પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનની સરહદ પર છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં મોટો વધારો થયો છે. તાલિબાન દળો (અફઘાનિસ્તાન રાષ્ટ્રીય સેના) અને પાકિસ્તાની સેના વચ્ચે સરહદના અનેક વિસ્તારોમાં શનિવાર રાતથી ભારે અથડામણ થઈ હોવાના અહેવાલ છે. તાલિબાનના અધિકારીઓએ દાવો કર્યો છે કે પાકિસ્તાને કાબુલ નજીક કરેલા કથિત હવાઈ હુમલાના બદલામાં તેમણે પાકિસ્તાની સેનાની કેટલીક સરહદી ચોકીઓ કબજે કરી છે.

 

અફઘાનિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે પાકિસ્તાન પર તેમની સાર્વભૌમત્વના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવ્યો છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાની સુરક્ષા અધિકારીઓએ તાલિબાનના અકારણ ગોળીબારનો જવાબ આપતા તોપમારાનો ઉપયોગ કર્યો હોવાની પુષ્ટિ કરી છે. આ અથડામણમાં પાકિસ્તાની સૈનિકોના મોત થયા હોવાના પણ અહેવાલો છે, જેના કારણે બંને પડોશી દેશો વચ્ચેનો તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે.

 

વિગતવાર જોઈએ તો પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનની સરહદ પર તંગદિલી ભયજનક સ્તરે વધી ગઈ છે. તાલિબાનના નેતૃત્વ હેઠળના અફઘાન દળો અને પાકિસ્તાની સૈન્ય વચ્ચે ડ્યુરન્ડ લાઇન તરીકે ઓળખાતી વિવાદાસ્પદ સરહદ પર શનિવાર રાતથી જોરદાર અથડામણ થઈ હોવાના સમાચાર છે.

 

અથડામણનું મૂળ કારણ:

સંઘર્ષમાં આ વધારો પાકિસ્તાન દ્વારા થોડા દિવસો પહેલા કાબુલ નજીક કરવામાં આવેલી કથિત હવાઈ હુમલો બાદ થયો છે. આ હુમલામાં આતંકવાદી જૂથ તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (ટી.ટી.પી.) ના વરિષ્ઠ સભ્યો માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ હતા. આ કાર્યવાહીને અફઘાનિસ્તાનના તાલિબાન સંરક્ષણ મંત્રાલયે 'સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન' ગણાવી હતી અને બદલો લેવાની જાહેરાત કરી હતી.

 

તાલિબાનનો દાવો અને કાર્યવાહી:

અફઘાનિસ્તાનના સત્તાવાર માધ્યમો અને સંરક્ષણ મંત્રાલયના અહેવાલો અનુસાર, તાલિબાન દળોએ પૂર્વીય પ્રાંતોના વિવિધ સરહદી વિસ્તારોમાં પાકિસ્તાની ચોકીઓ પર સશસ્ત્ર હુમલા કર્યા છે.

 

 * તાલિબાને દાવો કર્યો છે કે તેમણે કુનાર અને હેલમંદ પ્રાંતોમાં ડ્યુરન્ડ લાઇન પર આવેલી પાકિસ્તાની સેનાની કેટલીક સરહદી ચોકીઓ કબજે કરી લીધી છે.

 

 * અફઘાન અધિકારીઓએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે આ હુમલાઓમાં પાકિસ્તાની પક્ષની સુવિધાઓ અને સાધનોનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે, અને પાકિસ્તાની સેનાને જાનહાનિ થઈ છે. કેટલાક સમાચાર અહેવાલોમાં બાર (૧૨) જેટલા પાકિસ્તાની સૈનિકોના મોતની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

 

પાકિસ્તાની સેનાનો જવાબ:

પાકિસ્તાની સુરક્ષા અધિકારીઓએ અથડામણની પુષ્ટિ કરી છે અને જણાવ્યું છે કે તાલિબાન દળોએ અનેક સરહદી સ્થળોએ 'અકારણ ગોળીબાર' શરૂ કર્યો હતો.

 

 * ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ એ.એફ.પી. (ફ્રેન્ચ સમાચાર એજન્સી) ને જણાવ્યું કે, "તાલિબાન દળોએ હથિયારોનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો. અમે પહેલા હળવા અને પછી સરહદ પરના ચાર (૪) પોઈન્ટ પર ભારે તોપમારા વડે જવાબ આપ્યો હતો."

 

 * પાકિસ્તાની સેનાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તેઓ અફઘાન તાલિબાનની કોઈપણ આક્રમકતાને સાંખી લેશે નહીં અને તેમણે 'સંપૂર્ણ બળ' સાથે વળતો જવાબ આપ્યો છે, જેમાં કેટલાક અફઘાન સરહદી ચોકીઓને અસરકારક રીતે નિશાન બનાવવામાં આવી છે.

 

 * પાકિસ્તાને ત્રણ (૩) અફઘાન નાના ડ્રોન વિમાનોને પણ તોડી પાડ્યાનો દાવો કર્યો છે.

 

 

અહેવાલો અનુસાર, સંઘર્ષ કુનાર, નંગરહાર, પક્તિયા, ખોસ્ત અને હેલમંદ સહિત પાકિસ્તાન-અફઘાન સરહદના ઓછામાં ઓછા પાંચ (૫) થી સાત (૭) સ્થળોએ ફેલાયો છે.

 

આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા:

સરહદ પરના હિંસક સંઘર્ષના પગલે, સાઉદી અરેબિયા સહિતના મિત્ર દેશોએ બંને પક્ષોને 'સંયમ' જાળવવા અને વધુ ઉશ્કેરાટ ટાળવા વિનંતી કરી છે, જેથી પ્રાદેશિક શાંતિ જોખમાય નહીં.

 

વિશ્લેષકો માને છે કે તાલિબાનના ૨૦૨૧માં સત્તામાં આવ્યા પછી આ સૌથી તીવ્ર સરહદી તણાવ છે. પાકિસ્તાન સતત કાબુલ પર ટી.ટી.પી. "તહેરીકે તાલીબાન પાકિસ્તાન"ના લડવૈયાઓને આશ્રય આપવાનો આરોપ લગાવી રહ્યું છે, જેનો અફઘાનિસ્તાન ઇનકાર કરે છે. આ વધતો સંઘર્ષ લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા પ્રાદેશિક વિવાદો અને એકબીજા પર આતંકવાદીઓને પોષવાના આક્ષેપોને પ્રકાશિત કરે છે.