<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 30th October 2025

પગાર રૂ.૫૦,૦૦૦ થી વધીને રૂ.૧,૦૦,૦૦૦ થશેઃ ૩૦,૦૦૦ રૂપિયાનું પેન્‍શન વધીને ૬૦,૦૦૦ થશે

૮મા પગાર પંચની સંપૂર્ણ ગણતરી સમજો : ૧૦ મિલિયનથી વધુ કેન્‍દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્‍શનરોને ફાયદો થશે : એકંદર પગાર વધારો ૨૦-૨૫% હોઈ શકે છે

નવી દિલ્‍હી, તા.૩૦: કેન્‍દ્ર સરકારે ૮મા પગાર પંચ માટે સંદર્ભની શરતોને મંજૂરી આપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્‍યાયાધીશ જસ્‍ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈને આ કમિશનના અધ્‍યક્ષ તરીકે નિયુક્‍ત કરવામાં આવ્‍યા છે. કમિશન ૧૮ મહિનાની અંદર પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરશે. આ અહેવાલ પછી સમીક્ષા અને મંજૂરી માટે કેન્‍દ્રીય મંત્રીમંડળ પાસે જશે. જ્‍યારે મંત્રીમંડળ પગાર પંચની ભલામણોને મંજૂરી આપે છે, ત્‍યારે તે ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટરને પણ મંજૂરી આપે છે. ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર એ કેન્‍દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્‍શનરોના પગાર અને પેન્‍શન વધારવા માટે વપરાતો ગુણક છે. આનાથી ૧૦ મિલિયનથી વધુ કેન્‍દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્‍શનરોને ફાયદો થશે.

૭મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર ૨.૫૭ હતો. ૮મા પગાર પંચ માટે ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર નક્કી કરવામાં થોડો સમય લાગશે. પરંતુ આ ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર પગાર અને પેન્‍શન કેવી રીતે નક્કી કરે છે? તે કેવી રીતે નક્કી થાય છેરૂ. શું મોંઘવારી ભથ્‍થું (DA) આમાં ભૂમિકા ભજવે છે. જો ૮મા પગાર પંચ માટે ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર ૨.૦ પર સેટ કરવામાં આવે, તો પગાર અને પેન્‍શનમાં કેટલો વધારો થશેરૂ. ચાલો આને સરળ શબ્‍દોમાં સમજીએ.

પગાર અને અન્‍ય ભથ્‍થાં પર અસરઃ ઓલ ઇન્‍ડિયા NPS એમ્‍પ્‍લોયીઝ ફેડરેશનના રાષ્‍ટ્રીય પ્રમુખ મનજીત સિંહ પટેલ સમજાવે છે કે નવા પગાર પંચ હેઠળ મૂળભૂત પગાર અગાઉના પગાર પંચ મુજબ કર્મચારીના મૂળ પગારને નવા ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર દ્વારા ગુણાકાર કરીને નક્કી કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્‍યક્‍તિ રૂ.૩૫,૦૦૦ નો મૂળ પગાર મેળવી રહ્યો છે અને નવો ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર ૨.૧૧ છે, તો તેનો નવો મૂળ પગાર રૂ.૭૩,૮૫૦ થશે.

નેક્‍સડિગમના ડિરેક્‍ટર (પેરોલ સર્વિસીસ) રામચંદ્રન કળષ્‍ણમૂર્તિ કહે છે કે HRA જેવા ભથ્‍થા, જે મૂળ પગારના ટકાવારી તરીકે નક્કી થાય છે, નવા મૂળ પગાર નક્કી થયા પછી આપમેળે વધશે. જો કે, પરિવહન ભથ્‍થા જેવા નિરૂિ.ત ભથ્‍થાઓ સામાન્‍ય રીતે અલગથી ગણવામાં આવે છે અને ૮મા પગાર પંચની ભલામણો લાગુ થયાના થોડા મહિનાઓમાં પણ વધી શકે છે.

મોંઘવારી ભથ્‍થાની ભૂમિકા

કર્મચારીનો મોંઘવારી ભથ્‍થો (DA) ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટરને સીધો નક્કી કરતો નથી. જો કે, જ્‍યારે પગાર પંચ ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર નક્કી કરે છે, ત્‍યારે મૂળ પગારના આધારે ગણતરી કરાયેલ DAનો દર પણ એક મહત્‍વપૂર્ણ પરિબળ બની જાય છે. પટેલ સમજાવે છે કે વર્તમાન DA ૫૮% છે, અને જો ૮મા પગાર પંચની ભલામણો લાગુ થાય ત્‍યાં સુધીમાં તેમાં ૧૨% વધારો કરવામાં આવે છે, તો DA ૭૦% સુધી પહોંચી જશે.

સરકાર વળદ્ધિ પરિબળની પણ ગણતરી કરે છે, જે ગઈ વખતે ૨૪% હતો. ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટરની ગણતરી કરતી વખતે, પગાર પંચ કુટુંબના એકમોને પણ ધ્‍યાનમાં લે છે, જે ગઈ વખતે ૩ હતા અને આ વખતે ૪ હોઈ શકે છે. જો કમિશન ૪ ફેમિલી યુનિટને ધ્‍યાનમાં લે, તો વધારાના ૧૩્રુ વધારાની અપેક્ષા રાખી શકાય છે. તેથી, ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર આ પરિબળોનું મિશ્રણ છે.

પગાર કેટલો વધશે? :  પટેલ સમજાવે છે કે ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર મૂળભૂત પગાર અને HRA ને અસર કરે છે. જોકે, નવા પગાર પંચમાં DA પણ શૂન્‍ય કરવામાં આવ્‍યો છે. તેથી, એકંદર પગાર વધારો ૨૦-૨૫% હોઈ શકે છે. કળષ્‍ણમૂર્તિ સમજાવે છે કે ૭મા પગાર પંચમાં, બધા સ્‍તરો પર ૨.૫૭ નો એકસમાન ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર લાગુ કરવામાં આવ્‍યો હતો. સરકાર સરળતા માટે આ જ અભિગમ ચાલુ રાખી શકે છે. જો કે, પગારની અસમાનતા ઘટાડવા માટે નીચલા પગાર બેન્‍ડ માટે થોડો વધારે ગુણક ધ્‍યાનમાં લઈ શકાય છે.

પટેલ કહે છે કે ઉચ્‍ચ પગાર સ્‍તરના કર્મચારીઓને નીચલા સ્‍તરના કર્મચારીઓ કરતાં પ્રમોશનની વધુ તકો હોય છે. તેથી, પગાર પંચ નીચલા સ્‍તરના કર્મચારીઓ માટે ઉચ્‍ચ ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર અને ઉચ્‍ચ સ્‍તરના કર્મચારીઓ માટે નીચા ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટરનો ઉપયોગ કરી શકે છે. તે પગાર મેટ્રિક્‍સ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે કેટલાક પગાર સ્‍તરોને પણ મર્જ કરી શકે છે. હાલમાં, કેન્‍દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે ૧૮ પગાર સ્‍તર છે.

શું પગાર બમણો થશે? : કળષ્‍ણમૂર્તિ સમજાવે છે કે જો કોઈ કર્મચારી ૭મા પગાર પંચ હેઠળ રૂ.૫૦,૦૦૦ નો મૂળ પગાર મેળવે છે અને ૮મા પગાર પંચ ૨.૦ ના ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટરની ભલામણ કરે છે, તો નવો મૂળભૂત પગાર સીધો બમણો થશે. આ રૂ.૫૦,૦૦૦ × ૨.૦ = રૂ.૧૦૦,૦૦૦ હશે. સુધારેલા પગાર મેટ્રિક્‍સ પછી કર્મચારીને નજીકના ઉચ્‍ચ સેલમાં મૂકશે.

 પરિવહન ભથ્‍થા જેવા ભથ્‍થાઓની ગણતરી પછીથી આ નવા મૂળભૂત પગારના આધારે કરવામાં આવશે. કૃષ્ણમૂર્તિ કહે છે કે કેન્‍દ્ર સરકારના પેન્‍શનરોને સામાન્‍ય રીતે સમાન ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટરના આધારે અનુરૂપ સુધારાઓ મળે છે. તેથી, જો ફિટમેન્‍ટ ફેક્‍ટર ૨.૦ હોય, તો ૩૦,૦૦૦ રૂપિયાનું પેન્‍શન મેળવતા પેન્‍શનરનું મૂળ પેન્‍શન વધીને લગભગ ૬૦,૦૦૦ રૂપિયા થશે.

(3:24 PM IST)