ન્યૂયોર્ક : અમેરિકામાં બાસ્કેટબોલ જગત એક મોટા આંચકાનો સામનો કરી રહ્યું છે. યુએસ સત્તાવાળાઓએ ગુરુવારે (૨૩ ઓક્ટોબર) નેશનલ બાસ્કેટબોલ એસોસિએશન (NBA) ના એક સ્ટાર ખેલાડી અને એક કોચ સહિત ૩૦ થી વધુ લોકોની ગેરકાયદેસર સ્પોર્ટ્સ બેટિંગ અને જુગારના આક્ષેપો બદલ ધરપકડ કરી છે. આ પ્રકરણને FBI ના ડાયરેક્ટર કાશ પટેલે 'NBA માટે ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ સાગા' ગણાવ્યો છે.
પટેલે જણાવ્યું કે આ કેસમાં બે આંતરિક ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ ખુલ્લી પડી છે, જેણે છેતરપિંડી, મની લોન્ડરિંગ, ખંડણી અને જુગાર સંબંધિત ગુનાઓ દ્વારા કરોડો ડોલરની કમાણી કરી હતી. આ કૌભાંડમાં માત્ર NBA ખેલાડીઓ જ નહીં, પણ ન્યૂયોર્કના અનેક માફિયા પરિવારો, લાખોની રોકડ અને કાર્ડ્સને નીચેથી વાંચી શકે તેવા X-રે પોકર ટેબલ જેવી અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજીનો પણ સમાવેશ થાય છે.
બે મુખ્ય ગુનાહિત ઓપરેશનો
યુએસ સત્તાવાળાઓએ બે અલગ પરંતુ સંબંધિત આરોપનામા (Indictments) બહાર પાડ્યા છે:
૧. NBA ઇનસાઇડર બેટિંગ કૌભાંડ:
આ કેસમાં આરોપ છે કે સામેલ લોકોએ ઇજાઓ અને શરૂઆતની લાઇન-અપ્સ (starting line-ups) વિશેની અંદરની માહિતી નો ઉપયોગ કરીને છેતરપિંડીભરી બેટ્સ લગાવી હતી.
 * આરોપીઓ: મિયામી હીટના ખેલાડી ટેરી રોઝિયર અને NBAના પૂર્વ ખેલાડી અને આસિસ્ટન્ટ કોચ ડેમન જોન્સ સહિત છ લોકો પર ડિસેમ્બર ૨૦૨૨ થી માર્ચ ૨૦૨૪ દરમિયાન વારંવાર ગેરકાયદેસર બેટ્સ લગાવવા અને જીતેલા પૈસાને લોન્ડર કરવાના આરોપ છે.
 * આરોપ: રોઝિયર પર એક શરતનું પરિણામ ફિક્સ કરવાનો પણ આરોપ છે. જ્યારે જોન્સ પર 'એક જાણીતા NBA ખેલાડી' સાથેના સંબંધોનો ઉપયોગ કરીને અંદરની માહિતી મેળવવાનો અને તેને પ્રોફેશનલ સટ્ટાબાજોને વેચવાનો આરોપ છે.
૨. માફિયા સમર્થિત ભૂગર્ભ પોકર ગેમ્સ:
આ બીજો કેસ ન્યૂયોર્કના પાંચ ઐતિહાસિક માફિયા 'લા કોસા નોસ્ટ્રા' પરિવારોમાંથી ચાર (બોનાનો, ગામ્બિનો, જેનોવિઝ અને લુચેસ) દ્વારા સમર્થિત ગેરકાયદેસર, ઊંચા દાવવાળી પોકર ગેમ્સ સાથે સંબંધિત છે.
 * આરોપીઓ: પોર્ટલેન્ડ ટ્રેઇલ બ્લેઝર્સના મુખ્ય કોચ ચાઉન્સી બિલપ્સ અને પૂર્વ ખેલાડી ડેમન જોન્સ પણ આરોપી છે.
 * રીગિંગ ટેકનોલોજી: આ ગેમ્સને ફિક્સ કરવા માટે અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થયો હતો, જેમાં 'ફેરફાર કરાયેલા શફલિંગ મશીનો', પ્રી-માર્ક્ડ કાર્ડ્સ વાંચવા માટેના ખાસ કોન્ટેક્ટ લેન્સ અને ચશ્મા, અને કાર્ડ્સને નીચેથી વાંચી શકે તેવા X-રે ટેબલ નો સમાવેશ થાય છે. આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને "ક્વાર્ટરબેક" તરીકે ઓળખાતા ખેલાડીઓ સુધી વિજેતા હાથની માહિતી વાયરલેસ દ્વારા પહોંચાડવામાં આવતી હતી.
 * છેતરપિંડીની રીત: પીડિતો ('ફિશ' તરીકે ઓળખાતા) ને હાઈ-પ્રોફાઇલ લોકો ('ફેસ કાર્ડ્સ' તરીકે ઓળખાતા) સાથે રમવાના વચન આપીને આ ગેમ્સમાં લલચાવવામાં આવતા હતા, પરંતુ ડીલરથી લઈને 'ફેસ કાર્ડ્સ' સહિતના તમામ ખેલાડીઓ કૌભાંડમાં સામેલ હતા. એક પીડિતે $૧.૮ મિલિયન (આશરે ₹૧૫ કરોડ) ગુમાવ્યા હતા.
માફિયાની સંડોવણી
કોર્ટના દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે ન્યૂયોર્કના બોનાનો, ગામ્બિનો, જેનોવિઝ અને લુચેસે ક્રાઈમ પરિવારો આ ગેરકાયદે પોકર ગેમ્સ ચલાવતા હતા. ન્યૂયોર્ક સિટી પોલીસ કમિશનર જેસિકા ટિશે જણાવ્યું કે જ્યારે પીડિતોએ છેતરપિંડીને કારણે પૈસા ચૂકવવાનો ઇનકાર કર્યો, ત્યારે આ આરોપીઓએ સંગઠિત અપરાધની પરંપરાગત રીત અપનાવી: ધમકીઓ, ધાકધમકી અને હિંસા નો ઉપયોગ કર્યો. આ નફો માફિયાના ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ માટે ભંડોળ પૂરું પાડતો હતો.
NBA દ્વારા તાત્કાલિક પગલાં
આ આરોપનામાઓ જાહેર થયા બાદ NBA એ નિવેદન આપ્યું છે કે લીગે તાત્કાલિક અસરથી રોઝિયર અને બિલપ્સને તેમની ટીમમાંથી રજા (Immediate Leave) પર મૂકી દીધા છે. NBA એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, "અમે આ આરોપોને અત્યંત ગંભીરતાથી લઈએ છીએ, અને અમારી રમતની અખંડિતતા અમારી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે."