દેશમાં ‘નવું લોહી' ઘટી રહયુ છે : ૧૯ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના લોકોની સંખ્યા નવ ટકા ઘટી
વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશ ભારતની વસ્તી વિષયક રચના ઝડપથી બદલાઈ રહી છે : ચોંકાવનારા આંકડા દેશની વસ્તીને ચાર શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવી : ૨૦૧૧ માં, ૦-૪ વર્ષની વસ્તી વસ્તીના ૯.૯% હતી, જે ૨૦૨૬ માં ઘટીને ૭.૬%થઈ જશે. ૫-૯ વર્ષની વસ્તી ૧૦.૪% થી ઘટીને ૭.૯% થઈ જશે
નવી દિલ્હી, તા.૨૮: વિશ્વના સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતા દેશ ભારતની વસ્તી વિષયક રચના ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, દેશમાં બાળકો અને કિશોરો (૦-૧૯ વર્ષ) ની વસ્તી ૨૦૧૧-૨૦૨૬ દરમિયાન નવ ટકા ઘટવાની ધારણા છે. અહેવાલ મુજબ, વર્ષ ૨૦૧૧ માં, ૦-૧૯ વર્ષની કુલ વસ્તી લગભગ ૪૧ ટકા હતી. પરંતુ ૨૦૨૬ માં, તે ઘટીને માત્ર ૩૨ ટકા થઈ જશે. મંત્રાલયના અહેવાલ ‘ભારતમાં બાળ વસ્તી' માં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આશરે અંદાજ મુજબ, આ વય જૂથમાં લગભગ ૧૨.૫ કરોડ લોકો ઘટવાની ધારણા છે.
દેશની વસ્તી વિષયક રચના ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. આંકડા અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રાલયના તાજેતરના અહેવાલમાં એક અહેવાલ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે જેમાં અંદાજ છે કે ૨૦૧૧ અને ૨૦૨૬ વચ્ચે દેશમાં બાળ અને કિશોરોની વસ્તી (૦-૧૯ વર્ષ) ૯%ઘટશે. ૦-૧૯ વર્ષની વસ્તી, જે ૨૦૧૧ માં આશરે ૪૧%હતી, તે ૨૦૨૬ સુધીમાં ઘટીને માત્ર ૩૨% થઈ જશે. આ દાવો મંત્રાલયના અહેવાલ, ભારતમાં બાળ વસ્તીમાં કરવામાં આવ્યો છે.
એક અંદાજ મુજબ, આ વય જૂથમાં આશરે ૧.૨૫ અબજ લોકોનો ઘટાડો થવાની ધારણા છે. અહેવાલમાં ૦-૧૯ વય જૂથને ચાર શ્રેણીઓમાં વિભાજીત કરવામાં આવ્યું છે. ૨૦૧૧માં, ૦-૪ વય જૂથ વસ્તીના ૯.૯ ટકા હતું, જે ૨૦૨૬માં ઘટીને ૭.૬ ટકા થઈ જશે. ૫-૯ વય જૂથ ૧૦.૪ ટકાથી ઘટીને ૭.૯ ટકા થઈ જશે. ત્રીજા જૂથ, ૧૦-૧૪ વય જૂથની વસ્તી ૧૦.૬ ટકાથી ઘટીને ૮.૨ ટકા થઈ જશે. ૧૫-૧૯ વય જૂથ ૧૦.૧ ટકાથી ઘટીને ૮.૨ ટકા થઈ જશે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતમાં સુધારેલી કુટુંબ નિયોજન સુવિધાઓને કારણે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પ્રજનન દર સતત ઘટી રહ્યો છે, અને તેની અસર વસ્તી માળખા પર દેખાવા લાગી છે.
૦-૪ વય જૂથમાં ૯.૯ ટકાનો સમાવેશ થાય છે.
૫-૯ વય જૂથને ચાર શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું છે. જો આપણે ૨૦૧૧ ની વાત કરીએ તો, ૦-૪ વર્ષની વય જૂથની વસ્તી ૯.૯ ટકા હતી જે ૨૦૨૬ માં ઘટીને ૭.૬ ટકા થઈ જશે. ૫-૯ વર્ષની વય જૂથની વસ્તી ૧૦.૪ થી ઘટીને ૭.૯ ટકા થઈ જશે. ૧૦-૧૪ વર્ષના ત્રીજા જૂથમાં વસ્તીની ટકાવારી ૧૦.૬ થી ઘટીને ૮.૨ ટકા થઈ જશે. ૧૫-૧૯ વર્ષની વય જૂથની વસ્તી ૧૦.૧ થી ઘટીને ૮.૨ ટકા થઈ જશે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભારતમાં સુધારેલી કુટુંબ નિયોજન સુવિધાઓને કારણે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પ્રજનન દર સતત ઘટી રહ્યો છે, અને વસ્તી માળખા પર તેની અસર હવે દેખાવા લાગી છે. નોંધપાત્ર ઘટાડો થવામાં લગભગ ૨૦ વર્ષ લાગશે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વસ્તી ભંડોળ (UNFPA) ના અહેવાલ મુજબ, ભારતનો પ્રજનન દર ૨૦૨૫ સુધીમાં ૧.૯ ટકા સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જે ૨.૧ ટકાના ઇચ્છિત લક્ષ્ય કરતાં ઓછો છે. જોકે કેટલાક રાજ્યોમાં તે હજુ પણ ૨.૧ થી ઉપર છે, એકંદર દર ૧.૯ સુધી પહોંચી ગયો છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે વસ્તી વિષયક માળખામાં આ ફેરફારો આગામી વર્ષોમાં ભારતની વસ્તીમાં વાસ્તવિક ઘટાડો તરફ દોરી જશે. જોકે, આમાં ઓછામાં ઓછા ૨૦ વર્ષ લાગશે. જ્યારે બાળકો અને કિશોરોની વસ્તી ઘટી રહી છે, ત્યારે મધ્યમ વયના અને વળદ્ધોની વસ્તી પણ વધી રહી છે. સરેરાશ ઉંમરમાં વધારાને કારણે ૮૦ વર્ષથી વધુ વસ્તીમાં પણ વધારો થયો છે. વળદ્ધત્વનો અર્થ શું છે? - દેશના આર્થિક વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા - શ્રમ બળ ઉત્પાદકતામાં વધારો - વિકાસ અને સુવિધાઓને કારણે માળખાગત સુવિધાઓમાં સુધારો - આરોગ્યસંભાળ પડકારો પણ વધશે - વળદ્ધ વસ્તીમાં વધારો ખર્ચનું સ્તર વધારશે. ગરીબ દેશોમાં યુવાનો વધી રહ્યા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અહેવાલ મુજબ, નાઇજરમાં વિશ્વના કોઈપણ દેશ કરતાં સૌથી વધુ યુવા વસ્તી છે, ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરની વસ્તીના ૫૬.૯ ટકા લોકો સાથે. ગરીબી અને સંઘર્ષનો અનુભવ કરતા દેશોમાં યુવા વસ્તી વધુ છે. નાઇજરમાં પ્રતિ મહિલા સરેરાશ આઠ બાળકો છે, જેના કારણે તેમાં મોટી યુવા વસ્તી છે. યુગાન્ડાની કુલ વસ્તીના ૫૫%લોકો ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના છે. ચાડ, અંગોલા, માલી, સોમાલિયા સહિત અન્ય અવિકસિત દેશોમાં યુવાનોની વસ્તી વધુ છે. ભવિષ્યના પડકારો ૨૦૫૦ સુધીમાં, ૮૦%વસ્તી ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોમાં રહેશે ૨૦૩૦ સુધીમાં, છમાંથી એક વ્યક્તિ ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરનો હશે વૈશ્વિક સ્તરે, ૨૦૫૦ સુધીમાં ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોની સંખ્યા ૨.૧ અબજ થશે ૨૦૫૦ સુધીમાં, ૮૦ કે તેથી વધુ ઉંમરના લોકોની સંખ્યા ૪૨૬ મિલિયન થશે ૨૦૫૦ સુધીમાં, ભારતમાં ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના ૧૫૦ મિલિયનથી વધુ લોકો છે.(૨૩.૧૨)
જસદણ શ્રીનાથજી હવેલીમા અન્નકૂટના ભવ્ય દર્શનનો વૈષ્ણવોએ લાભ લીધો
(ધર્મેશ કલ્યાણી દ્વારા) જસદણ તા.૨૮: પુષ્ટિમાર્ગીય વૈષ્ણવ સમાજ ટ્રસ્ટ સંચાલિત જસદણની શ્રીનાથજી હવેલી ખાતે નૂતન વર્ષ નિમિત્તે યોજાયેલા અન્નકુટના ઉત્સવમાં મોટી સંખ્યામાં વૈષ્ણવ ભાઈઓ બહેનોએ દર્શનનો લાભ લીધો હતો. મુખ્યાજી ઘનશ્યામભાઈ જોશીએ અનેકવિધ સામગ્રી બનાવીને ઠાકોરજીને ધરાવી હતી. દર્શન અને આરતી બાદ વૈષ્ણવોને પ્રસાદ લેવરાવવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત દિવાળીના દિવસે હાટડીના દર્શન તેમજ ભાઈબીજના દિવસે યમુના પાનનો પણ વૈષ્ણવએ લાભ લીધો હતો. હવેલીના બિલ્ડીંગને દિવાળી નૂતન વર્ષ નિમિત્તે અધ્યતન લાઈટ ડેકોરેશન કરવામાં આવ્યું હતું તેમ હવેલીના પ્રમુખ કિરીટભાઈ પટેલની યાદી જણાવે છે. (૩.૪)
(12:24 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
