ન્યૂયોર્ક : જો તમે સોફા પર બેસીને કલાકો સુધી સ્ક્રીન સામે જોતા રહો છો, તો આગામી ૨૫ વર્ષમાં તમારો દેખાવ કેવો હશે? સ્ટેપ-ટ્રેકિંગ એપ WeWard ના નિષ્ણાતોએ આ અંગે એક ડિજિટલ મોડેલ તૈયાર કર્યું છે, જે ખરેખર ભયજનક છે. તબીબી ડેટા અને ChatGPT નો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવેલા આ મોડેલનું નામ 'સેમ' (Sam) રાખવામાં આવ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે આળસુ જીવનશૈલીને કારણે લોકો ખરાબ મુદ્રા (Poor Posture), અકાળે વૃદ્ધત્વ (Premature Aging) અને અન્ય બેઠાડુ-સંબંધિત લક્ષણોથી પીડાશે.
WeWard એ CDC અને WHO (વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન) ના ડેટાનો ઉપયોગ કરીને 'સેમ'ની રચના કરી છે, જે તબીબી રીતે સાબિત કરે છે કે નિષ્ક્રિયતા આપણા શારીરિક દેખાવ અને એકંદર સ્વાસ્થ્યને કેવી રીતે અસર કરી શકે છે.
વૈશ્વિક નિષ્ક્રિયતાની મહામારી
WeWard ચેતવણી આપે છે કે આપણે વૈશ્વિક નિષ્ક્રિયતાની મહામારી વચ્ચે છીએ. WHO ના મતે, ૮૦% કિશોરો શારીરિક પ્રવૃત્તિના જરૂરી સ્તરને પૂર્ણ કરતા નથી. સંસ્થા જણાવે છે કે, આજના સમયમાં ફૂડ ઓર્ડર કરવા, ઓનલાઈન મીટિંગ્સ લેવા અને મિત્રો સાથે જોડાવા જેવા સરળ કાર્યો પણ સોફા પરથી થઈ શકે છે, જેના કારણે આપણે સ્ક્રીનની પાછળ બેસીને અસામાન્ય સમય પસાર કરીએ છીએ.
નિષ્ક્રિય જીવનશૈલીને કારણે સ્ટ્રોક, હૃદય રોગ, ડાયાબિટીસ, કેન્સર અને ડિમેન્શિયા જેવા ગંભીર રોગોનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
સોફા ગોબ્લિન 'સેમ'ના ભયાનક લક્ષણો
AI મોડેલ 'સેમ'ના ડરામણા દેખાવમાં બેઠાડુ જીવનશૈલીના અનેક લક્ષણો જોવા મળે છે:
 * વજન વધારો અને પેટની ચરબી: સોફા પર બેસી રહેવાથી ઊર્જાનો ઉપયોગ થતો નથી, જેના કારણે તે ચરબીમાં રૂપાંતરિત થાય છે અને કમરના ભાગે જમા થાય છે, જે હૃદય રોગ અને ડાયાબિટીસનું જોખમ વધારે છે.
 * ટેક નેક અને ખરાબ મુદ્રા: લાંબા સમય સુધી બેસવાથી અથવા સ્ક્રીન સામે ઝૂકીને બેસવાથી માથું આગળ તરફ નમેલું રહે છે અને પીઠનો ઉપરનો ભાગ વળાંકવાળો થઈ જાય છે, જેને "ટેક નેક" કહેવામાં આવે છે. આનાથી ક્રોનિક ખભા અને ગરદનના દુખાવા થઈ શકે છે.
 * ત્વચા અને આંખને નુકસાન: સ્ક્રીનમાંથી નીકળતો બ્લુ-લાઇટ એક્સપોઝર ત્વચા પર અકાળે વૃદ્ધત્વ અને હાઇપરપીગમેન્ટેશન ના સંકેતો લાવી શકે છે. વધુ પડતો સ્ક્રીન ટાઇમ આંખોના પલકારાની સંખ્યા ઘટાડે છે અને તેના કારણે સૂકાપણું, અસ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ અને માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે.
 * પગમાં સોજો અને લોહીના ગઠ્ઠા: લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી રક્ત પરિભ્રમણ ધીમું પડી જાય છે, જેના કારણે પ્રવાહી પગની ઘૂંટીઓ અને પગમાં જમા થાય છે, જે સોજો, કાયમની અતિશય ફૂલેલી નસો (Varicose Veins) અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં લોહીના ગઠ્ઠા (Blood Clots) નું જોખમ વધારે છે.
નિષ્ણાતો રિમોટ વર્કર્સને દર ૨૦ મિનિટે ૨૦ ફૂટ દૂરની વસ્તુ તરફ ૨૦ સેકન્ડ માટે જોવાનો ૨૦-૨૦-૨૦ નિયમ અપનાવવાની ભલામણ કરે છે.
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે આ લક્ષણો તો માત્ર શરૂઆત છે, અન્ય ગૂંચવણોમાં સાંધામાં જકડાઈ જવું, આર્થરાઈટિસ, વાળ ખરવા અને આંખોની આસપાસ બેગ્સ પડવા જેવી સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે. WeWard લોકોને તેમની તસવીર પણ ChatGPT માં અપલોડ કરીને પોતાનો "ભવિષ્યનો ડરામણો દેખાવ" જોવા માટે આમંત્રણ આપે છે, જેથી લોકો શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવા પ્રેરિત થાય.