નૈનીતાલ : ઉત્તરાખંડના પહાડી વિસ્તારોમાં લાંબા સમયથી થતી સફરજનની ખેતીનું સ્થાન હવે વિદેશી ફળ કીવી ઝડપથી લઈ રહ્યું છે. રામગઢ, મુક્તેશ્વર, બાગેશ્વર અને પિથોરાગઢ જેવા ફળ પટ્ટાઓમાં કીવી ખેડૂતો માટે આવકનો નવો સ્ત્રોત બની ગયું છે. એક હેક્ટરમાં કીવીની ખેતી કરતો ખેડૂત વાર્ષિક ₹20 થી ₹25 લાખ સુધીની કમાણી કરી રહ્યો છે.

કીવી કેમ બની રહ્યું છે 'ગેમ ચેન્જર'?: સફરજનની સરખામણીએ કીવીની ખેતી ઉત્તરાખંડના ખેડૂતો માટે વધુ સારો વિકલ્પ સાબિત થઈ રહી છે:

પ્રાણીઓથી રક્ષણ: કીવી ફળમાં બારીક વાળ હોવાથી, તેને વાંદરા કે અન્ય જંગલી પ્રાણીઓ દ્વારા નુકસાન થતું નથી, જે ખેડૂતો માટે સુરક્ષાની ભાવના આપે છે.

ઓછું જોખમ: કીવીની ખેતી ઓછી જોખમી છે અને તેને ઓછા ખાતર તથા જંતુનાશકોની જરૂર પડે છે.

આદર્શ આબોહવા: પહાડોની ઠંડી આબોહવા (જ્યાં તાપમાન શૂન્યથી નીચે જાય અને 30 દિવસથી વધુ હિમવર્ષા થાય) કીવીના વાવેતર માટે આદર્શ છે.

હાલમાં ઉત્તરાખંડમાં 682.66 હેક્ટરમાં કીવીની ખેતી થાય છે. સરકારનું લક્ષ્ય 2030 સુધીમાં આ વિસ્તારને 3,500 હેક્ટર સુધી વિસ્તારવાનું છે.

નવી કીવી બાગાયત નીતિ-2025: 70% સબસિડી: રાજ્ય સરકારે ખેડૂતોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે કીવી બાગાયત નીતિ-2025 (2031 સુધી અસરકારક) લાગુ કરી છે.
સબસિડી: ખેડૂતોને નવા રોપાઓ અને માળખાગત સુવિધાઓ સ્થાપિત કરવા માટે 70% સુધીની સબસિડી આપવામાં આવશે.
ખર્ચ સહાય: પ્રતિ એકર ₹12 લાખના કુલ ખર્ચના 70% સુધીનું ભંડોળ સરકાર પૂરું પાડશે.
પાત્રતા: વ્યક્તિગત ખેડૂતો 0.04 થી 1 હેક્ટર અને સહકારી જૂથો 5 હેક્ટર સુધીની ખેતી માટે સબસિડી મેળવી શકે છે.

પોષણ અને આરોગ્યનું વરદાન: કીવીનું નિયમિત સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે. તે વિટામિન બી અને સી, ફોસ્ફરસ, પોટેશિયમ અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર છે. તે એન્ટીઑકિસડન્ટોથી સમૃદ્ધ હોવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે, પ્લેટલેટ કાઉન્ટ વધારવામાં મદદ કરે છે અને ઊંઘ સુધારે છે.