નવી દિલ્હી. જો તમે 150 વર્ષ પાછળ જાઓ છો, તો તમને મળશે કે વિશ્વના સૌથી મોટા ડ્રગ સામ્રાજ્યોમાંના એકના કેન્દ્રમાં દક્ષિણ અમેરિકન શેરીનો કાર્ટેલ કે યુવાન નહીં, પરંતુ રાણી હતી. એક નવા ખુલાસામાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે બ્રિટનની રાણી વિક્ટોરિયા અફીણ ભેળવેલો દારૂ પીતી હતી અને વિશ્વનું સૌથી મોટું ડ્રગ રેકેટ ચલાવતી હતી. બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય ચીનમાં અફીણ નિકાસ કરીને મોટો નફો મેળવતું હતું, જેનો ઉપયોગ બ્રિટનના વિકાસ માટે ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે થતો હતો. ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો અનુસાર, રાણી વિક્ટોરિયા પોતે અફીણનું સેવન કરતી હતી, જેને તે શાંતિનો સ્ત્રોત માનતી હતી.

લેખક સેમ કેલીના મતે, રાણી વિક્ટોરિયા એટલા વિશાળ ડ્રગ સામ્રાજ્યની રખાત હતી કે "એસ્કોબાર અને અલ ચાપો નીચલા સ્તરના શેરી ડીલરો જેવા લાગતા હતા. કેલી તેમના પુસ્તક 'હ્યુમન હિસ્ટ્રી ઓન ડ્રગ્સ: એન અટરલી સ્કેન્ડલસ બટ એન્ટાયરલી ટ્રુથફુલ લુક એટ હિસ્ટ્રી અંડર ધ ઇન્ફ્લુઅન્સ' માં કહે છે કે 19મી સદીના બ્રિટિશ રાણીએ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યની સંપૂર્ણ શક્તિ દ્વારા ઇતિહાસના સૌથી મોટા ડ્રગ વેપારમાંનો એક અસરકારક રીતે ચલાવ્યો હતો. સામ્રાજ્યના ડ્રગ વેપારથી એટલી મોટી આવક થઈ કે તે "સમગ્ર રાષ્ટ્રને ભંડોળ પૂરું પાડતું હતું."

કેલી જણાવે છે કે રાણી વિક્ટોરિયા પોતે "ખાઉધરો ડ્રગ વ્યસની" હતી. રાણી નિયમિતપણે વિવિધ પ્રકારની દવાઓ લેતી હતી, જેમાં તેણીનું મનપસંદ અફીણ પણ સામેલ હતું, જે તે લૌડાનમના રૂપમાં પીતી હતી, જે અફીણ અને આલ્કોહોલનું મિશ્રણ હતું. કેલી લખે છે, "રાણી વિક્ટોરિયા દરરોજ સવારે લૌડાનમનો મોટો ગળ્યો લેતી હતી."

તેણી કોકેઈનનો પણ શોખીન હતી, જે તે સમયે કાયદેસર હતી. તેનાથી તેણીને જબરદસ્ત આત્મવિશ્વાસ મળ્યો. તેના ડોકટરોએ માસિક સ્રાવની તકલીફને દૂર કરવા માટે ગાંજો સૂચવ્યો હતો, જ્યારે બાળજન્મ દરમિયાન ક્લોરોફોર્મનો ઉપયોગ થતો હતો.

પરંતુ વિક્ટોરિયાનું વ્યસન ફક્ત વ્યક્તિગત ભોગવિલાસ સુધી મર્યાદિત નહોતું; તે ખંડોમાં ફેલાયેલું હતું. ૧૮૩૭ માં રાજગાદી સંભાળ્યા પછી, કેલીના મતે, તેણીને મોટી સમસ્યાઓ વારસામાં મળી, જેમાં બ્રિટનનો ચીની ચા ઉદ્યોગ પણ સામેલ હતો. ચાની આયાત બ્રિટિશ ચાંદીના ભંડારને ઘટાડી રહી હતી, તેથી સામ્રાજ્ય વેપાર પ્રવાહને ઉલટાવી દેવા માટે એક કોમોડિટી શોધતું હતું. જવાબ અફીણ હતો, જે બ્રિટિશ-નિયંત્રિત ભારતમાં ઉગાડવામાં આવતો હતો અને ચીનને મોટી માત્રામાં વેચાતો હતો.

આ વ્યસનકારક દવાની માંગે રાતોરાત વેપારનો માર્ગ બદલી નાખ્યો. "ચીનને ચા પર ખર્ચવામાં આવેલી બધી ચાંદી અને ઘણું બધું પરત કરવાની ફરજ પડી હતી," કેલી લખે છે. હવે, બ્રિટન નહીં, પરંતુ ચીન વિનાશક વેપાર ખાધમાં ડૂબી રહ્યું હતું. ટૂંક સમયમાં, અફીણનું વેચાણ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના વાર્ષિક આવકના ૧૫% થી ૨૦% જેટલું હતું.

ચીનના ટોચના અધિકારી, લિન ઝેક્સુએ અફીણના વેપારને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો અને રાણી વિક્ટોરિયાને ચા અને રેશમના બદલામાં બ્રિટન દ્વારા "ઝેરી દવાઓ" ની નિકાસ બંધ કરવા વિનંતી કરી. રાણીએ તેમની અવગણના કરી. ૧૮૩૯માં, લિને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં ૨.૫ મિલિયન પાઉન્ડ બ્રિટિશ અફીણ જપ્ત કરીને તેનો નાશ કર્યો, જેના કારણે વિક્ટોરિયાએ બદલો લેવાનું શરૂ કર્યું. આનાથી પ્રથમ અફીણ યુદ્ધ શરૂ થયું, જેનો અંત ચીનની હાર અને એક સંધિ સાથે થયો જેમાં હોંગકોંગને સોંપી દેવામાં આવ્યું, નવા બંદરો ખોલવામાં આવ્યા અને બ્રિટિશ નાગરિકોને ચીની કાયદામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી.

કેલી કહે છે કે રાણીએ દુનિયાને બતાવ્યું હતું કે "ચીનને હરાવી શકાય છે, અને તે પણ સરળતાથી." રાણી વિક્ટોરિયા માટે, આ સામ્રાજ્ય અને નફા માટે વિજય હતો.

અને છતાં, તેમના વેપારની એક મર્યાદા હતી. કોકેઈનને સલામત, સ્વસ્થ ઉર્જા બૂસ્ટર માનતા, વિક્ટોરિયાએ તેને ચીનમાં નિકાસ કરવાનો ઇનકાર કર્યો. કેલી લખે છે, "તે તેમને દુનિયાના બધા અફીણ વેચવા તૈયાર હતી, પરંતુ તેઓ તેના કોકેઈનને સ્પર્શ પણ ન કરે તે વધુ સારું છે."