નવી દિલ્હી: યુએસ અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) દ્વારા રશિયાના ઊર્જા ક્ષેત્ર પર લાદવામાં આવેલા અત્યાર સુધીના સૌથી કડક પ્રતિબંધોને કારણે રશિયન અર્થતંત્રમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. ગુરુવારે મોસ્કો એક્સચેન્જ (MOEX) ખુલતાની સાથે જ શેરબજારમાં કડાકો બોલી ગયો અને તે 3.5% થી વધુ ઘટીને ૨,૫૬૦ પર બંધ થયો. રશિયન ચલણ, રૂબલ, પણ ડૉલર સામે નબળું પડ્યું હતું.
આ ઘટાડા પાછળનું મુખ્ય કારણ રશિયાની બે સૌથી મોટી સરકારી તેલ કંપનીઓ, રોઝનેફ્ટ અને લુકોઇલ પર લાદવામાં આવેલા નવા પ્રતિબંધો છે. આ બંને કંપનીઓના શેર 3% થી વધુ ગગડી ગયા હતા. યુએસ ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટે આ પ્રતિબંધોને "રશિયા સામે લાદવામાં આવેલા સૌથી મોટા ઊર્જા પ્રતિબંધોમાંથી એક" ગણાવ્યા છે, જેનો હેતુ રશિયાની આવકની કરોડરજ્જુ તોડવાનો છે.
 પહેલીવાર LNG પર પ્રતિબંધ: યુરોપિયન યુનિયન (EU) એ પણ રશિયા સામે તેનું ૧૯મું પ્રતિબંધ પેકેજ પસાર કર્યું છે. આ પેકેજમાં પહેલીવાર LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) આયાતને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું છે. EU જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ સુધીમાં રશિયન LNG ખરીદવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
 શેડો ફ્લીટ અને બેંકો: EU એ રશિયન બેંકો, ક્રિપ્ટો પ્લેટફોર્મ અને ગુપ્ત રીતે તેલનું પરિવહન કરતા "શેડો ફ્લીટ" (૧૦૦ થી વધુ તેલ ટેન્કરો) સામે પણ કાર્યવાહી કરી છે.
 ભારતીય અને ચીની કંપનીઓ પર નજર: EU ના વિદેશ નીતિના વડા કાયા ક્લાસે જણાવ્યું કે આ પેકેજમાં રશિયાને મદદ કરવાનો આરોપ ધરાવતી ભારતીય અને ચીની કંપનીઓ પર દેખરેખ વધારવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ જાહેરાત પછી તરત જ વૈશ્વિક તેલ બજારોમાં ઉછાળો આવ્યો. WTI ક્રૂડ ૪% વધીને $૬૦.૮૬ પ્રતિ બેરલ થયું, જ્યારે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૩.૭% વધીને $૬૪.૯૫ પ્રતિ બેરલ થયું.
યુએસ અને EU દ્વારા લાદવામાં આવેલા આ સંયુક્ત પ્રતિબંધોએ રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધાર્યું છે, પરંતુ આનાથી વૈશ્વિક તેલ અને ગેસના ભાવમાં પણ સતત વધઘટ જોવા મળી શકે છે.