નવી દિલ્હી : વર્ષ 2025 માટે દવા, ભૌતિકશાસ્ત્ર અને રસાયણશાસ્ત્રના નોબેલ પુરસ્કારોની જાહેરાત થઈ ચૂકી છે. ત્યારે આજે આપણે એ ભારતીય પ્રતિભાઓને યાદ કરીએ, જેમણે આ પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ પુરસ્કાર મેળવીને વૈશ્વિક મંચ પર ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે.

અત્યાર સુધી નોબેલ પુરસ્કાર મેળવનાર મુખ્ય ભારતીયોની યાદી નીચે મુજબ છે:

નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા ભારતીય મહાનુભાવો

નામ    વર્ષ    ક્ષેત્ર    મુખ્ય યોગદાન

રવીન્દ્રનાથ ટાગોર    1913    સાહિત્ય    તેમના કાવ્યસંગ્રહ 'ગીતાંજલિ' માટે. (નોબેલ મેળવનાર પ્રથમ ભારતીય)

સી.વી. રમન    1930    ભૌતિકશાસ્ત્ર    પ્રકાશના પ્રસાર પરની તેમની શોધ 'રમન અસર' માટે.

હરગોવિંદ ખોરાણા    1968    દવા    વિશ્વનું પ્રથમ કૃત્રિમ જનીન બનાવવાની સિદ્ધિ માટે.

મધર ટેરેસા    1979    શાંતિ    મિશનરીઝ ઑફ ચેરિટી દ્વારા કોલકાતામાં ગરીબ અને બીમાર લોકોની સેવા અને માનવતાવાદી કાર્ય માટે.

સુબ્રમણ્યમ ચંદ્રશેખર    1983    ભૌતિકશાસ્ત્ર    તારાઓની રચના અને બંધારણ વિશેના સિદ્ધાંત માટે, જેમાં 'ચંદ્રશેખર મર્યાદા'નો સમાવેશ થાય છે.

અમર્ત્ય સેન    1998    અર્થશાસ્ત્ર    કલ્યાણકારી અર્થશાસ્ત્ર અને દુષ્કાળ તથા ગરીબી પરના તેમના કાર્ય માટે.

વેંકટરામન રાધાકૃષ્ણન    (નોંધ: તેમને 2009માં મળ્યો હતો)    રસાયણશાસ્ત્ર    રાઇબોઝોમના પરમાણુ માળખાનું મેપિંગ કરવા બદલ.

કૈલાશ સત્યાર્થી    2014    શાંતિ    બાળ મજૂરી અને બાળકોના શિક્ષણ અધિકાર સામેના તેમના કાર્ય માટે.

અભિજીત બેનર્જી    2019    અર્થશાસ્ત્ર    વૈશ્વિક ગરીબીને દૂર કરવા માટેના પ્રાયોગિક અભિગમ માટે.

નોબેલ પુરસ્કાર વિશે
નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતાને સ્વીડિશ વૈજ્ઞાનિક આલ્ફ્રેડ નોબેલના વસિયતનામામાંથી 1 મિલિયન યુએસ ડૉલર (અંદાજે ₹8.87 કરોડ) ની રકમ મળે છે. આ પુરસ્કાર સમારોહ દર વર્ષે 10 ડિસેમ્બરે, આલ્ફ્રેડ નોબેલની પુણ્યતિથિના દિવસે યોજાય છે. આ વર્ષે સાહિત્ય, શાંતિ અને અર્થશાસ્ત્રના પુરસ્કારોની જાહેરાત પણ 13 ઓક્ટોબર સુધીમાં કરવામાં આવશે.