નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે ઉત્તર પ્રદેશમાં લાગુ કરાયેલા ધર્માંતરણ વિરોધી કાયદાની કેટલીક જોગવાઈઓ પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. ન્યાયાધીશ જે.બી. પારડીવાલા અને મનોજ મિશ્રાની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે આ કાયદો ધર્મ પરિવર્તન કરવા ઇચ્છતા લોકો માટે પ્રક્રિયાને અત્યંત મુશ્કેલ બનાવી રહ્યો છે, અને આમાં સરકારી અધિકારીઓની દખલગીરી વધુ પડતી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે, "ધર્માંતરણ પહેલાં અને પછીની ઘોષણાઓ અંગેના નિયમો વ્યક્તિના ધર્માંતરણની ઔપચારિકતાઓને જટિલ બનાવવા માટે રચાયેલ છે." બેન્ચે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે આ નિયમોથી ધર્માંતરણ પ્રક્રિયામાં જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ સહિતના અધિકારીઓનો હસ્તક્ષેપ વધ્યો છે, જ્યાં દરેક કેસમાં પોલીસ તપાસનો આદેશ આપવો કાયદેસર રીતે ફરજિયાત છે.
કોર્ટે ધર્માંતરણ પછી જાહેરમાં ઘોષણા કરવાની જરૂરિયાત પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. બેન્ચે કહ્યું, "કોઈ વ્યક્તિએ એવું જાહેર કરવું કેમ જરૂરી છે કે તેણે ધર્માંતરણ કર્યું છે? આ નિયમ ગોપનીયતાની જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન નથી કરતો કે કેમ તે ધ્યાનમાં લેવું જરૂરી છે, કારણ કે વ્યક્તિ કયો ધર્મ સ્વીકારે છે તે સંપૂર્ણપણે વ્યક્તિગત બાબત છે."
બેન્ચે ભારતીય બંધારણના ધર્મનિરપેક્ષ સ્વભાવની યાદ અપાવતા કહ્યું કે, પ્રસ્તાવનાના "ઉમદા અને દૈવી" દ્રષ્ટિકોણના પ્રકાશમાં બંધારણનું વાંચન અને અર્થઘટન થવું જોઈએ. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, ભલે 'ધર્મનિરપેક્ષ' શબ્દ ૧૯૭૬માં બંધારણમાં ઉમેરાયો હોય, પરંતુ ધર્મનિરપેક્ષતા બંધારણના મૂળભૂત માળખાનો અભિન્ન ભાગ છે.
કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી કે તે હાલમાં યુપીના ધર્માંતરણ વિરોધી કાયદાની બંધારણીય માન્યતા પર વિચાર કરી રહી નથી, પરંતુ તેના દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલી ચિંતાઓ રાજ્યની ધર્માંતરણ પ્રક્રિયાની કડકતા પર ગંભીર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે.