નવી દિલ્હી : સૂર્યપ્રકાશથી દૂર અને એર કન્ડીશનીંગની દુનિયાએ આપણને "સૂર્ય-ઉણપ" બનાવી દીધા છે. નવા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે દેશમાં દરેક બીજા વ્યક્તિમાં વિટામિન ડીની ગંભીર ઉણપ છે. વિડંબના એ છે કે તેઓ તેનો ખ્યાલ પણ નથી રાખતા. આ ઉણપ માત્ર હાડકાંને નબળા પાડે છે, પરંતુ મૂડ સ્વિંગ, થાક, હોર્મોનલ અસંતુલન અને ડિપ્રેશન પણ ઉત્તેજિત કરી શકે છે.

ભારતમાં સૂર્ય છે, પરંતુ તેના કિરણો શરીર સુધી પહોંચી રહ્યા નથી. દેશભરમાં પરીક્ષણ કરાયેલા લગભગ ૪૬% લોકોમાં વિટામિન ડીની ઉણપ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. મેટ્રોપોલિસ હેલ્થકેર લિમિટેડ દ્વારા કરવામાં આવેલા એક મોટા રાષ્ટ્રીય અભ્યાસમાં આ વાત બહાર આવી છે. તેમાં ૨૦૧૯ થી જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ સુધીના ૨૨ લાખથી વધુ પરીક્ષણોનો ડેટા શામેલ છે.

રિપોર્ટ મુજબ, દેશભરમાં ૪૬.૫% લોકોમાં વિટામિન ડીની ઉણપ હતી, અને ૨૬% લોકોમાં અપૂરતું (ઓછું પણ ઉણપ નહીં) સ્તર જોવા મળ્યું. આનો અર્થ એ થયો કે દેશમાં બેમાંથી એક વ્યક્તિમાં આ આવશ્યક વિટામિનની ઉણપ છે. સારા સમાચાર એ છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં થોડો સુધારો થયો છે. જ્યારે ૨૦૧૯માં આ ઉણપ ૫૧% હતી, તે ૨૦૨૪માં ઘટીને ૪૩% થઈ ગઈ.

અભ્યાસમાં દક્ષિણ ભારતમાં સૌથી ખરાબ સ્થિતિ જોવા મળી. 51.6% લોકો ઉણપથી પીડાતા જોવા મળ્યા, ખાસ કરીને કેરળ, પુડુચેરી અને તમિલનાડુમાં, જેમાં અડધાથી વધુ લોકો પ્રભાવિત થયા. મધ્ય ભારતમાં ઉણપનો દર 48.1%, ઉત્તર ભારતમાં 44.9% અને પશ્ચિમ ભારતમાં (મહારાષ્ટ્ર સહિત) 42.9% હતો.

ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં સૌથી સારી સ્થિતિ હતી, જેમાં ફક્ત 36.9% લોકો ઉણપથી પીડાતા જોવા મળ્યા. નિષ્ણાતો માને છે કે વિવિધ ખાવાની આદતો અને વધુ બહારની જીવનશૈલી આ પાછળના મુખ્ય કારણો છે.

અહેવાલમાં બહાર આવ્યું છે કે 13-18 વર્ષની વયના કિશોરોમાં વિટામિન ડીની ઉણપ સૌથી વધુ (66.9%) છે. દેશના બે તૃતીયાંશ કિશોરો આ ઉણપથી પીડાય છે. ડૉક્ટરો કહે છે કે આ એક વધતી જતી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા છે જે ભવિષ્યમાં હાડકા અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને ગંભીર અસર કરી શકે છે. સ્ત્રીઓમાં ઉણપ 46.9% અને પુરુષોમાં 45.8% જોવા મળી, જે દર્શાવે છે કે સ્ત્રીઓ માટે આરોગ્ય તપાસની પહોંચમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે.

નિષ્ણાતોના મતે, આનું મુખ્ય કારણ શહેરી જીવનશૈલી છે. લાંબા સમય સુધી ઘરની અંદર રહેવું, તડકામાં ઓછો સમય વિતાવવો, અસંતુલિત આહાર અને કામનો તણાવ આ ઉણપમાં ફાળો આપી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે વિટામિન ડીનો સ્ત્રોત ફક્ત સૂર્યપ્રકાશ નથી, પરંતુ તે સંતુલિત આહાર અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી સાથે પણ જોડાયેલો છે.

નિષ્ણાતો કહે છે કે આરોગ્ય તપાસ મહત્વપૂર્ણ છે.

મેટ્રોપોલિસ હેલ્થકેર લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સુરેન્દ્રન ચેમેન્કોટિલે જણાવ્યું હતું કે વિટામિન ડીની ઉણપ ભારતમાં સૌથી વધુ અવગણવામાં આવતી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓમાંની એક છે. તે ધીમે ધીમે અસર કરે છે, પરંતુ તેની અસરો લાંબા સમય સુધી ચાલે છે. હાડકાની નબળાઈ, રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં ઘટાડો અને થાક એ બધી સામાન્ય સમસ્યાઓ છે જે વિટામિન ડીની ઉણપને કારણે થાય છે.

મેટ્રોપોલિસના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક અને નવીનતા અધિકારી ડૉ. કીર્તિ ચઢ્ઢાએ જણાવ્યું હતું કે વિટામિન ડી શરીર માટે જરૂરી છે. જોકે, લોકો ઘણીવાર થાક, નબળાઈ અથવા વારંવાર બીમારી જેવા લક્ષણો દેખાય ત્યાં સુધી તેને ગંભીરતાથી લેતા નથી. જો કોઈ વ્યક્તિમાં કેલ્શિયમની ઉણપ જોવા મળે, તો તેણે પોતાના કેલ્શિયમ અને પેરાથાઇરોઇડ હોર્મોનનું સ્તર પણ તપાસવું જોઈએ.