જાતિગત વસ્તી ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો આજથી શરૂ
જેમાં લોકો પોતાની માહિતી જાતે ભરી શકશે : કોવિડ-૧૯ રોગચાળાને કારણે મુલતવી રાખવામાં આવેલી ૨૦૨૧ની વસ્તી ગણતરી હવે ૨૦૨૭ની વસ્તી ગણતરી તરીકે હાથ ધરવામાં આવશે, જેની અંતિમ ગણતરી ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી ૨૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૭ ની વચ્ચે પૂર્ણ થશે
નવી દિલ્હી તા.૧: ભારતની પ્રથમ ડિજિટલ અને જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી તરફના એક મોટા પગલામાં, ૨૦૨૭ની વસ્તી ગણતરીના પ્રથમ તબક્કા માટે પ્રી-ટેસ્ટ આજથી શરૂ થવાનું છે. ગણતરીકારો તેમના સંબંધિત વિસ્તારોમાં અગ્રણી નાગરિકોના ઘરની મુલાકાત લેશે અને તેમને ઓનલાઈન પોર્ટલ દ્વારા તેમની વિગતો ભરવામાં મદદ કરશે. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારી કહે છે કે સ્વ-ગણતરી મોડ્યુલની અસરકારકતા ચકાસવા માટે આ કવાયત હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ દેશની પ્રથમ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી હશે અને સ્વતંત્ર ભારતમાં પ્રથમ વખત જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીનો પણ સમાવેશ થશે.
ધ હિન્દુએ અધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે સ્વ-ગણતરી પોર્ટલ અને મોબાઇલ એપ્લિકેશનનું પરીક્ષણ ૧ થી ૧૦ નવેમ્બર અને ૧૦ થી ૩૦ નવેમ્બર દરમિયાન મર્યાદિત વિસ્તારોમાં કરવામાં આવશે. સરળ ઉપયોગિતા પરીક્ષણ સુનિﾍતિ કરવા માટે લિક જાહેરમાં શેર કરવામાં આવશે નહીં. આ તબક્કામાં ઘરો સંબંધિત આશરે ૩૦ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે, જેમાં મકાન નંબર, પ્રાથમિક છત અને ફલોર સામગ્રી, ઘરના વડાનું નામ અને લિગ, ઘરમાં રહેતા લોકોની સંખ્યા, પીવાના પાણીનો પ્રાથમિકસ્ત્રોત, વીજળી, શૌચાલયની ઉપલબ્ધતા, રસોઈ બળતણ, ટીવી, કમ્પ્યુટર, મોબાઇલ ફોન, વાહન વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને સેન્સસ કમિશનરે ૧૬ ઓક્ટોબરના રોજ એક સૂચના જારી કરીને જણાવ્યું હતું કે હાઉસ લિસ્ટિંગ અને હાઉસિગ સેન્સસ (HLO) માટે આ પૂર્વ-પરીક્ષણ ૧૦ થી ૩૦ નવેમ્બર દરમિયાન તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પસંદગીના વિસ્તારોમાં હાથ ધરવામાં આવશે, જ્યારે સ્વ-ગણતરી ૧ થી ૭ નવેમ્બર દરમિયાન ઉપલબ્ધ રહેશે.
અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, ગણતરીકારો પહેલા પસંદ કરેલા નાગરિકો સાથે પોર્ટલ સરનામું શેર કરશે જેથી તેઓ પ્રશ્નાવલી ઓનલાઈન ભરી શકે. ત્યારબાદ તેઓ ૧૦ થી ૩૦ નવેમ્બર દરમિયાન તે જ ઘરોની ફરી મુલાકાત લેશે અને મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા બાકીના ઘરો માટે માહિતી એકત્રિત કરશે. બંને મોડ્યુલ સેન્સસ મેનેજમેન્ટ અને મોનિટરિગ સિસ્ટમ સાથે સંકલિત છે.
કોવિડ-૧૯ મહામારીને કારણે મુલતવી રાખવામાં આવેલી વસ્તી ગણતરી ૨૦૨૧ હવે વસ્તી ગણતરી ૨૦૨૭ તરીકે હાથ ધરવામાં આવશે, જેની અંતિમ ગણતરી ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ અને ૨૮ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૭ વચ્ચે પૂર્ણ થશે.
પાછલી વસ્તી ગણતરી પ્રક્રિયા દરમિયાન રાષ્ટ્રીય વસ્તી નોંધણી (NPR) પણ અપડેટ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ સરકારે લોકસભામાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ વખતે NPR અપડેટ કરવામાં આવશે નહીં. NPR ડેટા છેલ્લે ૨૦૧૫-૧૬માં સુધારવામાં આવ્યો હતો.
સૂત્રો અનુસાર, જાતિ આધારિત પ્રશ્નો માટેનું માળખું હજુ સુધી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નથી, તેથી હાલમાં ફક્ત HLO તબક્કાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. પ્રસ્તાવિત વસ્તી ગણતરી ૨૦૨૧ માટે, ૨૦૧૯માં પણ આવી જ એક કસોટી હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેમાં ૭૬ જિલ્લાઓમાં ૨૬ લાખ લોકોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.
(10:34 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
