<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Wednesday, 5th November 2025

પત્‍નીનો આરામ, સલામતી અને આદર એ વૈવાહિક બંધનની ફરજો છે

મદ્રાસ હાઈકોર્ટે કહ્યું છે કે પુરુષોએ સમજવું જોઈએ કે લગ્ન તેમને તેમની પત્‍નીઓ પર નિર્વિવાદ અધિકાર આપતું નથી

 

 

ચેન્નાઈ તા.૫: લગ્ન સંસ્‍થામાં પુરુષ વર્ચસ્‍વની કલ્‍પના સામે મહત્‍વપૂર્ણ ટિપ્‍પણી કરતા, મદ્રાસ હાઈકોર્ટે કહ્યું છે કે પુરુષોએ સમજવું જોઈએ કે લગ્ન તેમને તેમની પત્‍નીઓ પર નિર્વિવાદ અધિકાર આપતું નથી. તેમની પત્‍નીઓનો આરામ, સલામતી અને આદર ગૌણ ફરજો નથી પરંતુ વૈવાહિક બંધનની ફરજ છે. આ દેશના પુરુષો માટે તેમની પત્‍નીઓ પર નિર્વિવાદ અધિકારની કલ્‍પના ભૂલી જવાનો સમય આવી ગયો છે.

જસ્‍ટિસ એલ. વિક્‍ટોરિયા ગૌરીએ કલમ 498A (પત્‍ની ઉત્‍પીડન) સંબંધિત કેસમાં ૮૦ વર્ષના પુરુષને નિર્દોષ છોડી દેવાના નિર્ણયને રદ કરતી વખતે આ ટિપ્‍પણીઓ કરી હતી. જાસ્‍ટિસ ગૌરીએ કહ્યું હતું કે ભારતીય લગ્ન પ્રણાલી ઉચ્‍ચ આદર્શો પર આધારિત હોઈ શકે છે, પરંતુ તે પિતૃસત્તાક વર્ચસ્‍વની છાયાથી આગળ વધવી જોઈએ અને સમાનતા અને પરસ્‍પર આદરને સ્‍વીકારવો જોઈએ. મહિલાઓની ધીરજને સંમતિ અથવા નિર્દોષતા માટે ભૂલ ન કરવી જોઈએ. સ્‍વતંત્ર પુરાવાના અભાવે નીચલી અદાલતના ચુકાદાને ઉથલાવીને, અપીલ કોર્ટે પતિને નિર્દોષ જાહેર કર્યો. પત્‍નીએ આ સામે અપીલ કરી હતી. કોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે પીડિતા, જે હવે એંસી વર્ષની છે, તે મહિલાઓની એક પેઢીનું પ્રતિનિધિત્‍વ કરે છે જે શાંતિથી ભાવનાત્‍મક અને માનસિક ક્રૂરતા સહન કરે છે, અને માને છે કે ધીરજ એક ગુણ છે.

આવી સહિષ્‍ણુતાનો ઘણીવાર સામાજિક કથાઓમાં મહિમા કરવામાં આવે છે અને પુરુષોની પેઢીઓને પિતૃસત્તાક વિશેષાધિકારના આડમાં નિયંત્રણ, વર્ચસ્‍વ અને ઉપેક્ષાનો ઉપયોગ કરવા માટે પ્રોત્‍સાહિત કરે છે.

ઘરેલુ ક્રૂરતાના કેસોમાં સ્‍વતંત્ર સાક્ષીઓ મેળવવા મુશ્‍કેલ છે, અને અપીલ કોર્ટની ધારણા કે ફક્‍ત દહેજની માંગણી કલમ 498A હેઠળ કેસ છે તે ખોટી છે. માનસિક ક્રૂરતા, અલગ રસોડાના રૂપમાં અલગતા, ખોરાક અને ભરણપોષણનો ઇનકાર, ધાર્મિક લાગણીઓનું અપમાન, વાતચીતનો અભાવ અને સામાજિક ભાગીદારીમાં અવરોધ પણ ક્રૂરતા અને પજવણી છે. કોર્ટે અપીલ સ્‍વીકારીને, પતિ પર લાદવામાં આવેલી છ મહિનાની કેદ અને ૫,૦૦૦ રૂપિયાના દંડની નીચલી અદાલતની સજાને ફરીથી સ્‍થાપિત કરી. કેરળ હાઈકોર્ટે ચુકાદો આપ્‍યો છે કે કેરળ લગ્ન નોંધણી નિયમો અનુસાર મુસ્‍લિમ પુરુષની પ્રથમ પત્‍નીને તેના બીજા લગ્નની નોંધણી કરાવતી વખતે સાંભળવાની જરૂર છે. જાસ્‍ટિસ પી.વી. કુન્‍હીકૃષ્‍ણને એક મુસ્‍લિમ પુરુષ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં આ અવલોકન કર્યું હતું, જેમાં રાજ્‍ય સરકારને તેના બીજા લગ્નની નોંધણી કરાવવાનો નિર્દેશ આપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે અરજી ફગાવી દીધી હતી કારણ કે પહેલી પત્‍નીને પક્ષકાર બનાવવામાં આવી ન હતી.(૩૮.૧૪)

 

(10:13 AM IST)