નવી દિલ્હી. દર વર્ષે માર્ગ અકસ્માતો અને તેમાં મૃત્યુની સંખ્યા વધી રહી છે. સમીક્ષા કરવામાં આવે ત્યારે, ઘણીવાર ઝડપી વાહનો પર દોષ મૂકવામાં આવે છે. માર્ગ અકસ્માતો ઘટાડવા માટે, કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયે ઈ-એન્ફોર્સમેન્ટ માટે વિગતવાર SOP તૈયાર કર્યા છે. તમામ રાજ્યોમાં ટ્રાફિક કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપિત કરવામાં આવશે, જે ડેટા સંગ્રહ અને વિશ્લેષણ માટે કેન્દ્રો તરીકે સેવા આપશે. મંત્રાલયે રેડ સ્પોટ્સને પણ વર્ગીકૃત કર્યા છે અને 2030 સુધીમાં માર્ગ અકસ્માતોમાં 50% ઘટાડો કરવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે.

નિયમોનું યોગ્ય રીતે પાલન ન કરવા બદલ ઘણીવાર ડ્રાઇવરો પર દોષ મૂકવામાં આવે છે. આ પ્રશ્ન ઉભો કરે છે: શું અમલીકરણમાં ઢીલ માટે સરકાર જવાબદાર નથી? કડક અમલીકરણનો અભાવ કેમ છે? કદાચ આ પ્રશ્નોના જવાબો મેળવવા માટે, કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલયે હવે ઇલેક્ટ્રોનિક અમલીકરણ અથવા ઇ-એન્ફોર્સમેન્ટ માટે વિગતવાર SOP તૈયાર કર્યો છે.

ઈ-એન્ફોર્સમેન્ટના સતત અને સંપૂર્ણ દેખરેખ માટે, બધા રાજ્યોને જિલ્લા અથવા શહેર સ્તરે અલગ ટ્રાફિક કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપિત કરવા કહેવામાં આવ્યું છે. બ્લેક સ્પોટ ઉપરાંત, રેડ સ્પોટ માટે શ્રેણીઓ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયે ઈ-એન્ફોર્સમેન્ટ SOP ના રૂપમાં વિગતવાર માર્ગદર્શિકા ઘડી છે, જેના આધારે રાજ્યો માર્ગ સલામતીના પગલાં સુધારી શકે છે.

માર્ગ અકસ્માતોમાં 50 ટકા ઘટાડો કરવાનો ધ્યેય
મંત્રાલય 2030 સુધીમાં માર્ગ અકસ્માતોમાં 50 ટકા ઘટાડો કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. આ માટે, એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ટ્રાફિક કંટ્રોલ રૂમ કેન્દ્રિય સુવિધાઓ હશે જે માહિતી, ડેટા સંગ્રહ, વિશ્લેષણ અને નિયંત્રણ માટે કેન્દ્ર તરીકે સેવા આપશે. આ રૂમ ટ્રાફિક અને સંબંધિત ડેટા એકત્રિત કરવા અને વિશ્લેષણ કરવા માટે AI નો પણ ઉપયોગ કરશે. કેન્દ્રએ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને રાજ્ય, જિલ્લા અથવા શહેર સ્તરે ટ્રાફિક કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.

બધા ઇલેક્ટ્રોનિક સર્વેલન્સ સાધનો ટ્રાફિક કંટ્રોલ રૂમ સાથે જોડાયેલા હોવા જોઈએ. કંટ્રોલ રૂમમાં કેમેરા, ઈ-ચલણ પ્લેટફોર્મ અને ઈ-ચલણ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાયેલ એક સંકલિત ઓટોમેટેડ ઉલ્લંઘન પ્રક્રિયા સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલા રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ ડેશબોર્ડ હોવા જોઈએ.

ઈ-એન્ફોર્સમેન્ટ માટે રેડ સ્પોટ્સની શ્રેણીઓ: ઉચ્ચ-જોખમ કોરિડોર
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો, એક્સપ્રેસવે અને રાજ્ય ધોરીમાર્ગો પર ઓછામાં ઓછા 1,000 મીટર લાંબા રસ્તાનો એક પટ જ્યાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ અકસ્માતો થયા છે.

શહેરી રસ્તાઓ પર ઓછામાં ઓછા 100 મીટર લાંબા રસ્તાનો એક પટ જ્યાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા બે અકસ્માતો થયા છે.

મુખ્ય જિલ્લા રસ્તાઓ અને અન્ય જિલ્લા રસ્તાઓ (બિન-શહેરી વિસ્તારોમાં) પર ઓછામાં ઓછા 500 મીટર લાંબા રસ્તાનો એક પટ જ્યાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા બે અકસ્માતો થયા છે.

જિલ્લા માર્ગ સલામતી સમિતિ દ્વારા ઉચ્ચ-જોખમ કોરિડોર તરીકે નિયુક્ત કરાયેલ કોઈપણ અન્ય કોરિડોર. ઉચ્ચ-ઘનતાવાળા કોરિડોર—ઉચ્ચ-ઘનતાવાળા કોરિડોર—છેલ્લા વિસ્તારો જેમ કે આંતરછેદો અથવા જંકશન જ્યાં બહુવિધ ટ્રાફિક પ્રવાહ ભેગા થાય છે, જેમ કે બસ સ્ટોપ, 250 મીટરથી ઓછા ત્રિજ્યાવાળા તીક્ષ્ણ વળાંકો, વળાંકો, ઢાળવાળા ઢોળાવ અથવા ઢોળાવ, વગેરે.

વારંવાર રાહદારીઓની અવરજવર, સાયકલ સવારો અને ટુ-વ્હીલરનો ટ્રાફિક વધુ હોય તેવી જગ્યાઓ, અને કડક અમલીકરણની જરૂર હોય છે.

રસ્તાનો એક એવો વિસ્તાર અથવા ભાગ જ્યાં વારંવાર ટ્રાફિક ઉલ્લંઘન થાય છે, જેમ કે ઝડપ, લાલ લાઇટ જમ્પિંગ, લેનનું ઉલ્લંઘન, રાહદારીઓ ક્રોસિંગ, અનધિકૃત પાર્કિંગ, વગેરે. જ્યાં ધ્યેય મૃત્યુ ઘટાડવા માટે વાહનની ગતિ ઘટાડવાનો છે.

આ લાલ સ્થળો પણ હશે:
રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો, રાજ્ય ધોરીમાર્ગો અને શહેરી રસ્તાઓ પર રાઉન્ડઅબાઉટ સહિત મહત્વપૂર્ણ જંકશન.

કોઈપણ પ્રકારનું જંકશન અથવા આંતરછેદ જે નીચેની શરતોને પૂર્ણ કરે છે અને છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું એક અકસ્માત થયો છે:
જંકશનને જોડતા ઓછામાં ઓછા એક 4-લેન અથવા વધુ રસ્તાવાળા સિગ્નલાઇઝ્ડ જંકશન.

નોન-સિગ્નલાઇઝ્ડ જંકશન, રાઉન્ડઅબાઉટ સહિત ઓછામાં ઓછા એક 2-લેન અથવા વધુ રસ્તાવાળા જંકશન.

માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયના સચિવ વી. ઉમાશંકરે જણાવ્યું હતું કે અકસ્માત ડેટા વિશ્લેષણ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વિગતવાર અકસ્માત અહેવાલ (EDAR) ડેટાનો ઉપયોગ કરીને રેડસ્પોટ અને બ્લેકસ્પોટ ઓળખવામાં આવશે.