નવી દિલ્હી : ફુગાવાના મોરચે સામાન્ય માણસને નોંધપાત્ર રાહત મળી છે, સપ્ટેમ્બરમાં છૂટક ફુગાવાનો દર ઘટીને 1.54% થયો છે. સરકારી આંકડા અનુસાર, છૂટક ફુગાવાનો દર જૂન 2017 પછી સૌથી નીચો હતો. આનો અર્થ એ કે સપ્ટેમ્બરમાં લગભગ 99 મહિનામાં સૌથી ઓછો ફુગાવાનો દર નોંધવામાં આવ્યો છે.

હકીકતમાં, ખાદ્ય અને પીણાં સસ્તા થવાને કારણે, સપ્ટેમ્બર 2025 માં છૂટક ફુગાવો ઘટીને 1.54% થયો છે. અગાઉ, ઓગસ્ટમાં છૂટક ફુગાવો થોડો વધીને 2.07% થયો હતો, જ્યારે જુલાઈ 2025 માં, છૂટક ફુગાવાનો દર 1.55% નોંધાયો હતો. ડેટા પર નજર કરીએ તો, ખાદ્ય ફુગાવો સતત ચોથા મહિને નકારાત્મક રહ્યો છે.

છૂટક ફુગાવાના બાસ્કેટમાં આશરે 50% ફાળો આપતા ખાદ્ય અને પીણાં સપ્ટેમ્બરમાં મહિના-દર-મહિનાના ધોરણે માઈનસ 0.64% થી માઈનસ 2.28% સુધી ઘટી ગયા. ગ્રામીણ ફુગાવો સપ્ટેમ્બરમાં 1.69% થી ઘટીને 1.07% થયો, જ્યારે શહેરી ફુગાવો 2.47% થી ઘટીને 2.04% થયો.

છૂટક ફુગાવામાં ઘટાડામાં GST સુધારાએ પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. GST દરોમાં ફેરફાર અને ખાદ્ય અને પીણાં પર GST દરોમાં ઘટાડાને કારણે પણ વસ્તુઓ સસ્તી થઈ છે. એ નોંધવું જોઈએ કે GST સુધારા 22 સપ્ટેમ્બરથી દેશમાં અમલમાં આવ્યા હતા.

આ બધા છતાં, છૂટક ફુગાવો ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની 2-6% ની આરામદાયક રેન્જમાં રહે છે. જ્યારે ખાદ્ય ઉત્પાદનો, ખાસ કરીને બટાકા, ડુંગળી, લીલા શાકભાજી, ચોખા, લોટ અને કઠોળના ભાવ વધે છે અથવા ઘટે છે ત્યારે છૂટક ફુગાવો વધે છે અથવા ઘટે છે.

નોંધનીય છે કે RBI ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) એ ગયા મહિને જણાવ્યું હતું કે FY26 ના છેલ્લા ત્રિમાસિક ગાળામાં ફુગાવો વધવાની શક્યતા છે, ખાસ કરીને શાકભાજી અને અન્ય ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં વધઘટને કારણે. RBI હવે FY26 માટે ફુગાવો 3.1% રહેવાનો અંદાજ લગાવે છે, જે અગાઉના અંદાજ 3.7% થી ઓછો છે.

છૂટક ફુગાવો એ એક આર્થિક સૂચક છે જે ગ્રાહક સ્તરે માલ અને સેવાઓના ભાવમાં સરેરાશ વધારાને માપે છે. ભારતમાં, તેની ગણતરી સામાન્ય રીતે ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંકનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે. CPI મુખ્યત્વે ખોરાક, બળતણ, કપડાં, રહેઠાણ, આરોગ્ય અને પરિવહન જેવા માલ અને સેવાઓના ભાવમાં ફેરફારને ટ્રેક કરે છે, જે સરેરાશ ગ્રાહકના રોજિંદા જીવન માટે જરૂરી છે. આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલય (MoSPI) ભારતમાં CPI ડેટા પ્રકાશિત કરે છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે રેપો રેટ જેવા પગલાંનો ઉપયોગ કરે છે. RBI છૂટક ફુગાવાને 4% (+/- 2%) ની અંદર રાખવાનો લક્ષ્ય રાખે છે. વધતી ફુગાવા સામાન્ય લોકોની ખરીદ શક્તિને અસર કરે છે. રોકાણકારો માટે ફુગાવો મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે વળતરના વાસ્તવિક મૂલ્યને અસર કરે છે.