નવી દિલ્હી, ૨૦ ઑક્ટોબર, ૨૦૨૫: વિશ્વના ઇન્ટરનેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પાવર કરતી મુખ્ય ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ સેવા એમેઝોન વેબ સર્વિસીસ (AWS) માં મોટી ખામી સર્જાતા "અડધું ઇન્ટરનેટ" ઠપ્પ થઈ ગયું છે. આ ગંભીર આઉટેજને કારણે લાખો લોકો સ્નેપચેટ, ફોર્ટનાઇટ, ડ્યુઓલિંગો, તેમજ અનેક બેન્કિંગ એપ્સ અને એમેઝોનની પોતાની સેવાઓ જેમ કે Amazon.com, Amazon Alexa, Ring, અને Amazon Prime Video નો ઉપયોગ કરી શક્યા નહોતા.

વ્યાપક અસર અને AWS નો સ્વીકાર

આ સમસ્યા સોમવારે બ્રિટિશ સમય મુજબ સવારે ૮ વાગ્યા પછી શરૂ થઈ હતી. ઇન્ટરનેટ આઉટેજ પર નજર રાખતી સાઇટ DownDetector અનુસાર:

* યુ.એસ. માં ૬,૦૦૦ થી વધુ ગ્રાહકો પ્રભાવિત થયાના અહેવાલો હતા.
* યુકે માં ૧,૬૦૦ થી વધુ વપરાશકર્તાઓ અસરગ્રસ્ત થયા હતા.

AWS એ તેના હેલ્થ ડેશબોર્ડ પેજ પર આ મુદ્દાને સ્વીકાર્યો છે અને જણાવ્યું છે કે "ઓપરેશનલ ઇશ્યુ" બહુવિધ સેવાઓને અસર કરી રહ્યો છે. AWS એ કહ્યું છે કે ઇજનેરો સમસ્યાને ઘટાડવા અને તેના મૂળ કારણને સમજવા માટે સક્રિયપણે કામ કરી રહ્યા છે.

આઉટેજનું કારણ અને સાયબર એટેકની શંકા

DownDetector અનુસાર, આ સમસ્યા મુખ્યત્વે એમેઝોનના નોર્થ વર્જિનિયા (us-east-1) માં આવેલા વિશાળ ડેટા સેન્ટર સાઇટમાં ઊભી થઈ હતી, જે વૈશ્વિક ઇન્ટરનેટ માટે એક મહત્વપૂર્ણ હબ છે. ૭૫ ટકાથી વધુ નોંધાયેલી સમસ્યાઓ us-east-1 માંથી આવી હતી.

ટેક નિષ્ણાત જેક મૂર માને છે કે આટલો મોટો આઉટેજ એમેઝોનમાં 'આંતરિક ભૂલ' ને કારણે થવાની શક્યતા વધુ છે. જોકે, તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જ્યાં સુધી AWS તેના સંપૂર્ણ પોસ્ટ-ઇન્સિડન્ટ રિપોર્ટ રજૂ ન કરે, ત્યાં સુધી સાયબર એટેકની શક્યતાને નકારી શકાય નહીં. મૂરના મતે, આ ભૂલને કારણે "કેસ્કેડિંગ ફેલ્યોર" સર્જાયું હોઈ શકે છે, જ્યાં એક સિસ્ટમની ધીમી ગતિએ સમગ્ર પ્લેટફોર્મ પર અન્ય સિસ્ટમોને ખોરવી નાખી હોય.

બેન્કિંગ અને સરકારી સેવાઓ પર અસર

યુનિવર્સિટી ઓફ બાથના આઇટી નિષ્ણાત પ્રોફેસર જેમ્સ ડેવનપોર્ટ એ ચિંતા વ્યક્ત કરી કે આ પ્રદેશમાં આઉટેજને કારણે  Lloyds અને Halifax સહિતની UK ની બેન્કિંગ એપ્સ પર અસર પડી છે. તેમણે કહ્યું કે UK ની બેન્કોએ તેમની સિસ્ટમો યુકે અથવા યુરોપિયન ક્ષેત્રો સુધી મર્યાદિત રાખવી જોઈએ. આ ઘટનાથી એવો સંકેત મળે છે કે બેન્કો અમુક સેવાઓ માટે US-EAST-1 પર અનપેક્ષિત નિર્ભરતા ધરાવે છે.

આ ઉપરાંત, વિઝા માટે અરજી કરવા, પાસપોર્ટ રિન્યૂ કરવા અને ટેક્સ મેનેજ કરવા માટે જરૂરી GOV.UK સહિતની સરકારી સેવાઓ પણ અસરગ્રસ્ત થઈ હતી.

ઓક્સફોર્ડ બ્રૂક્સ યુનિવર્સિટીના વરિષ્ઠ સાયબર સિક્યુરિટી લેક્ચરર ડો. મેની નિરી એ જણાવ્યું હતું કે આ ઘટના એ તમામ વ્યવસાયો માટે એક મજબૂત ચેતવણી છે કે જેઓ માત્ર એક જ ક્લાઉડ રિજન પર આધાર રાખે છે. તેમણે કંપનીઓને બહેતર સ્થિતિસ્થાપકતા, રિડન્ડન્સી અને મજબૂત ઑફલાઇન બેકઅપ્સ જાળવવાની સલાહ આપી છે.