વોશિંગ્‍ટન, તા.૧૦: અમેરિકાના યુદ્ધ વિભાગે એક સ્‍પષ્ટતા જારી કરી છે જેમાં જણાવ્‍યું છે કે પાકિસ્‍તાનને નવી AIM-૧૨૦ મિસાઇલો મળશે નહીં. તેણે સ્‍પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા પાકિસ્‍તાનના કબજામાં પહેલેથી જ રહેલી AIM-૧૨૦ મિસાઇલો જાળવી રાખશે અને નવી મિસાઇલો સપ્‍લાય કરશે નહીં. અમેરિકા તરફથી આ સ્‍પષ્ટતા અમેરિકાના યુદ્ધ વિભાગ અથવા સંરક્ષણ મંત્રાલયે ૩૦ સપ્‍ટેમ્‍બરના રોજ એક માનક કરાર સૂચિ બહાર પાડ્‍યા પછી આવી છે, જેમાં પાકિસ્‍તાનનું નામ શામેલ હતું.

આ સૂચિના પ્રકાશન પછી, મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્‍યો હતો કે પાકિસ્‍તાનને અમેરિકા નવી
AIM-૧૨૦ મિસાઇલો મળી રહી છે. જો કે, અમેરિકન વહીવટીતંત્રે હવે સ્‍પષ્ટતા કરી છે કે આ કરાર ફક્‍ત જાળવણી અને સ્‍પેરપાર્ટ્‍સને આવરી લે છે, અને પાકિસ્‍તાનને કોઈ નવી મિસાઇલો અથવા તકનીકી અપગ્રેડ મળી રહ્યા નથી.

નવી દિલ્‍હી સ્‍થિત યુએસ દૂતાવાસે પણ શુક્રવારે એક નિવેદન બહાર પાડ્‍યું, જેમાં જણાવ્‍યું હતું કે આ કરાર સુધારામાં પાકિસ્‍તાનની હાલની ક્ષમતાઓમાં કોઈ અપગ્રેડનો સમાવેશ થતો નથી. નિવેદનમાં એ પણ નોંધ્‍યું હતું કે કરારમાં સૂચિબદ્ધ દેશોનો સમાવેશ થાય છે પાકિસ્‍તાન અને અન્‍ય ઘણા સાથી દેશો, અને તેમાં ફક્‍ત હાલની સિસ્‍ટમોની જાળવણી અને સમારકામનો સમાવેશ થાય છે. દૂતાવાસના નિવેદનમાં વધુમાં જણાવાયું હતું કે આ ખરીદીમાં પાકિસ્‍તાનની હાલની ક્ષમતાઓમાં કોઈ વધારો શામેલ નથી. વધુમાં, નિવેદનમાં મીડિયા અહેવાલોને ખોટા ગણાવ્‍યા હતા, જેમાં કહેવામાં આવ્‍યું હતું કે કોન્‍ટ્રાક્‍ટમાં કયાંય એવું કહેવામાં આવ્‍યું નથી કે યુએસ પાકિસ્‍તાનને નવી મિસાઇલો પૂરી પાડી રહ્યું છે. કે એવું પણ કહેવામાં આવ્‍યું નથી કે યુએસ પાકિસ્‍તાનની હાલની મિસાઇલોને અપગ્રેડ કરશે, પરંતુ ફક્‍ત સમારકામને આવરી લેશે.

વિવાદ ત્‍યારે શરૂ થયો જ્‍યારે યુએસ ડિપાર્ટમેન્‍ટ ઓફ વોરે રેથિયોન કંપનીને ૪૧.૬ મિલિયન યુએસ ડોલરનો સુધારેલો કરાર જારી કર્યો, જેમાં AIM-૧૨૦ મિસાઇલોના C8 અને D3 વર્ઝનના ઉત્‍પાદન અને સમર્થનને આવરી લેવામાં આવ્‍યું. પાકિસ્‍તાનનું નામ વિદેશી લશ્‍કરી વેચાણ હેઠળ સમાવવામાં આવ્‍યું હતું, જેના કારણે એવી અટકળો શરૂ થઈ હતી કે યુએસ પાકિસ્‍તાનને નવી મિસાઇલો સપ્‍લાય કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. જોકે, હવે એક નવું નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્‍યું છે જેમાં સ્‍પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે અમેરિકા પાકિસ્‍તાનને નવી મિસાઇલો સપ્‍લાય કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું નથી.

AIM-૧૨૦ મિસાઇલ કેટલી ખતરનાક છે?

એ નોંધવું જોઈએ કે AMRAAM એટલે એડવાન્‍સ્‍ડ મીડિયમ-રેન્‍જ એરપ્રટુપ્રએર મિસાઇલ. US AIM-૧૨૦ આ મિસાઇલ છે અને તેને વિશ્વની સૌથી અદ્યતન બિયોન્‍ડ વિઝ્‍યુઅલ રેન્‍જ (BVR) મિસાઇલ માનવામાં આવે છે. આ મિસાઇલ ‘ફાયર એન્‍ડ ફોરગેટ' ટેકનોલોજી પર આધારિત છે, જેનો અર્થ છે કે એકવાર લક્ષ્ય લૉક થઈ જાય પછી, તેની દિશા બદલવાની જરૂર નથી, તેના બદલે તે સતત લક્ષ્યની ગતિ પર નજર રાખે છે. આ મિસાઇલનો સક્રિય રડાર શોધક લક્ષ્યને પોતાની જાતે ટ્રેક કરે છે અને ૧૬૦ કિલોમીટર સુધીના અંતરેથી હુમલો કરવામાં સક્ષમ છે. તેની ગતિ MACH ૪ છે, જે અવાજની ગતિ કરતા ચાર ગણી છે, જેના કારણે તે ખૂબ જ ખતરનાક બની જાય છે. યુએસ વાયુસેનાએ F-૧૬, F-૧૫, F/A-૧૮ અને અન્‍ય અદ્યતન ફાઇટર જેટમાં AMRAAM મિસાઇલ સ્‍થાપિત કરી છે.