નવી દિલ્હી: ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) અને અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી (NASA) નું મહત્વાકાંક્ષી સંયુક્ત મિશન NISAR (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar) ઉપગ્રહ ૭ નવેમ્બરથી ઔપચારિક રીતે કાર્યરત થવા જઈ રહ્યું છે. ૩૦ જુલાઈના રોજ આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટાથી લોન્ચ કરાયેલ આ ૨૪૦૦ કિલોગ્રામનો ઉપગ્રહ, પૃથ્વી પરના પરિવર્તનો પર ઝીણવટભરી નજર રાખીને ભૂકંપ, જ્વાળામુખી, ભૂસ્ખલન, અને સુનામી જેવી કુદરતી આફતોની આગોતરી ચેતવણી પ્રદાન કરશે.

NISAR એ અવકાશમાંથી પૃથ્વીનું નિરીક્ષણ કરવા માટેનું પ્રથમ ભારત-યુએસ સંયુક્ત મિશન છે, જે ISROના S-બેન્ડ અને NASAના L-બેન્ડ રડારને જોડે છે. આ અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી સંયુક્ત રીતે ૨૪૦ કિલોમીટર પહોળા સુધીના અત્યંત સ્પષ્ટ ચિત્રો કેપ્ચર કરી શકે છે. આ ઉપગ્રહની મુખ્ય વિશેષતા તેની વાદળો પાછળ અને અંધારામાં પણ જોવાની ક્ષમતા છે, જે તેને અન્ય ઉપગ્રહો કરતાં ઘણી ઊંચી રિઝોલ્યુશનની છબીઓ મોકલવા સક્ષમ બનાવે છે.

વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય મહત્વ: આ મિશન આગામી ૫ વર્ષ સુધી કાર્યરત રહેશે અને દર ૧૨ દિવસે સમગ્ર પૃથ્વીની છબીઓ લેશે. આ ડેટા વૈજ્ઞાનિકોને કાર્બન નિયમનમાં જંગલો, હિમનદીઓનું પીગળવું, કૃષિમાં પરિવર્તન, અને સમુદ્ર સપાટીમાં વધારો જેવી ગંભીર સમસ્યાઓને સમજવામાં મદદ કરશે. વધુમાં, ઉચ્ચ-રિઝોલ્યુશનવાળી છબીઓ ભારત સરકારને હિમાલયમાં હિમનદીઓનું નિરીક્ષણ કરવા તેમજ ચીન અને પાકિસ્તાન સાથેની સરહદો પર નજીકથી નજર રાખવામાં વ્યૂહાત્મક રીતે મદદ કરશે. આ મિશનનો ડેટા મફત અને બધા માટે ખુલ્લો રહેશે.