લંડન : બ્રિટનના અગ્રણી વૈજ્ઞાનિકોના ગઠબંધને સુપરમાર્કેટમાં વેચાતા બેકન અને હેમ (Bacon and Ham) પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી છે. તેમના વિશ્લેષણ મુજબ, પ્રોસેસ્ડ માંસના ઉત્પાદનમાં વપરાતા રસાયણો (નાઇટ્રાઇટ્સ) ને કારણે યુકેમાં ૫૦,૦૦૦ થી વધુ આંતરડાના કેન્સર (Bowel Cancer) ના કેસ નોંધાયા છે.
વૈજ્ઞાનિકોનો આરોપ છે કે માંસને ગુલાબી રાખવા અને લાંબા સમય સુધી ટકાવી રાખવા માટે વપરાતા પ્રિઝર્વેટિવ્સ નાઇટ્રાઇટ્સ (Nitrites) પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો ઇનકાર માનવ અને નાણાકીય દ્રષ્ટિએ વિનાશક સાબિત થયો છે. તેમના અંદાજ મુજબ, છેલ્લા દાયકામાં NHS (નેશનલ હેલ્થ સર્વિસ) ને આ અટકાવી શકાય તેવા કેન્સરની સારવાર પાછળ અંદાજિત £૩ બિલિયન (અંદાજે ₹૩૨ હજાર કરોડથી વધુ) નો ખર્ચ કરવો પડ્યો છે.
ગંભીર આરોગ્ય જોખમો અને વૈજ્ઞાનિકોની ચેતવણી
આ ચેતવણી બરાબર દસ વર્ષ પછી આવી છે જ્યારે વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) ની ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર (IARC) એ પ્રોસેસ્ડ માંસને 'ગ્રુપ ૧ કાર્સિનોજેન' તરીકે વર્ગીકૃત કર્યું હતું, તેને તમાકુ અને એસ્બેસ્ટોસ જેવી જ જોખમી શ્રેણીમાં મૂક્યું હતું.
પ્રોફેસર ક્રિસ ઇલિયટ OBE, ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ગ્લોબલ ફૂડ સિક્યુરિટીના સ્થાપક અને ભૂતપૂર્વ સરકારી સલાહકારે જણાવ્યું હતું કે, "WHO ના અહેવાલને એક દાયકો વીતી ગયા પછી પણ, યુકે સરકારે નાઇટ્રાઇટ્સના સંપર્કમાં ઘટાડો કરવા માટે લગભગ કંઈ કર્યું નથી. આ પ્રિઝર્વેટિવ્સ નાઇટ્રોસમાઇન્સ બનાવે છે, જે કેન્સરને ટ્રિગર કરવા માટે જાણીતા સંયોજનો છે."
વૈજ્ઞાનિકોના વિશ્લેષણ મુજબ, યુકેમાં દર વર્ષે આશરે ૫,૪૦૦ આંતરડાના કેન્સરના કેસ પ્રોસેસ્ડ માંસ ખાવાથી થાય છે, અને દરેક દર્દીની સારવારનો સરેરાશ ખર્ચ £૫૯,૦૦૦ થાય છે.
હેલ્થ સેક્રેટરીને પત્ર અને માંગણીઓ
મૂળ WHO રિપોર્ટ પર કામ કરનારા વૈજ્ઞાનિકોના ગઠબંધને હવે હેલ્થ સેક્રેટરી વેસ સ્ટ્રીટિંગ ને પત્ર લખીને પ્રોસેસ્ડ માંસમાં નાઇટ્રાઇટ્સ પર પ્રતિબંધ મૂકવા વિનંતી કરી છે.
 * પૅક પર ચેતવણી: તેઓએ ગ્રાહકોને કેન્સરનું જોખમ પ્રકાશિત કરતી સ્પષ્ટ 'ફ્રન્ટ-ઓફ-પૅક ચેતવણીઓ' ફરજિયાત બનાવવાની માંગ કરી છે.
 * નાઇટ્રાઇટ્સનો તબક્કાવાર દૂર કરવું: યુકેમાં વેચાતા તમામ પ્રોસેસ્ડ માંસમાં નાઇટ્રાઇટનો ઉપયોગ તબક્કાવાર દૂર કરવાની લાંબા ગાળાની યોજના માટે હાકલ કરી છે, સાથે જ નાના ઉત્પાદકોને સુરક્ષિત વિકલ્પો તરફ વળવામાં મદદ કરવા માટે ભંડોળ આપવાની પણ માંગ કરી છે.
વૈજ્ઞાનિકોના મતે, ખાસ કરીને બેકન, હેમ અને સોસેજ જેવા માંસમાં નાઇટ્રેટ્સ અને પ્રોસેસિંગ પદ્ધતિઓનું સંયોજન કેન્સરકારક સંયોજનો ઉત્પન્ન કરે છે. હાલમાં યુકેમાં વેચાતા લગભગ ૯૦ ટકા બેકનમાં નાઇટ્રાઇટ્સ હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે આંતરડાના કેન્સર ઉપરાંત સ્તન અને પ્રોસ્ટેટ કેન્સર સાથે પણ જોડાયેલા છે.
હાલમાં NHS માર્ગદર્શિકા પ્રોસેસ્ડ માંસનું સેવન દિવસ દીઠ ૭૦ ગ્રામ (બેકનના આશરે બે સ્લાઇસ) થી વધુ ન કરવા સલાહ આપે છે, જ્યારે કેન્સર રિસર્ચ ફંડ અને અમેરિકન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર કેન્સર રિસર્ચ ખૂબ ઓછું અથવા બિલકુલ ન ખાવાની ભલામણ કરે છે. આંતરડાનું કેન્સર યુકેમાં ચોથું સૌથી સામાન્ય કેન્સર છે.