બેગુસરાય : બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીની ગરમી વચ્ચે રાજકીય પક્ષોએ એક એવા ભૂતપૂર્વ કોંગ્રેસ પ્રમુખને યાદ કર્યા છે જેમની કારકિર્દી વિવાદ અને અપમાનના એક સનસનાટીભર્યા અંત સાથે સંકળાયેલી છે: સ્વર્ગસ્થ સીતારામ કેસરી. આજે (શુક્રવાર) તેમની ૨૫મી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે, આ ઘટનાઓ ફરી એકવાર રાજકીય હથિયાર બની ગઈ છે.

PM મોદીનો કોંગ્રેસ પર જોરદાર હુમલો
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આજે બેગુસરાયમાં એક ચૂંટણી રેલીને સંબોધતા સીતારામ કેસરીનો ઉલ્લેખ કર્યો અને ગાંધી પરિવાર પર આકરા પ્રહારો કર્યા.

"કોંગ્રેસમાં એક પરિવાર છે જે દેશનો સૌથી ભ્રષ્ટ પરિવાર છે. તેમણે પોતાના જ ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ સીતારામ કેસરીને બાથરૂમમાં બંધ કરી દીધા અને પછી તેમને રસ્તા પર ફેંકી દીધા. આવા લોકો લોકશાહી અને સન્માનની વાત કરે છે." - પીએમ નરેન્દ્ર મોદી

રાહુલ ગાંધીએ ૨૫ વર્ષમાં પ્રથમવાર શ્રદ્ધાંજલિ આપી
જ્યારે પીએમ મોદીએ અપમાનના મુદ્દાને ઉઠાવ્યો, ત્યારે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ આ જ દિવસે ૨૫ વર્ષમાં કદાચ પહેલી વાર કેસરીને યાદ કર્યા. બિહાર ચૂંટણી વચ્ચે, રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસના જૂના મુખ્યાલય, ૨૪ અકબર રોડની મુલાકાત લીધી અને કેસરીના ચિત્ર પર પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી.

કેસરી કોણ હતા અને શું થયું હતું?
બિહાર કોંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા સીતારામ કેસરી ૧૯૯૬ થી ૧૯૯૮ સુધી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ હતા. તેમને લાલુ યાદવ, મુલાયમ સિંહ યાદવ જેવા પછાત જાતિના નેતાઓ સાથેની નિકટતાને કારણે 'ચાચા કેસરી' તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.

• અપમાનની પરાકાષ્ઠા: ૧૯૯૮ની લોકસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની હાર બાદ કેસરીને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા.

• ૧૪ માર્ચ, ૧૯૯૮ની ઘટના: કોંગ્રેસ મુખ્યાલયમાં મળેલી કાર્યકારી સમિતિ (CWC)ની બેઠકમાં, પ્રણવ મુખર્જીએ સોનિયા ગાંધીને અધ્યક્ષ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. કેસરી ગુસ્સે થઈને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા.

• ધોતી અને બાથરૂમનો વિવાદ: અહેવાલો મુજબ, આ સમયે હાજર કેટલાક લોકોએ કથિત રીતે સીતારામ કેસરીની ધોતી ખેંચી હતી. એવું પણ કહેવાય છે કે સોનિયા ગાંધીએ ચાર્જ સંભાળ્યો ત્યાં સુધી તેમને કલાકો સુધી બાથરૂમમાં બંધ રાખવામાં આવ્યા હતા.

બિહાર ચૂંટણીમાં કેસરી કાર્ડ કેમ?
બિહારની ચૂંટણીમાં સીતારામ કેસરીની ચર્ચા અચાનક થવાનું મુખ્ય કારણ રાજ્યની રાજનીતિનું સૌથી મોટું સમીકરણ છે: પછાત વર્ગ.
બિહારમાં OBC (૨૭%) અને EBC (૩૬%) ની વસ્તી મળીને ૬૩% જેટલી છે.

• PM મોદીનો હેતુ: કેસરી (જેઓ પછાત જાતિના હતા) ના અપમાનની વાત કરીને, પીએમ મોદી પછાત જાતિઓને એવો સંદેશ આપવા માંગે છે કે કોંગ્રેસ તેમના નેતાઓનું સન્માન કરતી નથી.

• રાહુલ ગાંધીનો હેતુ: રાહુલ ગાંધી કેસરીને શ્રદ્ધાંજલિ આપીને બતાવવા માંગે છે કે કોંગ્રેસ પાર્ટી કેસરી તેમજ પછાત વર્ગોનું સન્માન કરે છે.

આમ, ૨૫ વર્ષ જૂની રાજકીય કરૂણાંતિકા હવે બિહારની ચૂંટણીમાં એક મજબૂત જાતિ કાર્ડ તરીકે ઉભરી આવી છે.