મુંબઈ, તા. ૨૪ : ભારતીય મૂડી બજારોમાં એક મોટો નિયમનકારી ફેરફાર થયો છે! REITs (રિયલ એસ્ટેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ) ને હવે "હાઇબ્રિડ" એસેટ ક્લાસમાંથી બદલીને સત્તાવાર રીતે "ઇક્વિટી" એસેટ ક્લાસનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. આ પગલું મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ અને સામાન્ય રોકાણકારો માટે દૂરગામી અસરો ધરાવે છે.

શું બદલાયું? હવે મર્યાદા નહીં!
અત્યાર સુધી, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ REITs માં રોકાણ કરી શકતા હતા, પરંતુ તેમના કુલ AUM (એસેટ અંડર મેનેજમેન્ટ) ના માત્ર ૧૦% ની મર્યાદા હતી. હવે REITs ને ઇક્વિટી તરીકે માન્યતા મળતાં, આ મર્યાદા દૂર થઈ ગઈ છે!

• ફંડ મેનેજર્સને છૂટ: ફંડ મેનેજર્સ હવે તેમની વ્યૂહરચનાના આધારે લિસ્ટેડ સ્ટોક્સની જેમ જ REITs માં પણ તેમનો એક્સપોઝર વધારી શકશે.

• રોકાણકારોને ફાયદો: છૂટક રોકાણકારો માટે, આનો અર્થ છે કે હવે તેઓ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ દ્વારા વાણિજ્યિક રિયલ એસ્ટેટમાં વધુ સરળતાથી અને વ્યાપકપણે રોકાણ કરી શકશે, જેમાં ઊંચી ટિકિટ સાઇઝની સીધી ભાગીદારીની જરૂર રહેશે નહીં.

ઉદ્યોગ પર મોટી અસર: વધુ લિસ્ટિંગના સંકેત!
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ તરફથી વધેલા રોકાણથી REITs માં ભંડોળનો પ્રવાહ વધશે, જે તેમની તરલતા (Liquidity) અને કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરશે. આનાથી વધુ રિયલ એસ્ટેટ ડેવલપર્સને તેમની વ્યાવસાયિક સંપત્તિઓનું મુદ્રીકરણ (Monetization) કરવા માટે REITs માર્ગ અપનાવવાની પ્રેરણા મળશે.

હાલમાં ભારતમાં માત્ર પાંચ જ REITs છે, પરંતુ આ નીતિગત પગલું ભવિષ્યમાં વધુ લિસ્ટિંગ માટે મજબૂત પાયો નાખશે.

તમારા પોર્ટફોલિયો માટે REITs શા માટે જરૂરી?
નિષ્ણાતોના મતે, REITs દરેક પોર્ટફોલિયો માટે 'હા' છે.

1. નિશ્ચિત આવક: REITs નિયમિત આવકનું વિતરણ કરે છે, જે સામાન્ય રિયલ એસ્ટેટ (જે આવક પેદા કરતી નથી) કરતાં વધુ ફાયદાકારક છે.

2. વૈવિધ્યકરણ: તેઓ ગ્રેડ-A કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટીમાં ઓછી રકમથી પ્રવેશ આપે છે, પોર્ટફોલિયોને વૈવિધ્યીકરણ પૂરું પાડે છે અને ઓછી અસ્થિરતા (Volatility) સાથે વાસ્તવિક સંપત્તિનું બેકિંગ આપે છે.

3. વ્યાવસાયિક સંચાલન: રોકાણકારોને વ્યાવસાયિક સંચાલનનો લાભ મળે છે, જે સીધા રિયલ એસ્ટેટ રોકાણમાં મુશ્કેલ છે.

કરવેરાની સ્થિતિ હજુ યથાવત!
મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે SEBI હેઠળ ઇક્વિટી દરજ્જો મળવા છતાં, આવકવેરા કાયદા હેઠળ હાલમાં REITs ને 'ઇક્વિટી ફંડ' તરીકે ગણવામાં આવતા નથી (જે માટે પોર્ટફોલિયોનો ૬૫% હિસ્સો સ્થાનિક લિસ્ટેડ ઇક્વિટીમાં હોવો જરૂરી છે). તેથી, રોકાણકારોએ હાલમાં કરવેરાના નિયમો યથાવત છે તે ધ્યાનમાં રાખવું પડશે. જોકે, ભવિષ્યમાં કર અધિકારીઓ દ્વારા આ અંગે પણ ફેરફાર થાય તેવી અપેક્ષા છે.

ભારતનું REITs બજાર હજુ તેની શિશુ અવસ્થામાં છે (કુલ લિસ્ટેડ ઇક્વિટીના માત્ર ~૦.૩%), પરંતુ આ સુધારો લાંબા ગાળે રિયલ એસ્ટેટ ભંડોળને ઔપચારિક બનાવવામાં અને મૂડી બજારોને વધુ ગાઢ બનાવવામાં મદદ કરશે.