નવી દિલ્હી : આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) એ બાંગ્લાદેશની મુશ્કેલીઓ વધારતા એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. IMF એ બાંગ્લાદેશને મળનારો ૮૦૦ મિલિયન ડૉલર (આશરે ₹૬,૭૨૦ કરોડ)નો છઠ્ઠો લોન હપ્તો હાલ પૂરતો અટકાવી દીધો છે. IMF એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં નવી સરકાર રચાયા બાદ તે વર્તમાન આર્થિક સુધારા કાર્યક્રમ ચાલુ રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા આપે, ત્યારબાદ જ આ હપ્તો જારી કરવામાં આવશે.
શેખ હસીનાના બળવા પછી મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળ બાંગ્લાદેશમાં વચગાળાની સરકાર સત્તા સંભાળી રહી છે, અને દેશમાં આગામી વર્ષે એટલે કે ૨૦૨૬માં ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. IMFના આ પગલાથી યુનુસની વચગાળાની સરકાર પર આર્થિક સુધારા માટે દબાણ વધી ગયું છે.
IMF ની શરત: નવી સરકારનું વલણ જરૂરી
વૈશ્વિક આર્થિક દબાણ વચ્ચે બાંગ્લાદેશે ૨૦૨૨ માં IMFની મદદ માંગી હતી અને જાન્યુઆરી ૨૦૨૩ માં ૫.૫ બિલિયન ડૉલરનું લોન પેકેજ મંજૂર થયું હતું, જેમાંથી બાંગ્લાદેશને અત્યાર સુધીમાં પાંચ હપ્તામાં $૩.૬ બિલિયન મળી ચૂક્યા છે.
જોકે, વોશિંગ્ટનમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી IMF અને વિશ્વ બેંકની વાર્ષિક બેઠકો દરમિયાન બાંગ્લાદેશ બેંકના ગવર્નર અને IMF વચ્ચેની બેઠકમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું કે:
 * લોન અટકાવવાનું કારણ: IMF માને છે કે નવી સરકાર સ્પષ્ટપણે પોતાનું વલણ અને વર્તમાન આર્થિક નીતિઓ અને સુધારાઓ ચાલુ રાખવાની પ્રતિબદ્ધતા રજૂ ન કરે ત્યાં સુધી આગામી હપ્તો પ્રકાશિત કરવો અકાળ ગણાશે.
 * હપ્તાની સમયરેખા: ગવર્નરના જણાવ્યા મુજબ, આ હપ્તો મૂળરૂપે આ વર્ષે ડિસેમ્બરમાં જારી કરવાનો હતો, પરંતુ IMF એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ચૂંટણી પહેલા આ પ્રક્રિયા આગળ વધારશે નહીં.
આંતરિક સૂત્રોના મતે, IMF આ સમયનો ઉપયોગ ચૂંટણી પહેલા તેની શરતો લાગુ કરવા માટે દબાણ લાવવા માટે કરી રહ્યું છે. ભૂતકાળમાં પણ ૨૦૦૧ની ચૂંટણી પહેલા IMF એ સમાન વ્યૂહરચના અપનાવી હતી.
બાંગ્લાદેશનો બચાવ અને ભવિષ્યની ગતિવિધિ
બાંગ્લાદેશના આર્થિક સલાહકાર ડૉ. સલેહુદ્દીન અહેમદે કહ્યું છે કે જો IMF કડક શરતો લાદે છે, તો પણ દેશ તેમને સ્વીકારશે નહીં, કારણ કે દેશ હવે પહેલા જેવી આર્થિક કટોકટીમાં નથી. બાંગ્લાદેશ બેંકના સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, દેશનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર હાલમાં $૩૨.૧૪ બિલિયન છે અને આયાત ખર્ચ નિયંત્રણમાં હોવાથી દેશ આ આર્થિક પરિસ્થિતિનું સંચાલન કરી શકશે.
દરમિયાન, IMF નું પ્રતિનિધિમંડળ છઠ્ઠા હપ્તાની શરતોની સમીક્ષા કરવા માટે ૨૯ ઓક્ટોબરે ઢાકા આવવાનું છે. આ બે અઠવાડિયાની મુલાકાત બાદ તેનો મૂલ્યાંકન અહેવાલ IMF મુખ્યાલયમાં સુપરત થશે, જે આખરે નક્કી કરશે કે હપ્તો જારી કરવામાં આવશે કે કેમ.