ભોપાલ: મધ્યપ્રદેશ સરકારે ઓબીસી અનામત અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી સુનાવણી દરમિયાન એક સર્વેનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ સર્વેને ટાંકીને, મધ્યપ્રદેશ સરકારે કહ્યું હતું કે રાજ્યના ૧૦,૦૦૦ શહેરી અને ગ્રામીણ પરિવારોનો સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો. ૫૬ ટકા ઓબીસી ઉત્તરદાતાઓએ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ઉચ્ચ જાતિનો કોઈ વ્યક્તિ તેમના ઘર પાસેથી પસાર થાય છે, ત્યારે તેઓ બેસી શકતા નથી. તેઓ આદર દર્શાવવા માટે ઉભા થાય છે. આ સર્વે ડૉ. બીઆર આંબેડકર યુનિવર્સિટી ઓફ સોશિયલ સાયન્સિસ, મહુ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. રાજ્ય સરકારે ઓબીસી અનામતને ૨૭% સુધી વધારવાને યોગ્ય ઠેરવવા માટે આ સર્વે રજૂ કર્યો છે.

આ સર્વે ૨૦૨૩ માં હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. સર્વેમાં સામેલ ૩,૭૯૭ પરિવારોએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે તેમના ગામોમાં હજુ પણ અસ્પૃશ્યતા અસ્તિત્વમાં છે. વધુમાં, પડોશીઓ જાતિના આધારે વિભાજિત છે. વધુમાં, ૩,૨૩૮ પરિવારોએ જણાવ્યું હતું કે કોઈ બ્રાહ્મણ તેમના ઘરે ધાર્મિક વિધિઓ કરવા માટે આવતો નથી. જાતિ આનું મુખ્ય કારણ છે. વધુમાં, ૫૭%, એટલે કે આશરે ૬,૦૦૦ લોકોએ જણાવ્યું હતું કે તેમની જાતિના લોકોને મંદિરના પૂજારી કે મઠ કે આશ્રમના વડા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવતા નથી. વધુમાં, આશરે ૫૦% લોકોએ જણાવ્યું હતું કે તેમના પરિવારના સભ્યોને ધાર્મિક શિક્ષણ આપતી સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ નકારવામાં આવે છે.

એક રસપ્રદ હકીકત એ છે કે મધ્યપ્રદેશ સરકારે OBC અનામત અંગે કોર્ટમાં રજૂ કરેલા સોગંદનામામાં પ્રાચીન ભારતને જાતિવિહીન ગણાવવામાં આવ્યું છે. એવો પણ દલીલ કરવામાં આવી છે કે વૈદિક કાળ દરમિયાન ભેદભાવ અસ્તિત્વમાં નહોતો, પરંતુ સમય જતાં પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ. ભારતમાં જ, એક ચોક્કસ વર્ગને જાતિના આધારે ભેદભાવનો સામનો કરવો પડ્યો. ખેડૂતો અને વ્યાવસાયિક જાતિઓની આર્થિક સ્થિતિ બગડી ગઈ, અને આ હવે OBC શ્રેણીનો ભાગ છે. આ દલીલ સાથે, રાજ્ય સરકારે મધ્યપ્રદેશમાં OBC અનામત વધારીને ૨૭ ટકા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. હાલમાં, રાજ્યમાં ઓબીસી ક્વોટાના માત્ર 14 ટકા જ ઉપલબ્ધ છે.

એનડીટીવીના અહેવાલ મુજબ, રાજ્ય સરકારે તેના સોગંદનામામાં જણાવ્યું છે કે ઓબીસી ભેદભાવનો ભોગ બન્યા છે. વધુમાં, સરકાર જણાવે છે કે રાજ્યમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સરકારી નોકરીઓમાં ઓબીસીને 35 ટકા ક્વોટા મળવો જોઈએ. લાડલી બહેના અને લાડલી બેટી જેવી યોજનાઓમાં ઓબીસી મહિલાઓને 50 ટકા ક્વોટા મળવો જોઈએ.