નવી દિલ્‍હી,તા.૧૨: ૨૦૨૫ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમા મહિલાઓએ મતદાનનો ઇતિહાસ ફરીથી લખ્‍યો છે. રાજ્‍યમાં મતદાનના બંને તબક્કામાં રેકોર્ડ મતદાન જ નહીં, પરંતુ ભાગીદારીની દ્રષ્ટિએ મહિલાઓએ પુરુષો કરતાં પણ વધુ મતદાન કર્યું. સંયુક્‍ત રીતે ૭૧.૦૬ ટકા, એટલે કે ૩૫.૧ મિલિયન મહિલાઓએ મતદાન કર્યું, જે અત્‍યાર સુધીનું સૌથી વધુ મતદાન છે. આ અગાઉની ચૂંટણીઓ કરતાં લગભગ ૧૦ ટકા વધુ છે. બીજી બાજુ, ૬૨.૮ ટકા, એટલે કે ૩૯.૩ મિલિયન પુરુષ મતદારોએ મતદાન કર્યું. આનો અર્થ એ થયો કે મહિલા અને પુરુષ મતદાનમાં લગભગ ૯ ટકા (૮.૮%)નો તફાવત નોંધાયો હતો. ભારતની સ્‍વતંત્રતા પછીની પ્રથમ બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મતદારોએ ઇતિહાસ રચ્‍યો. ૬૬.૯૧ ટકા લોકોએ મતદાન કર્યું, જે રેકોર્ડ ૬૬.૯૧ ટકા હતો. ૬ નવેમ્‍બરના રોજ પ્રથમ તબક્કામાં ૬૫.૦૮ ટકા મતદાન થયું હતું. મંગળવારે, બીજા તબક્કામાં ૬૮.૭૬ ટકા મતદાન થયું હતું. આ સાથે, છૂટાછવાયા બનાવો છતાં, તમામ ૨૪૩ વિધાનસભા મતવિસ્‍તારોમાં મતદાન શાંતિપૂર્ણ રીતે પૂર્ણ થયું. પુરુષ મતદાતાઓનું મતદાન ૬૨.૮% અને મહિલા મતદાતાઓનું મતદાન ૭૧.૬% રહ્યું.રાજકીય વિશ્‍લેષકોનો દાવો છે કે બમ્‍પર મતદાન પાછળનું કારણ એનડીએ સરકાર દ્વારા જીવિકા જૂથ સાથે સંકળાયેલી મહિલાઓને મુખ્‍યમંત્રી રોજગાર યોજના હેઠળ દરેક પરિવારની દરેક મહિલાને ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા અને લગભગ બે કરોડ પરિવારોને દર મહિને ૧૨૫ યુનિટ મફત વીજળી આપવાનો નિર્ણય છે.

 અન્‍ય કારણો પણ છે. બુરખાધારી મહિલાઓને ઓળખવા માટે ૧૮૦,૦૦૦ થી વધુ જીવિકા દીદી અને મહિલા કાર્યકરોને તૈનાત કરવામાં આવ્‍યા હતા. મતદાન કર્યા પછી, દરેક બૂથ પર હાજર ચૂંટણી એજન્‍ટોને ફોર્મ ઘ્‍ આપવામાં આવ્‍યું હતું, જેમાં મતદાન સંબંધિત બધી માહિતી શામેલ છે. બધા બૂથ પર લાઇવ વેબકાસ્‍ટિંગ સુનિﾍતિ કરવામાં આવ્‍યું હતું.

બમ્‍પર મતદાન માટે ત્રણ

મુખ્‍ય કારણો

ભારતના ચૂંટણી પંચ દ્વારા શરૂ કરાયેલ મતદાર જાગૃતિ અભિયાન સહિત, મતદારોમાં વધારો થવાના ઘણા કારણો ટાંકવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાંથી ત્રણ મુખ્‍ય છે.

પહેલું અને મુખ્‍ય કારણ દિવાળી અને છઠ દરમિયાન વિવિધ રાજ્‍યોમાં રહેલા મતદારો અને મતદાન કરવા માટે પાછા ફરનારા લોકો માટે ૧૩,૦૦૦ થી વધુ ટ્રેનોનું સંચાલન છે. બીજું મતદાર યાદી (SIR) નું વિશેષ સંશોધન, તેમજ રાજકીય પક્ષો દ્વારા મતદારોને કરવામાં આવેલા લાભો અને જાહેરાતો છે.

કુલ ૬૬.૯૧ ટકા મતદાન સાથે રાજ્‍યમાં ૧૯૫૧ પછી સૌથી વધુ મતદાન નોંધાયું છે. પ્રથમ તબક્કામાં ૬૯.૦૪ ટકા મહિલાઓએ મતદાન કર્યું હતું અને બીજા તબક્કામાં ૭૪.૦૩ ટકા મતદાન સાથે, બિહારની મહિલા શક્‍તિ હવે ફક્‍ત પ્રેક્ષકો નહીં પણ ચૂંટણીના પરિલ્લશ્‍યમાં સંભવિત ગેમ-ચેન્‍જર બની ગઈ છે.

૬ અને ૧૧ નવેમ્‍બરના રોજ બિહારમાં મતદાનના બે તબક્કામાં, મહિલાઓએ ઉત્‍સાહપૂર્વક ભાગ લીધો, પુરુષો કરતાં વધુ. કુલ ૭૧.૦૬ ટકા, અથવા ૩૫,૧૪૫,૭૯૧ મહિલાઓએ બંને તબક્કામાં ભાગ લીધો. આ અત્‍યાર સુધીનું સૌથી વધુ મતદાન છે, જે અગાઉના સૌથી વધુ મતદાન કરતા ૧૦ ટકા વધુ છે.

પુરુષો માટે, બંને તબક્કામાં ૩૯,૩૭૯,૩૬૬ લોકોએ મતદાન કર્યું. આનો અર્થ એ થયો કે મતદાનમાં ૬૨.૮ ટકા પુરુષોએ ભાગ લીધો હતો. આ આંકડો છેલ્‍લા બે દાયકામાં પણ સૌથી વધુ છે, જોકે તે ૧૯૯૦ના દાયકામાં થયેલા મતદાન કરતા ઓછો છે.

પુરુષ મતદારોનું મતદાન

૯ ટકા ઓછું હતું

માહિતી અનુસાર, ષી મતદારો કરતાં પુરુષ મતદારોનો હિસ્‍સો આશરે ૯ ટકા (૮.૮%) ઓછો હતો. મહિલાઓ અને પુરુષો વચ્‍ચે મતદાનનો તફાવત ૪,૨૩૩,૫૭૫ હતો.

પ્રથમ તબક્કામાં ૬૯.૦૪ ટકા (૧૭,૬૭૭,૨૧૯) મહિલાઓએ મતદાન કર્યું, અને બીજા તબક્કામાં ૭૪.૦૩ ટકા (૧૭,૪૬૮,૫૭૨) મહિલાઓએ મતદાન કર્યું.

બીજા તબક્કામાં ૬૧.૫૬ ટકા (૧૯,૮૩૫,૩૨૫) મહિલાઓએ મતદાન કર્યું, અને બીજા તબક્કામાં ૬૪.૧ ટકા (૧૯,૫૪૪,૦૪૧) મહિલાઓએ મતદાન કર્યું.

કેટલા પુરુષો અને મહિલાઓએ મતદાન કર્યું?

કુલ મતદાનની દ્રષ્ટિએ, પ્રથમ તબક્કામાં ૩૭,૫૧૩,૩૦૨ પુરુષો અને મહિલાઓએ ભાગ લીધો હતો, જે ૬૫.૦૮% મતદાન દર્શાવે છે. બીજા તબક્કામાં ૩૭,૦૧૩,૫૫૬ પુરુષો અને મહિલાઓએ મતદાન કર્યું હતું, જે ૬૮.૭૬% મતદાન દર્શાવે છે.

કુલ ૭૪,૫૨૬,૮૫૮ લોકોએ મતદાન કર્યું હતું, જે બંને તબક્કામાં ૬૬.૯૧% મતદાન પ્રાપ્ત કર્યું હતું. જોકે, આ આંકડા અંતિમ નથી અને તેમાં પોસ્‍ટલ બેલેટનો સમાવેશ થતો નથી.

મુખ્‍ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર, સાથી કમિશનર ડો.સુખબીર સિહ સંધુ અને ડો.વિવેક જોશી સાથે, ચ્‍ઘ્‍ત્‍ ના નિયંત્રણ કેન્‍દ્રથી બધા ૪૫,૩૯૯ મતદાન મથકો પરથી વેબકાસ્‍ટિંગ દ્વારા બીજા તબક્કામાં ચૂંટણીના સંચાલનનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

૮.૫ લાખથી વધુ કર્મચારીઓ તૈનાત

બિહારમાં બે તબક્કાની ચૂંટણી માટે ૮.૫ લાખથી વધુ મતદાન કર્મચારીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્‍યા હતા. ૨,૬૧૬ ઉમેદવારોએ ચૂંટણી લડી હતી અને ૧.૪ લાખથી વધુ મતદાન એજન્‍ટોની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. ૨૪૩ સામાન્‍ય નિરીક્ષકો, ૩૮ પોલીસ નિરીક્ષકો અને ૬૭ ખર્ચ નિરીક્ષકો ચૂંટણી સંચાલન અને દેખરેખ માટે જવાબદાર ચૂંટણી તંત્રનો ભાગ હતા.