નવી દિલ્‍હીઃ તા.૭,ઓક્‍ટોબર ભારતીય ઓટો ક્ષેત્ર માટે એક નોંધપાત્ર વર્ષ હતું. ગુડ્‍સ એન્‍ડ સર્વિસીસ ટેક્‍સ (GST 2.0) સુધારા બાદ વાહનોના ભાવમાં એટલો દ્યટાડો થયો કે લોકો શોરૂમમાં દોડી ગયા. તહેવારોની મોસમમાં વાહનોના વેચાણમાં વધારો થયો. ફેડરેશન ઓફ ઓટોમોબાઈલ ડીલર્સ એસોસિએશન (FADA) ના અહેવાલ મુજબ, ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૫ માં ભારતમાં કુલ વાહન નોંધણી ૪૦.૨૪ લાખ યુનિટ પર પહોંચી ગઈ, જે પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ૪૦.૫ ટકાનો વધારો છે. આ અત્‍યાર સુધીનો સૌથી વધુ માસિક આંકડો છે, જે ટુ-વ્‍હીલર અને પેસેન્‍જર વાહન બંને સેગમેન્‍ટમાં ઇતિહાસ બનાવે છે.

તહેવારોની મોસમમાં ટર્બોચાર્જ વૃદ્ધિ

દશેરાથી દિવાળી સુધીના ૪૨ દિવસના તહેવારોના સમયગાળા દરમિયાન વેચાણ અભૂતપૂર્વ ઊંચાઈએ પહોંચ્‍યું. સેગમેન્‍ટની વાત કરીએ તો, પેસેન્‍જર વાહનોમાં ૧૧.૪ ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો, જે ૫.૫૭ લાખ યુનિટ સુધી પહોંચ્‍યો હતો. આનો અર્થ એ થયો કે આ સમયગાળા દરમિયાન લોકોએ મોટી સંખ્‍યામાં કાર ખરીદી હતી. ટુ-વ્‍હીલર્સમાં ૩૧.૫ લાખ યુનિટનો ઐતિહાસિક વેચાણ વૃદ્ધિ નોંધાઈ હતી, જેમાં ૫૧.૮ ટકાનો વિસ્‍ફોટક વધારો થયો હતો.

કોમર્શિયલ વાહન સેગમેન્‍ટમાં ૧૭.૭ ટકાનો વધારો થયો હતો, ટ્રેક્‍ટરમાં ૧૪.૨ ટકાનો વધારો થયો હતો, જયારે થ્રી-વ્‍હીલરના વેચાણમાં ૫.૪ ટકાનો વધારો થયો હતો. જોકે, બાંધકામ સાધનો સેગમેન્‍ટમાં ૩૦.૫ ટકાનો દ્યટાડો થયો હતો.

FADAના પ્રમુખ સી.એસ. વિગ્નેશ્વરે જણાવ્‍યું હતું કે, ‘‘ઓક્‍ટોબર ૨૦૨૫ ભારતના ઓટો રિટેલ ઇતિહાસમાં એક સીમાચિﾎરૂપ છે, જયાં કર સુધારા અને તહેવારોએ સંયુક્‍ત રીતે રેકોર્ડબ્રેક પરિણામો આપ્‍યા હતા.'' તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ૪૦.૫ ટકાની મજબૂત વૃદ્ધિ ગ્રાહક વિશ્વાસ અને આર્થિક વૃદ્ધિ બંનેની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.

આ ઓક્‍ટોબરની સફળતા પાછળનું સૌથી મોટું પરિબળ GST 2.0 નો અમલ હતો. સરકારે એન્‍ટ્રી-લેવલ ટુ-વ્‍હીલર્સ અને નાની કાર પર GST દરમાં દ્યટાડો કરવાથી વાહન ખરીદી પહેલા કરતાં વધુ સસ્‍તી બની. આ કર દ્યટાડાથી ખાસ કરીને પહેલી વાર ખરીદનારાઓ આકર્ષાયા જેઓ બજેટની મર્યાદાઓને કારણે વાહનો ખરીદવામાં ખચકાટ અનુભવતા હતા. આ સુધારો તહેવારોની મોસમ પહેલા અમલમાં આવ્‍યો અને ગ્રાહકોની ભાવનાને કાર્યવાહી કરવા માટે સીધી તક બની.

FADA ના અહેવાલ મુજબ, “GST 2.0 ની અસર પરિવર્તનશીલ સાબિત થઈ. નાની કાર પર ઓછો GST તમામ સેગમેન્‍ટ માટે વાહન ખરીદી માટે તકો ખોલી. આ ફેરફાર ઓટો રિટેલ વૃદ્ધિને લાંબા ગાળાની સ્‍થિરતા પ્રદાન કરશે.  ‘‘ સરળ કર, મજબૂત વૃદ્ધિ''ની વિભાવના પર બનેલ આ નવું કર માળખું આગામી વર્ષોમાં મધ્‍યમ વર્ગના વપરાશને વધુ વેગ આપવાની અપેક્ષા છે.

GST સંક્રમણને કારણે સપ્‍ટેમ્‍બરમાં બજાર થોડું ધીમું હતું, પરંતુ ઓક્‍ટોબર કોઈપણ ખોવાયેલી ગતિને ભરપાઈ કરતું જણાયું. FADA એ તેને ‘અવરોધ સ્‍પર્ધા' તરીકે વર્ણવ્‍યું, જયાં માંગમાં વધારો, તહેવારોનો માહોલ અને કર દ્યટાડાનો ઉત્‍સાહ એકબીજાના પૂરક બન્‍યા, જેના કારણે ઉદ્યોગ તેના અત્‍યાર સુધીના સૌથી વધુ વેચાણ આંકડા સુધી પહોંચ્‍યો. પેસેન્‍જર વાહન બજારમાં ઇન્‍વેન્‍ટરીનું સ્‍તર પાંચથી સાત દિવસ દ્યટીને ૫૩-૫૫ દિવસ થયું, જેનાથી પુરવઠા-માંગ સંતુલન સુધર્યું.આ તહેવારોની સિઝનમાં અત્‍યાર સુધીની સૌથી વધુ પૂછપરછ, ફૂટફોલ્‍સ અને બુકિંગ રૂપાંતરણ જોવા મળ્‍યું. મારુતિ સુઝુકીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્‍યું હતું કે કંપનીએ તહેવારોની સિઝન દરમિયાન તેના સમગ્ર પોર્ટફોલિયો (બધી કાર) માટે લગભગ ૩.૫ લાખ બુકિંગ રેકોર્ડ કર્યા હતા, જેમાંથી આશરે ૨.૫ લાખ બુકિંગ ૧૮%GST સ્‍લેબ હેઠળ આવતી કાર માટે હતા.

પેસેન્‍જર વાહન સેગમેન્‍ટમાં, મારુતિ સુઝુકીએ ૪૨.૯૮ ટકા બજાર હિસ્‍સા સાથે તેનું નેતૃત્‍વ જાળવી રાખ્‍યું. ટાટા મોટર્સ ૧૩.૫૨ ટકા સાથે બીજા ક્રમે હતા, અને મહિન્‍દ્રા & મહિન્‍દ્રા ૧૨.૧૯ ટકા સાથે ત્રીજા ક્રમે હતા. કુલ વેચાણમાં આ ત્રણેય બ્રાન્‍ડનો હિસ્‍સો લગભગ ૭૦ ટકા હતો.

ટુ-વ્‍હીલર સેગમેન્‍ટમાં, હીરો મોટોકોર્પ ૩૧.૫૮ ટકા હિસ્‍સા સાથે આગળ રહ્યું, ત્‍યારબાદ હોન્‍ડા મોટરસાઇકલ અને સ્‍કૂટર ઇન્‍ડિયા ૨૬.૧૦ ટકા હિસ્‍સા સાથે અને ટીવીએસ મોટર ૧૭.૭૨ ટકા હિસ્‍સા સાથે બીજા ક્રમે રહ્યું. કોમર્શિયલ વ્‍હીકલ સેગમેન્‍ટમાં, મહિન્‍દ્રા ૩૪.૫ ટકા સાથે પ્રથમ ક્રમે રહ્યું, જયારે ટાટા મોટર્સ ૩૨.૩ ટકા અને અશોક લેલેન્‍ડ ૧૫.૩ ટકા સાથે પ્રથમ ક્રમે રહ્યું.