નવી દિલ્હી : યુનિવર્સિટી ઓફ ઇલિનોઇસના વૈજ્ઞાનિકોએ એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પેપ્ટાઇડ્સ શોધી કાઢ્યા છે જે સૅલ્મોનેલા અને ઇ. કોલી જેવા બેક્ટેરિયાને કોઈપણ આડઅસર વિના ખતમ કરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે જો આ દવાઓ તરીકે ઉપલબ્ધ હોય, તો એન્ટિબાયોટિક્સની જરૂરિયાત દૂર થઈ જશે. વધુમાં, કોઈ આડઅસર થશે નહીં.

આપણને માથાનો દુખાવો, શરદી કે તાવ આવે છે - આપણે ઝડપથી એન્ટિબાયોટિક્સ લઈએ છીએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ કારણો છે જેના કારણે ભારતમાં દવાઓ લોકો પર તેમની અસરકારકતા ગુમાવી રહી છે? આને એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકાર કહેવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે બેક્ટેરિયા હવે દવાઓ દ્વારા માર્યા જતા નથી. દર વર્ષે, ભારતમાં 41,000 થી વધુ એવા દર્દીઓ જોવા મળે છે જેમના માટે સામાન્ય દવાઓ કામ કરતી નથી. તો પછી આપણે શું કરવું જોઈએ? જો કોઈ બીમારી હોય, તો આપણે દવા લેવી પડે છે. પરંતુ હવે વૈજ્ઞાનિકોએ એવી વસ્તુ શોધી કાઢી છે જેની કોઈ આડઅસર નહીં હોય. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, તે એન્ટિબાયોટિક્સનો વિકલ્પ હોઈ શકે છે.

યુનિવર્સિટી ઓફ ઇલિનોઇસના વૈજ્ઞાનિકોએ એન્ટિબાયોટિક્સનો એક શક્તિશાળી વિકલ્પ શોધી કાઢ્યો છે. તેમને એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પેપ્ટાઇડ્સ કહેવામાં આવે છે. આ એમિનો એસિડના નાના ટુકડા છે જે કોઈપણ આડઅસર વિના હાનિકારક બેક્ટેરિયાને મારી શકે છે. હાલની દવાઓ સાથે સૌથી મોટી સમસ્યા એ હતી કે બેક્ટેરિયાએ એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકાર વિકસાવ્યો હતો, જેના કારણે તેઓ બિનઅસરકારક બન્યા હતા. જો કે, આ એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પેપ્ટાઇડ્સ પ્રતિકાર પેદા કર્યા વિના સૅલ્મોનેલા અને ઇ. કોલી જેવા જીવલેણ ખોરાકજન્ય બેક્ટેરિયાને મારી શકે છે. આ બંને બેક્ટેરિયા મુખ્ય ખોરાકજન્ય બીમારીઓ માટે જવાબદાર છે.

પ્રોફેસર ગિરીશ રાજશેખરના મતે, આ પેપ્ટાઇડ્સ એન્ટિબાયોટિક્સનો આશાસ્પદ વિકલ્પ બની શકે છે. તેઓ માત્ર ખતરનાક બેક્ટેરિયાને જ દૂર કરતા નથી પણ એન્ટિબાયોટિક પ્રતિકાર પણ ઘટાડે છે. આ પેપ્ટાઇડ્સે પ્રયોગશાળામાં સૅલ્મોનેલાના અનેક પ્રકારોને મારી નાખ્યા અને ચિકન પર હાથ ધરવામાં આવેલા પરીક્ષણોમાં પણ અસરકારક સાબિત થયા. વૈજ્ઞાનિકો હવે અર્થપૂર્ણ પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા માટે ચિકન પાણી અથવા ખોરાકમાં આને કેવી રીતે ભેળવી શકાય તે શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. એક મોટો ફાયદો એ છે કે આ પેપ્ટાઇડ્સ ગરમી અને પ્રોટીઝ જેવી ઔદ્યોગિક પ્રક્રિયાઓમાં પણ તેમની શક્તિ જાળવી રાખે છે, તેથી તેનો ઉપયોગ મરઘાં ઉદ્યોગમાં વ્યાપકપણે થઈ શકે છે.