નવી દિલ્હી :એક ઐતિહાસિક આદેશમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે જો કોઈ ગરીબ આરોપી નાણાકીય મુશ્કેલીઓને કારણે જામીનની રકમ ચૂકવી શકતો નથી, તો સરકાર તેમને સંબંધિત જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (DLSA) દ્વારા મદદ કરશે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ફક્ત પૈસાના અભાવે જામીન મંજૂર થયા હોવા છતાં વ્યક્તિને જેલમાં રાખી શકાતી નથી.

આ આદેશ જસ્ટિસ એમએમ સુનિરેશ અને એસસી શર્માની બેન્ચ દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. દેશભરમાં હજારો અંડરટ્રાયલ કેદીઓને કોર્ટ દ્વારા જામીન મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે પરંતુ તેઓ નાણાકીય મુશ્કેલીઓને કારણે જામીન બોન્ડ ચૂકવી શકતા નથી અને જેલમાં બંધ છે તે જાણ્યા પછી કોર્ટે આ મુદ્દા પર સ્વતઃ ધ્યાન આપ્યું હતું. નવી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) હેઠળ, બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે જો ગરીબ આરોપી માટે જામીનની રકમ ચૂકવવી અશક્ય હોય, તો DLSA તેમના વતી તે ચૂકવી શકશે. DLSA મહત્તમ ₹1 લાખ સુધીની જામીન રકમ પૂરી પાડી શકશે. જો ટ્રાયલ કોર્ટે કોઈપણ કેસમાં વધુ જામીન રકમ નક્કી કરી હોય, તો DLSA તેને ઘટાડવા માટે કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કોઈ આરોપીને જામીન મળ્યા છતાં સાત દિવસની અંદર મુક્ત કરવામાં ન આવે, તો જેલ વહીવટીતંત્રે તાત્કાલિક સંબંધિત DLSA સચિવને જાણ કરવી જોઈએ. ત્યારબાદ DLSA અધિકારી ચકાસશે કે આરોપીના જેલ ખાતામાં કોઈ ભંડોળ છે કે નહીં. જો આરોપી પાસે ભંડોળ ન હોય, તો જિલ્લા સ્તરીય સશક્ત સમિતિ પાંચ દિવસની અંદર જામીન માટે જરૂરી ભંડોળ મુક્ત કરશે.

કોર્ટે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે ગરીબ કેદીઓને સહાય યોજના હેઠળ, દરેક કેસ માટે કેદીને ₹50,000 સુધીની રકમ પૂરી પાડી શકાય છે. આ રકમ સંબંધિત કોર્ટમાં ફિક્સ ડિપોઝિટ અથવા અન્ય યોગ્ય માધ્યમ દ્વારા જમા કરવામાં આવશે. સમગ્ર પ્રક્રિયાને ઇન્ટર-ઓપરેટિવ ક્રિમિનલ જસ્ટિસ સિસ્ટમ (ICJS) ના સંકલિત પ્લેટફોર્મમાં સંકલિત કરવામાં આવશે, જે પોલીસ, કોર્ટ, જેલો અને ફોરેન્સિક લેબ વચ્ચે ડેટા શેરિંગને સરળ બનાવશે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યારે કોઈ આરોપીને ટ્રાયલમાં નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવે છે અથવા દોષિત ઠેરવવામાં આવે છે, ત્યારે ટ્રાયલ કોર્ટ ખાતરી કરશે કે જામીનની રકમ સરકારી ખાતામાં પરત કરવામાં આવે, કારણ કે આ રકમ ફક્ત જામીન મેળવવા માટે પૂરી પાડવામાં આવી હતી