નવી દિલ્હી : વિશ્વભરમાં અંદાજે ૨ અબજ લોકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ઈમેલ પ્રોવાઇડર Gmail (અને Outlook, Yahoo સહિત અન્ય) વપરાશકર્તાઓ માટે સાયબર સુરક્ષાને લઈને એક મોટી અને તાત્કાલિક ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. એક વિશાળ ડેટા ભંગમાં ૧૮૩ મિલિયનથી વધુ અનન્ય ઇમેઇલ સરનામાં અને તેના સંબંધિત પાસવર્ડ્સ ચોરાયા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
ઓસ્ટ્રેલિયન સાયબર નિષ્ણાત ટ્રોય હંટે (Troy Hunt), જેમણે આ ઘટનાનો ખુલાસો કર્યો છે, તેમણે આ ચોરી કરાયેલા ડેટાને ૩.૫ ટેરાબાઇટનો 'વિશાળ કોર્પસ' ગણાવ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ કોઈ એકલ ભંગ નથી, પરંતુ 'સ્ટીલર લોગ્સ' (Stealer Logs) નો સંગ્રહ છે. આ ડેટા માલવેર (દૂષિત સોફ્ટવેર) દ્વારા જનરેટ અને સંકલિત કરાયેલ ફાઇલોની શ્રેણી છે, જે યુઝર્સ દ્વારા વેબસાઇટ્સ પર દાખલ કરાયેલા ઓળખપત્રોને ચોરી લે છે.
જોખમમાં છો કે નહીં? આ રીતે કરો તાત્કાલિક તપાસ
જો તમે આ તાજેતરની ઘટનામાં ફસાયેલા ૧૮૩ મિલિયન લોકોમાંના એક છો, તો તમારે નીચેના પગલાં તાત્કાલિક લેવા જોઈએ:
 * પગલું ૧: 'Have I Been Pwned' વેબસાઇટની મુલાકાત લો.
 * પગલું ૨: સર્ચ બારમાં તમારું ઇમેઇલ સરનામું દાખલ કરો.
 * પગલું ૩: 'ચેક' બટન પર ટેપ કરો.
 * પરિણામ: સાઇટ તમને તમારા ઇમેઇલ સરનામાંને અસર કરતી ડેટા ભંગની સૂચિ બતાવશે.
જો તમારું એકાઉન્ટ જોખમમાં હોય તો શું કરવું?
જો તમારું ઇમેઇલ સરનામું પોપ અપ થાય, તો સુરક્ષિત થવા માટે નીચેની કાર્યવાહી તાત્કાલિક કરો:
 * તાત્કાલિક પાસવર્ડ બદલો: તમારા ઇમેઇલ એકાઉન્ટનો પાસવર્ડ તરત જ બદલી નાખો.
 * તમામ પ્લેટફોર્મ પર ફેરફાર: જો તમે અન્ય વેબસાઇટ્સ (જેમ કે Amazon, Netflix) પર પણ એ જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કર્યો હોય, તો તે તમામ પ્લેટફોર્મ પર પણ પાસવર્ડ બદલો.
 * 2FA સક્ષમ કરો: શક્ય હોય ત્યાં ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (2FA) સક્ષમ કરો, જે લોગિન માટે તમારા સ્માર્ટફોન પર કોડ મોકલી સુરક્ષાનું વધારાનું સ્તર પૂરું પાડે છે.
ગૂગલનો જવાબ અને સુરક્ષાની ટિપ્સ
ગૂગલના પ્રવક્તાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે આ કોઈ નવો, Gmail-વિશિષ્ટ હુમલો નથી, પરંતુ 'ઇન્ફોસ્ટીલર' માલવેર પ્રવૃત્તિ ને આવરી લે છે. ગૂગલ આવી ઓળખપત્ર ચોરીનો સામનો કરતી વખતે પાસવર્ડ રીસેટ કરીને વપરાશકર્તાઓને સુરક્ષિત કરે છે. કંપનીએ યુઝર્સને ૨-પગલાની ચકાસણી ચાલુ કરવા અને પાસકી (Passkey) અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા છે.
સલામતી માટેની મુખ્ય ટિપ્સ:
 * અનન્ય પાસવર્ડ: દરેક સેવા માટે અલગ-અલગ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરો.
 * પાસવર્ડ મેનેજર: જટિલ પાસવર્ડ્સ યાદ રાખવા માટે પાસવર્ડ મેનેજરનો ઉપયોગ કરો.
 * મલ્ટી-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (MFA/2FA): જ્યાં ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં હંમેશા આ સુરક્ષા સ્તર સક્ષમ કરો.
 * મજબૂત પાસવર્ડ: તમારો પાસવર્ડ ઓછામાં ઓછો ૧૬ અક્ષર લાંબો રાખો, જેમાં મોટા-નાના અક્ષરો, સંખ્યાઓ અને પ્રતીકોનું મિશ્રણ હોય.