ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે અમેરિકાના નવા નિકાસ નિયંત્રણોને ખાળવા માટે ખૂબ જ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેને લીધે બન્ને દેશ વચ્ચે વ્યાપાર યુદ્ધ ફરી વખત ભડકી શકે છે. આ સ્થિતિ ત્યારે સર્જાઈ રહી છે કે જ્યારે વિશ્વના બે સૌથી મોટા અર્થતંત્રોના નેતા ટૂંક સમયમાં મળી શકે છે.

બ્લૂમબર્ગના જણાવ્યા પ્રમાણે ગયા અઠવાડિયે ચીને કેટલાક દુર્લભ ખનિજો ઉત્પાદનો પર વૈશ્વિક નિકાસ નિયંત્રણો લાદ્યા હતા. જેમાં ટ્રેસ માત્રા ધરાવતી વસ્તુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેના જવાબમાં, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શી સાથેની બેઠક રદ કરવાની ધમકી આપી હતી, જે છ વર્ષમાં તેમની પહેલી સામ-સામે મુલાકાત હોત. ટ્રમ્પે ચીની માલ પરના ટેરિફને બમણા કરીને 100 ટકા કરવાની અને મહત્વપૂર્ણ સોફ્ટવેર પર વ્યાપક પ્રતિબંધ મૂકવાની પણ જાહેરાત કરી હતી.

રવિવારે બેઇજિંગે તેના પગલાંને રક્ષણાત્મક ગણાવ્યા. તેણે સપ્ટેમ્બરમાં મેડ્રિડ મંત્રણા પછી અમેરિકા પર નવા પ્રતિબંધો લાદવાનો આરોપ મૂક્યો. ગયા મહિને US વાણિજ્ય વિભાગે નિકાસ નિયંત્રણોમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો હતો જે બેઇજિંગને અદ્યતન ચિપ્સની ઍક્સેસમાં અવરોધ ઊભો કરશે.

ચીનના વાણિજ્ય મંત્રાલયે કહ્યું કે ઊંચા ટેરિફની ધમકીઓ ચીન સાથે સારા સંબંધો બનાવવાનો માર્ગ નથી. વેપાર યુદ્ધ પર ચીનનું વલણ સ્પષ્ટ છે. અમે તે ઇચ્છતા નથી પરંતુ અમે તેનાથી ડરતા પણ નથી.

આ કઠોર પ્રતિભાવ દર્શાવે છે કે બંને પક્ષો મે મહિનામાં થયેલા કરાર સાથે સહમત નથી. તે સમયે ટેરિફ ઘટાડા પર સંમતિ સધાઈ હતી, જે પહેલાથી જ 100 ટકાથી વધુ પહોંચી ગઈ હતી. જિનપિંગ તેને બંને પક્ષો તરફથી નવા પ્રતિબંધો પર મોરેટોરિયમ તરીકે જુએ છે. જો કે US તેને ફક્ત ટેરિફ ઘટાડા અને દુર્લભ માટીના મેગ્નેટના પુરવઠાના બદલામાં જ માને છે.

હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું બંને પક્ષો ફરીથી સમાધાન કરી શકશે. જો ટેરિફ વધશે તો અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના મતભેદ વધી શકે છે. શુક્રવારે બજારોમાં ભારે અફરા તફરી જોવા મળતી હતી. US શેરબજારમાં છ મહિનામાં સૌથી મોટો ઘટાડો થયો હતો. સોયાબીન, ઘઉં, તાંબુ અને કપાસ જેવી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં ઘટાડો થયો.