્ષા: આરોગ્ય અને ટર્મ ઇન્શ્યોરન્સને ક્યારેય અવગણશો નહીં.

• સંપત્તિ (Asset) બનાવો: ફક્ત એવી વસ્તુઓ માટે ઉધાર લો જે ભવિષ્યમાં સંપત્તિ બને, જવાબદારીઓ નહીં.

નિષ્ણાતો માને છે કે ફક્ત નાની બચત અને સમજદાર નિર્ણયો જ ભવિષ્યની નાણાકીય સ્વતંત્રતા (Financial Freedom) ની ખાતરી આપે છે.