નવી દિલ્હી: થિંક ટેન્ક પીઆરએસ લેજિસ્લેટિવ રિસર્ચ દ્વારા જારી કરાયેલા એક અહેવાલમાં મોટો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં દેશના ૧૨ રાજ્યોએ મહિલા કલ્યાણની રોકડ ટ્રાન્સફર (UCT) યોજનાઓ પર કુલ ₹૧.૬૮ લાખ કરોડ ખર્ચ્યા છે. આ યોજનાઓ, જેમ કે તમિલનાડુની કલાઈનાર માગાલીર ઉરીમાઈ થોગાઈ થિટ્ટમ અને મધ્યપ્રદેશની લાડલી બહેના યોજના, સીધી મહિલાઓના બેંક ખાતાઓમાં માસિક ₹૧,૦૦૦ થી ₹૧,૫૦૦ ટ્રાન્સફર કરે છે.

વધતું વલણ: અહેવાલ મુજબ, મહિલાઓને બિનશરતી રોકડ ટ્રાન્સફર (UCT) યોજનાઓ પ્રદાન કરતા રાજ્યોની સંખ્યા ૨૦૨૨-૨૩ માં માત્ર બે હતી, જે વધીને ૨૦૨૫-૨૬ માં ૧૨ થઈ ગઈ છે, જે રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં મહિલા કલ્યાણ પરના વધતા ધ્યાનનો સંકેત આપે છે.

રાજકોષીય દબાણ: રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે UCT યોજનાઓ લાગુ કરનારા ૧૨ રાજ્યોમાંથી છ હાલમાં નાણાકીય ખોટ માં ચાલી રહ્યા છે, જેનાથી રાજ્યના બજેટ પર નોંધપાત્ર દબાણ આવી રહ્યું છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે પણ રાજ્યોને ચેતવણી આપી છે કે સબસિડી પરનો આ વધારાનો ખર્ચ ઉત્પાદક ખર્ચને ઘટાડી શકે છે.

ખર્ચમાં વધારો: આસામ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોએ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં મહિલા કલ્યાણ યોજનાઓ માટેની ફાળવણીમાં અનુક્રમે ૩૧ ટકા અને ૧૫ ટકાનો વધારો કર્યો છે.

આ યોજનાઓ મહિલા સશક્તિકરણ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તે રાજ્યોના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર પડકારો ઊભા કરી રહી છે.