નવી દિલ્‍હી તા.૧૦: સ્‍થાનિક શેરબજારોમાં વધઘટ છતાં, પ્રારંભિક જાહેર ઓફર (IPO) દ્વારા ભંડોળ એકત્ર કરવાના સંદર્ભમાં ભારત વૈશ્વિક સ્‍તરે ચોથા ક્રમે છે. બર્નસ્‍ટેઇન વિશ્‍લેષણ મુજબ, ભારતીય કંપનીઓએ કેલેન્‍ડર વર્ષ ૨૦૨૫ માં IPO દ્વારા ડોલર ૧૪.૨ બિલિયન એકત્ર કર્યા.

યુએસ ઼૫૨.૯ બિલિયન સાથે યાદીમાં ટોચ પર છે. હોંગકોંગ ઼૨૩.૪ બિલિયન સાથે બીજા ક્રમે છે, અને ચીન ઼૧૬.૨ બિલિયન સાથે ચોથા ક્રમે છે. વિશ્‍લેષણ મુજબ, ૭૪ ભારતીય કંપનીઓએ રૂપિયાની દ્રષ્ટિએ કેલેન્‍ડર વર્ષ ૨૦૨૫ માં પ્રાથમિક બજારમાં IPO દ્વારા રૂા.૮૫,૨૪૧.૦૮ કરોડ એકત્ર કર્યા. છેલ્‍લા પાંચ વર્ષમાં પ્રાથમિક બજારમાંથી એકત્ર કરાયેલી આ ત્રીજી સૌથી વધુ રકમ છે. આમાં BWork India, Tata Capital અને LG Electronics India ના ત્રણ મોટા IPOનો સમાવેશ થતો નથી, જે રૂા.૩૦,૦૦૦ કરોડ એકત્ર કરવા માટે ખુલ્‍યા હતા. અગાઉ, ૨૦૨૪ માં ૯૧ IPO માંથી રૂા.૧,૫૯,૭૮૩.૭૬ કરોડ અને ૨૦૨૧ માં ૬૩ Issue માંથી રૂા.૧,૧૮,૭૨૩.૧૭ કરોડ એકત્ર કરવામાં આવ્‍યા હતા.

રોકાણકારોને સરેરાશ ૨૨% વળતર મળ્‍યું હતું. જાન્‍યુઆરી ૨૦૨૪ થી અત્‍યાર સુધીના ૨૧ મહિનામાં, ભારતમાં ૧૬૧ IPO લિસ્‍ટેડ થયા હતા. આ શેરોએ રોકાણકારો માટે સરેરાશ ૨૨% વળતર આપ્‍યું છે, જે મુખ્‍ય બજાર સૂચકાંકો કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરે છે. છેલ્‍લા સાત ક્‍વાર્ટરમાંથી પાંચમાં આ શેરોએ નિફટી કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. છ મહિનામાં ૧૬૧ શેરોમાંથી ૬૧% એ નિફટી ઇન્‍ડેક્‍સ કરતાં રોકાણકારોને વધુ સારું વળતર આપ્‍યું છે.

વિશ્‍લેષણ મુજબ, નાના IPO લિસ્‍ટિંગ પર રોકાણકારોને વધુ સારું વળતર આપ્‍યું છે. ઼૨૦ મિલિયનથી ઓછી કિમતના IPO એ લગભગ ૪૦% વળતર આપ્‍યું છે. ઼૨૦ મિલિયન અને ડોલર ૪૦ મિલિયન વચ્‍ચેના ઇશ્‍યૂએ લિસ્‍ટિંગ સમયે રોકાણકારોને ૩૧% વળતર આપ્‍યું છે. ઼૧ બિલિયનથી વધુના IPO સૌથી ઓછા સફળ રહ્યા છે, જે સરેરાશ ૯% વળતર આપે છે.

પ્રાથમિક બજારોમાં ઼૫ બિલિયનનું રોકાણ. વર્નસ્‍ટીને કહ્યું કે ભારતમાં IPO પ્રવૃત્તિ નોંધપાત્ર છે કારણ કે વિદેશી સંસ્‍થાકીય રોકાણકારો (FII) એ આ વર્ષે ગૌણ બજારમાંથી આશરે ઼૧૮ બિલિયન પાછા ખેંચી લીધા છે, પરંતુ પ્રાથમિક બજારમાં ફક્‍ત ઼૫ બિલિયનનું રોકાણ કર્યું છે. ભારત તમામ મુખ્‍ય અર્થતંત્રોથી પાછળ છે, આ વર્ષે યુએસ ડોલરના સંદર્ભમાં લગભગ શૂન્‍ય વળતર સાથે.