નવી દિલ્‍હી, તા.૧૬: આજે, સોનાના ભાવ ૧૦ ગ્રામ દીઠ રૂ.૧૩૧,૦૦૦ ને વટાવી ગયા છે, પરંતુ ૨૦૦૦માં, તે માત્ર રૂ.૪,૪૦૦ હતા. ૨૦ વર્ષ પહેલાં પણ, સામાન્‍ય માણસ માટે સોનું મોંઘુ હતું અને હજુ પણ તેની પહોંચની બહાર છે. સોનાની સુવર્ણ યાત્રાની વાર્તા...

પચીસ વર્ષ પહેલાં, વિશ્વ એક નવી સદીમાં પ્રવેશી રહ્યું હતું. આર્થિક ઉદારીકરણથી માત્ર શેરબજારમાં જ નહીં, પણ સોના અને અન્‍ય ધાતુઓમાં પણ રોકાણ વધ્‍યું હતું. જોકે, તે સમયે પણ સોનું ખૂબ વિશ્વસનીય રોકાણ નહોતું. Investing.com મુજબ, ૧૦ ગ્રામ સોનાનો ભાવ રૂ.૩,૦૦૦ થી રૂ.૪,૦૦૦ ની આસપાસ પહોંચવામાં લગભગ દસ વર્ષ લાગ્‍યા. તે વર્ષો દરમિયાન, લોકો જમીન, મિલકત, ઘર વગેરેમાં રોકાણને નફાકારક માનતા હતા. લોનની ઉપલબ્‍ધતામાં પણ વધારો થયો.

૫૦ વર્ષ પહેલા, ૧૯૭૫ માં વિશ્વ ફુગાવાના સમયગાળાનો અનુભવ કરી રહ્યું હતું. ભારત પોતે ૨૦ ટકાથી વધુનો ફુગાવાનો દર અનુભવી રહ્યું હતું. જોકે, એ નોંધવું યોગ્‍ય છે કે ૧૯૬૦ માં, સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રૂ.૧૧૧ ની આસપાસ હતો. ત્‍યારબાદના ૧૫ વર્ષોમાં, સોનાનો ભાવ પાંચ ગણો વધ્‍યો. તે પછી પણ, લોકો તેમની જરૂરિયાતો મુજબ સોનું ખરીદતા હતા. જો કે, તે સમળદ્ધ દેશોમાં સલામત રોકાણ બનવા લાગ્‍યું હતું.

૧૯૨૫ માં, સો વર્ષ પહેલા, વિશ્વનું આર્થિક સ્‍વાસ્‍થ્‍ય ખૂબ સારું નહોતું. દુનિયા પહેલા વિશ્વયુદ્ધમાંથી હમણાં જ બહાર આવી હતી, અને વિનાશક સ્‍પેનિશ ફ્‌લૂ રોગચાળો તાજેતરમાં જ સમાપ્ત થયો હતો. તેથી, લોકો પાસે વધારે પૈસા નહોતા, અને તે સમયે સોનું રોકાણની સામાન્‍ય વસ્‍તુ નહોતી. લોકો ફક્‍ત લગ્ન અને અન્‍ય ધાર્મિક વિધિઓ દરમિયાન જરૂરિયાત મુજબ સોનું ખરીદતા હતા, તેથી તે વર્ષો દરમિયાન સોનાની કિંમત ખૂબ જ ધીમે ધીમે વધી.

એવું લાગે છે કે આ આખી સદી સોના વિશે છે. સોનાની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે, જ્‍યારે પુરવઠાની કટોકટી પણ વધી રહી છે. પરિણામે, આ સદીમાં સોનાની કિંમત ૨૮ ગણી વધી છે. આજે, સોનાને રોકાણનો સારો વિકલ્‍પ માનવામાં આવે છે. બીજી બાજુ, છેલ્લા ૨૫ વર્ષમાં ચાંદીના ભાવ ૧૫ ગણાથી વધુ વધ્‍યા છે. પ્રતિ કિલોગ્રામ ચાંદીનો ભાવ, જે ૨૫ વર્ષ પહેલાં રૂ.૮,૦૦૦ સુધી પણ પહોંચતો ન હતો, તે હવે રૂ.૨ લાખની નજીક પહોંચી રહ્યો છે.(૨૩.૨૫)