નવી દિલ્‍હી તા.૧૬: ૧૫ વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે બેરોજગારી દર સપ્‍ટેમ્‍બરમાં થોડો વધીને ૫.૨% થયો, જે ઓગસ્‍ટમાં ૫.૧% હતો. પાછલા બે મહિના માટે ઘટાડા પછી આ દર ફરી વધ્‍યો છે. બધા વય જૂથો માટે બેરોજગારી દર સંયુક્‍ત રીતે ૫.૩% હતો, જે ત્રણ મહિનાની ટોચ પર પહોંચ્‍યો.

ગ્રામીણ વિસ્‍તારોમાં ૧૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે બેરોજગારી દર સપ્‍ટેમ્‍બરમાં વધીને ૪.૬% થયો, જે ઓગસ્‍ટમાં ૪.૩% હતો. દરમિયાન, શહેરી વિસ્‍તારોમાં, ઓગસ્‍ટમાં દર ૬.૭% થી થોડો વધીને ૬.૮% થયો.

મહિલાઓમાં બેરોજગારીમાં પુરુષો કરતાં વધુ ઝડપી વધારો થયો. ગ્રામીણ વિસ્‍તારોમાં, પુરુષો માટે દર ૪.૭% અનેસ્ત્રીઓ માટે ૪.૩% હતો. શહેરી વિસ્‍તારોમાં, મહિલાઓ માટે બેરોજગારી દર ઓગસ્‍ટમાં ૮.૯%ની સરખામણીમાં વધીને ૯.૩% થયો. પુરુષો માટે, તે ૬% હતો.

૧૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે શ્રમ ભાગીદારી દર (LFPR) સતત ત્રીજા મહિને વધ્‍યો. જૂન ૨૦૨૫ માં તે ૫૪.૨% અને સપ્‍ટેમ્‍બરમાં ૫૫.૩% હતો, જે પાંચ મહિનામાં સૌથી વધુ સ્‍તર છે.

ગ્રામીણ વિસ્‍તારોમાં ભાગીદારી વધીને ૫૭.૪% (જૂનમાં ૫૬.૧%) થઈ, જ્‍યારે શહેરી વિસ્‍તારોમાં તે ૫૦.૯% પર સ્‍થિર રહી. સપ્‍ટેમ્‍બરમાં મહિલાઓની ભાગીદારી દર ૩૪.૧% પર પહોંચી ગયો, જે મે ૨૦૨૫ પછીનો સૌથી વધુ છે.

જોકે એકંદર બેરોજગારી દરમાં થોડો વધારો થયો છે, પરંતુ કેટલાક ક્ષેત્રોમાં રોજગારની તકોમાં વધારો થયો છે. ગ્રામીણ બાંધકામ, મહિલાઓના સ્‍વરોજગાર અને સામાજિક સેવાઓ (જેમ કે શિક્ષણ અને આરોગ્‍ય) સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં સુધારો જોવા મળ્‍યો છે. આ સૂચવે છે કે ગ્રામીણ ભારતમાં બિન-કૃષિ ક્ષેત્રનો હિસ્‍સો ધીમે ધીમે મજબૂત થઈ રહ્યો છે.

૨૦૨૫ ના ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળા માટેનું આ ચિત્ર દર્શાવે છે કે ભારતનું શ્રમ બજાર સ્‍થિર પરંતુ અસમાન ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે.

જ્‍યારે ગ્રામીણ ભાગીદારી અને મહિલાઓના આર્થિક યોગદાનમાં વધારો થયો છે, ત્‍યારે કૃષિ પછીની મોસમી અસરો અને સુસ્‍ત શહેરી રોજગાર બજારે એકંદર બેરોજગારીમાં થોડો વધારો કર્યો છે. નિષ્‍ણાતો માને છે કે તહેવારોની મોસમ અને આગામી મહિનાઓમાં વધેલી બાંધકામ પ્રવૃત્તિ આ કામચલાઉ મંદીને ઘટાડી શકે છે.