લખનઉ/સંભલ: ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ ના અથાગ પ્રયાસોને પગલે, સંભલ શહેરનો ઇતિહાસ બદલાઈ ગયો છે. ૪૬ વર્ષ પહેલાં કોમી રમખાણોને કારણે જે ધાર્મિક પરંપરા અટકી ગઈ હતી, તે સુપ્રસિદ્ધ ૨૪ કોસી પરિક્રમા શુક્રવારે રાત્રે ૨ વાગ્યે લાખો ભક્તોની હાજરીમાં બેનીપુરચક સ્થિત પ્રાચીન શ્રીવંશગોપાલ તીર્થથી ફરી શરૂ થઈ છે.
સંભલ, ભગવાન કલ્કીના શહેર તરીકે ધાર્મિક મહત્ત્વ ધરાવે છે, પરંતુ ૧૯૭૮ માં કોમી રમખાણો પછી તે ભય અને અવિશ્વાસનું પ્રતીક બની ગયું હતું. ઘણા હિન્દુ પરિવારો સ્થળાંતર કરવા મજબૂર થયા હતા અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો બંધ થઈ ગયા હતા.
 યોગી સરકારનું કડક પગલું: ૨૦૧૭ માં યોગી આદિત્યનાથ મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી, સરકારે રમખાણોની તપાસ કરી, જવાબદાર લોકોને જેલમાં ધકેલ્યા, અને ગેરકાયદેસર અતિક્રમણ સામે નિર્ણાયક કાર્યવાહી કરી.
 અતિક્રમણ મુક્ત ધાર્મિક સ્થળો: યુપી મહેસૂલ સંહિતા હેઠળ ૪૯૫ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા, જેના પરિણામે ૬૮.૯૪ હેક્ટર જમીન મુક્ત કરવામાં આવી. ૧૬ મસ્જિદો, ૧૨ મંદિરો, ૭ કબ્રસ્તાનો અને ૨ મદરેસા સહિત ૩૭ ધાર્મિક સ્થળો પરના ગેરકાયદેસર અતિક્રમણ પણ હટાવવામાં આવ્યા.
 પુનઃસ્થાપન કાર્ય: કલ્કી અવતાર મંદિર સહિત ૬૮ તીર્થસ્થળો અને ૧૯ પ્રાચીન કુવાઓ માટે બ્યુટીફિકેશન યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે.
રમખાણોનો ભોગ બનેલા સંભલમાં હવે કાયદો અને વહીવટ મજબૂત બન્યા છે. સરકારે બે નવા પોલીસ સ્ટેશન અને ૪૫ નવી ચોકીઓ સ્થાપિત કરી છે. CCTV સર્વેલન્સ અને ડ્રોન સર્વેક્ષણ દ્વારા સુરક્ષા વધારાઈ છે.
આર્થિક મોરચે, જિલ્લો ₹૨,૪૦૫ કરોડની નિકાસ સાથે રાજ્યમાં ૧૦મા ક્રમે પહોંચી ગયો છે, જેમાં ODOP (એક જિલ્લો એક ઉત્પાદન) યોજના હેઠળ ધાતુ અને હસ્તકલા ઉત્પાદનો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં જઈ રહ્યા છે.
લાખો ભક્તો માને છે કે આ પરિક્રમામાં ભાગ લેવાથી બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે અને આત્માને મુક્તિ મળે છે. શંખ અને સ્તોત્રોના નાદ વચ્ચે ફરી શરૂ થયેલી આ યાત્રા સંભલના સાંસ્કૃતિક ગૌરવની પુનઃસ્થાપનાનું પ્રતીક છે.