ચંદીગઢ: હરિયાણાના અનેક જિલ્લાઓમાં ઘેટાં અને બકરામાં પગના સડા (Foot Rot) નામના ચેપી રોગના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો નોંધાયો છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈને, હિસાર સ્થિત લાલા લાજપત રાય યુનિવર્સિટી ઓફ વેટરનરી એન્ડ એનિમલ સાયન્સિસ (LUVAS) એ પશુપાલકોને સતર્ક રહેવા માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ સલાહકાર (એડવાઇઝરી) જારી કરી છે.
યુનિવર્સિટીના ડૉ. રાજેશ ખુરાનાએ જણાવ્યું કે તાજેતરના ચોમાસાના કારણે સર્જાયેલા ભીના અને કાદવવાળા વાતાવરણને કારણે આ રોગના ઝડપી ફેલાવાનું જોખમ વધ્યું છે. આ રોગ મુખ્યત્વે બે બેક્ટેરિયા (ડાયહેલોબેક્ટર નોડોસસ અને ફુસોબેક્ટેરિયમ નેક્રોફોરમ) ના ચેપને કારણે થાય છે, જે પ્રાણીઓના ખુરને અસર કરે છે.
જો આ રોગની તાત્કાલિક સારવાર ન કરવામાં આવે તો, તે ગંભીર લંગડાપણું, તીવ્ર દુખાવો અને દૂધ તથા ઊનના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો તરફ દોરી શકે છે.
 મુખ્ય લક્ષણો: ચાલવામાં મુશ્કેલી, ખુરની આસપાસ સોજો અને લાલાશ, દુર્ગંધયુક્ત સડો, ખુરની સપાટી અલગ પડવી અને ક્યારેક તાવ.
 અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો: હરિયાણાના હિસાર, ભિવાની, જીંદ અને રાજસ્થાનના સરહદી જિલ્લાઓમાં આ રોગ વધુ પ્રચલિત છે.
LUVAS ના વૈજ્ઞાનિકોએ પશુધન માલિકોને આ રોગથી બચવા માટે તાત્કાલિક નીચેના પગલાં લેવાની વિનંતી કરી છે:
1.  સ્વચ્છતા: પ્રાણીઓના રહેઠાણને હંમેશા સ્વચ્છ અને સૂકું રાખો.
2.  પગ સ્નાન (Foot Bath): નિયમિતપણે ખુરને ૧૦ ટકા ઝીંક સલ્ફેટ, ૪ ટકા ફોર્મેલિન અથવા ૦.૫ ટકા લાલ દવા (પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ) ના દ્રાવણથી સાફ કરો.
3.  આઇસોલેશન: ચેપગ્રસ્ત પ્રાણીઓને તંદુરસ્ત પ્રાણીઓથી તાત્કાલિક અલગ રાખો.
4.  તાત્કાલિક સારવાર: જો રોગના લક્ષણો દેખાય, તો તાત્કાલિક નજીકના પશુચિકિત્સકનો સંપર્ક કરો.
LUVAS ની નિષ્ણાત ટીમો અસરગ્રસ્ત પ્રાણીઓની તપાસ અને સારવાર માટે સતત ક્ષેત્રમાં સક્રિય છે. પશુપાલકોને અન્ય ચેપી રોગો જેમ કે PPR અને ટિક-જન્ય રોગો અંગે પણ માહિતી પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.