માર ડેલ પ્લાટા, આર્જેન્ટિના: એક શાંત ડચ સિસ્ટમ્સ નિષ્ણાત, પોલ પોસ્ટ, જેને ઇતિહાસકાર પણ કહી શકાય નહીં, તેની જિદ્દ અને સખત શોધખોળને કારણે નાઝી યુગનું એક મોટું રહસ્ય ઉકેલાયું છે. પંદર વર્ષ પહેલાં તેમના પિતાની નાઝી યુગની ડાયરીઓ ફરીથી મળી, અને તેમાંથી મળેલા એક નામે – ફ્રેડરિક કાડગીન – તેમને આર્જેન્ટિના સુધી દોરી ગયા. કાડગીન એક ઉચ્ચ-કક્ષાનો નાઝી અધિકારી હતો જે કબજા હેઠળના દેશોમાંથી હીરા અને સોનાની લૂંટનું નિરીક્ષણ કરતો હતો.

રિયલ એસ્ટેટ લિસ્ટિંગમાં ગુમ કલાકૃતિ:
પોસ્ટ, ડચ પત્રકારો સાથે મળીને, કાડગીનના યુદ્ધ પછીના ભટકવાના પ્રવાસોને અનુસરતા હતા, ત્યારે તેમને ખબર પડી કે કાડગીન પાસે કદાચ લૂંટાયેલી કલા પણ હતી. આ શિકાર તેમને આર્જેન્ટિનાના માર ડેલ પ્લાટામાં કાડગીનની ૬૦ વર્ષીય પુત્રી, પેટ્રિશિયા કાડગીનના ઘરે લઈ ગયો.

અહીં સૌથી આશ્ચર્યજનક વળાંક આવ્યો: પત્રકારોએ ઓગસ્ટમાં આ મિલકતનું રિયલ એસ્ટેટ લિસ્ટિંગ જોયું. ઘરના વેચાણ માટે મૂકેલા એક ફોટામાં, સોફાની ઉપર લિવિંગ રૂમમાં જ "પોટ્રેટ ઓફ અ લેડી" નામની ૧૮મી સદીની કલાકૃતિ મુખ્ય રીતે લટકાવેલી દેખાઈ!

"મેં વિચાર્યું, ઠીક છે, શું ખરેખર આટલું સરળ છે, ૮૦ વર્ષથી ગુમ થયેલ ચિત્ર અહીં લિવિંગ રૂમમાં સોફા ઉપર છે?" - પત્રકાર સિરિલ રોઝમેન

કલા સંગ્રહકર્તાના પરિવારનો દાવો:
આ પોટ્રેટ યહૂદી કલા સંગ્રહકર્તા જેક્સ ગૌડસ્ટીકરના સંગ્રહમાંથી ચોરાયું હતું. મે ૧૯૪૦માં નાઝીઓથી ભાગી રહ્યા હતા ત્યારે ગૌડસ્ટીકરનું મૃત્યુ થયું હતું. તેમના પરિવારે દાયકાઓ સુધી તેમની લૂંટાયેલી કલાકૃતિઓ પાછી મેળવવા માટે લડત ચલાવી છે. ગૌડસ્ટીકરના વકીલોના જણાવ્યા મુજબ, આ ચિત્ર ટોચના નાઝી અધિકારી હર્મન ગોયરિંગના સહયોગી દ્વારા ૧૯૪૪માં કાડગીનને વેચી દેવામાં આવ્યું હતું.

પેઇન્ટિંગની જપ્તી અને પોલીસ કેસ:
પત્રકારો દ્વારા વાર્તા પ્રકાશિત થયાના બીજા જ દિવસે પોલીસે ઘર પર દરોડો પાડ્યો હતો. જોકે, શરૂઆતમાં પોટ્રેટ મળ્યું ન હતું. આઠ દિવસ પછી, પેટ્રિશિયા કાડગીનના વકીલે આ પેઇન્ટિંગ અધિકારીઓને સોંપી દીધું.

ફેડરલ પ્રોસિક્યુટર્સે પેટ્રિશિયા કાડગીન અને તેના પતિ પર લૂંટાયેલી મિલકત છુપાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ફરિયાદીઓ માને છે કે પેઇન્ટિંગ છુપાવવાનું વલણ દર્શાવે છે કે તેમને તેમની પાસે શું છે તેની જાણ હતી. જોકે, પેટ્રિશિયા કાડગીને નાગરિક કોર્ટમાં દાવો દાખલ કરીને કહ્યું છે કે તેના પિતાએ આ પેઇન્ટિંગ "કાયદેસર રીતે કબજે કર્યું" હતું.

મોટા સંઘર્ષની નાની જીત:
આર્જેન્ટિનામાં નાઝી સંબંધિત શોધો ક્યારેક ક્યારેક બહાર આવતી રહે છે, જે દર્શાવે છે કે યુદ્ધ પછી કેટલાય નાઝી યુદ્ધ ગુનેગારો અહીં શરણ પામ્યા હતા. નાઝીઓ દ્વારા યહૂદી પરિવારોમાંથી આશરે ૬,૦૦,૦૦૦ કલાકૃતિઓ ચોરવામાં આવી હતી, અને તેમાંથી ૧,૦૦,૦૦૦ થી વધુ હજુ પણ ગુમ છે.

પોલ પોસ્ટ જેવા "કલાપ્રેમી" ની આ અસંભવિત ભૂમિકા લૂંટાયેલી કલાને શોધવાની જટિલતાઓને રેખાંકિત કરે છે, અને ગૌડસ્ટીકરના પરિવાર માટે આ શોધ "એક ફિલ્મ જેવી" છે. ભલે હીરાનું રહસ્ય હજુ અકબંધ છે, પરંતુ આ પોટ્રેટ મળવું એ ઐતિહાસિક અન્યાયને સુધારવાની દિશામાં એક મહત્ત્વનું પગલું છે.