ગાઝા શહેર તા.૧૪:  તબાહીનું સૌથી ભયાનક પાસું માનવ જીવનનું નુકસાન છે. યુએન માનવતાવાદી રાહત એજન્‍સી, WHO અને UNRWA ના સંકલિત અહેવાલો અનુસાર, ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૫ સુધીમાં, ગાઝામાં આશરે ૧,૫૨,૦૦૦ લોકો માર્યા ગયા છે. આમાંથી ૧,૮૦,૦૦૦ લોકોના મૃત્‍યુની પુષ્ટિ થઈ છે, અને ૪૩,૦૦૦ થી વધુ લોકો કાટમાળ નીચે દટાયેલા છે અથવા ગુમ છે.

આજે ગાઝા પટ્ટી કોઈ ભૂગોળ નથી પરંતુ ગનપાઉડરથી સળગેલી માનવ વેદનાનું પ્રતીક છે. ઇઝરાયલે છેલ્‍લા બે વર્ષમાં આશરે ૨૦૦,૦૦૦ ટન વિસ્‍ફોટકોનો ઉપયોગ કર્યો છે, જે ૧૩ પરમાણુ બોમ્‍બની સંયુક્‍ત અસર જેટલી છે. ગાઝાએ હમાસની જીદની કિમત ૧૦૦,૦૦૦ થી વધુ લોકોના મૃત્‍યુના રૂપમાં ચૂકવી છે.

યુનાઇટેડ નેશન્‍સ ડેવલપમેન્‍ટ પ્રોગ્રામ (UNDP) ના ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૫ ના તાજેતરના અહેવાલ, ગાઝાનું પુનર્નિર્માણ સૂચકાંક અનુસાર, વિનાશમાં ૧૦૫,૮૦૦ થી વધુ ઇમારતો સંપૂર્ણપણે નાશ પામી છે, અને દર દસમાંથી આઠ ઇમારતો ખંડેર છે. ગાઝા રહેવા યોગ્‍ય નથી. લગભગ ૯૦% વસ્‍તીના ઘરો તૂટી પડ્‍યા છે અથવા રહેવા યોગ્‍ય નથી. ૯૫% થી વધુ બહુમાળી ઇમારતો જમીનદોસ્‍ત થઈ ગઈ છે. UNDP અને વિશ્વ બેંક દ્વારા કરવામાં આવેલા સંયુક્‍ત સર્વેક્ષણમાં સૂચવવામાં આવ્‍યું છે કે ૬૦ મિલિયન ટનથી વધુ કાટમાળ હવે ગાઝામાં પથરાયેલો છે. આ રકમ સીરિયન યુદ્ધ દરમિયાન થયેલા કુલ વિનાશ કરતાં ત્રણ ગણી છે. કાટમાળ દૂર કરવાનો અંદાજિત ખર્ચ ડોલર ૨૪ બિલિયન (આશરે રૂ. ૨ લાખ કરોડ) છે, જે પેલેસ્‍ટિનિયન વાર્ષિક GDP કરતાં ચાર ગણો છે. એન્‍જાિનિયરિગ કાઉન્‍સિલનો અંદાજ છે કે, વર્તમાન સંસાધનોના આધારે, કોઈપણ નવું બાંધકામ શરૂ થાય તે પહેલાં ફક્‍ત કાટમાળ દૂર કરવામાં ૧૨ થી ૧૫ વર્ષ લાગશે. તેથી, ગાઝાનું પુનર્નિર્માણ એક મહત્‍વપૂર્ણ પડકાર છે.

આ આપત્તિનું સૌથી ભયાનક પાસું માનવ જીવનનું નુકસાન છે. સંયુક્‍ત રાષ્ટ્ર માનવતાવાદી રાહત એજન્‍સી, WHO અને UNRWA ના સંકલિત અહેવાલો અનુસાર, ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૫ સુધીમાં ગાઝામાં આશરે ૧૫૨,૦૦૦ લોકો માર્યા ગયા છે. આમાંથી, ૧૮૦,૦૦૦ લોકોના મૃત્‍યુની પુષ્ટિ થઈ છે, અને ૪૩,૦૦૦ થી વધુ લોકો કાટમાળ નીચે દટાયેલા છે અથવા ગુમ થયા છે. ઘાયલોની સંખ્‍યા ૩૭૨,૦૦૦ થી વધુ છે, જેમાંથી ૬૦% થી વધુ મહિલાઓ અને બાળકો છે. મૃતકોમાં ૪૨૩ આરોગ્‍ય કર્મચારીઓ, ૧૭૯ પત્રકારો અને ૨૪૭ યુએન રાહત કાર્યકરો છે જેઓ તેમની ફરજો બજાવતી વખતે હુમલાનો ભોગ બન્‍યા હતા.

ગાઝા યુદ્ધવિરામના ભાગ રૂપે હમાસે ૨૦ ઇઝરાયલી બંધકોને રેડ ક્રોસને સોંપતા ઇઝરાયલીઓમાં ઉજવણી ફાટી નીકળી હતી. પﾍમિ એશિયા સહિત સમગ્ર વિશ્વને અસ્‍થિર બનાવનાર વિનાશક બે વર્ષના યુદ્ધના અંતથી ગાઝા અને ઇઝરાયલ બંનેમાં ઉજવણી શરૂ થઈ ગઈ છે. જોકે, બંધકોને મુક્‍ત કરવા માટે યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ યોજના ફક્‍ત પ્રથમ પગલાં છે. આગામી પગલાંઓ પર સ્‍પર્ધાત્‍મક માંગણીઓ રહે છે, જેના કારણે યુદ્ધના વાસ્‍તવિક અંત વિશે અનિﾍતિતા ઊભી થાય છે. ઇઝરાયલી બંધકોને મુક્‍ત કરતી વખતે, હમાસે જણાવ્‍યું હતું કે ૧,૯૦૦ થી વધુ પેલેસ્‍ટિનિયન કેદીઓના બદલામાં ૨૦ જીવંત બંધકોને મુક્‍ત કરવામાં આવી રહ્યા છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલ હજુ પણ પﾍમિ કાંઠે વસાહતો સ્‍થાપવા માંગે છે, અને હમાસ ફરીથી તેને આમ કરવાથી અટકાવશે. તેથી, પેલેસ્‍ટિનિયન કેદીઓની મુક્‍તિ પર ઘણું નિર્ભર રહેશે.