નવી દિલ્હી : દેશની બેંકિંગ સિસ્ટમમાં મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. ખાનગીકરણની યોજનાઓ પછી, કેન્દ્ર સરકાર હવે નાની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરીને મેગા બેંકિંગ મર્જર યોજના પર કામ કરી રહી છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પોતે આ વિશે વાત કરતા કહ્યું કે ભારતને વિશ્વસ્તરીય બેંકિંગ સિસ્ટમની જરૂર છે, જેના માટે સરકાર અને RBI વચ્ચે ચર્ચા ચાલી રહી છે.

માત્ર 4 જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો રહેશે?: હાલમાં દેશમાં 12 જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો છે, પરંતુ સરકાર તેમની સંખ્યા ઘટાડીને માત્ર ચાર (4) કરી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નીચેની ચાર મોટી બેંકો સિવાય અન્ય બેંકોનું વિલીનીકરણ થઈ શકે છે:

1. સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI)

2. પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB)

3. કેનેરા બેંક

4. બેંક ઓફ બરોડા (BoB)

સંભવિત મર્જ થનારી બેંકો: સરકાર ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક (IOB), સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (CBI), બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (BOI), બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર (BOM), યુકો બેંક (UCO Bank) અને પંજાબ એન્ડ સિંધ બેંક જેવી નાની બેંકોને આ ચાર મોટી બેંકો સાથે મર્જ કરી શકે છે. યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયા અને ઇન્ડિયન બેંકને પણ દેશની બીજી સૌથી મોટી બેંક બનવા માટે મર્જ કરવામાં આવી શકે છે.
 
મર્જરની અસર: કર્મચારીઓ અને ગ્રાહકો: આ મેગા મર્જરની અસર લાખો ખાતાધારકો અને 2,29,800 બેંક કર્મચારીઓ પર પડશે.

અસરગ્રસ્તો    સંભવિત અસરો

કર્મચારીઓ (2.3 લાખ)    સરકારે નોકરી ગુમાવવાની શક્યતા નકારી છે, પરંતુ શાખાઓ બંધ થવાથી ટ્રાન્સફરનો સામનો કરવો પડી શકે છે. સ્પર્ધા વધવાથી પ્રમોશન અને પગાર વધારા પર અસર થઈ શકે છે.

ખાતાધારકો (લાખો)    નવી પાસબુક, ચેકબુક અને એકાઉન્ટ નંબર આવી શકે છે. શાખાના નામ અને સરનામામાં ફેરફાર માટે ગ્રાહકોને બેંક શાખાની મુલાકાત લેવી પડી શકે છે.

નાણાકીય પાસાં    બેંક ડિપોઝિટ, FD, વ્યાજ દર અને લોન જેવી બાબતો પર કોઈ અસર થશે નહીં.

સરકારનો ઉદ્દેશ બેંકિંગ ક્ષેત્રને મજબૂત કરીને ભારતીય બેંકોને વિશ્વની ટોચની બેંકોમાં સ્થાન આપવાનો છે, પરંતુ આ પ્રક્રિયાથી બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં નવી નોકરીઓના વિકલ્પો ઘટી શકે છે.